درباره بیماری های دستگاه گوارش بیشتر بدانید

درباره بیماری های دستگاه گوارش بیشتر بدانید

زمان مطالعه : 4 دقیقه

اختلال دستگاه گوارش، اصطلاحی است که عموما برای مشکلات و بیماری‌های دستگاه گوارش انسان، به کار می‌رود. در واقع دستگاه گوارش، مجموعه‌ای از اندام‌های تو خالی هستند که طی یک گذر طولانی و مداوم از دهان تا مقعد انسان را تشکیل می‌دهد. اندام‌های اصلی دستگاه گوارش عبارت‌اند از؛ دهان، مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ و مقعد. البته اندام‌های مهم دیگری مثل کبد، لوزالمعده و کیسه صفرا هم به هضم و جذب بهتر غذا کمک می‌کنند. حالا تصور کنید که یکی از این اندام‌ها مسئولیت خود را به خوبی انجام ندهد. حاصل این کارکرد نامناسب، چیزی جز بیماری های دستگاه گوارش نخواهد بود. بیماری‌های متفاوتی که در ادامه این مطلب برخی از آنها را به شما معرفی می‌کنیم.

هر کدام از اندام‌های دستگاه گوارش، دارای شبکه گسترده‌ای از رگ‌های خونی هستند که باعث رسیدن خون به این اندام‌ها و جذب و توزیع مواد مغذی به سایر بدن می‌شوند. همچنین دستگاه گوارش دارای میلیون‌ها سلول عصبی است که به‌ وسیله آن، پیام‌هایی بین این دستگاه و مغز رد و بدل می‌شود. هورمون‌ها و باکتری‌های مفید موجود در دستگاه گوارش، به بهتر شدن عملکرد گوارش کمک می‌کنند.

در واقع روده انسان میزبان صدها نوع باکتری مفید مختلف است. این باکتری‌ها، فلور روده را تشکیل می‌دهند. فلور روده یا میکروبیوم، تقویت کننده سیستم ایمنی بدن است، هضم لاکتوز و جذب کلسیم را راحت‌تر می‌کند، کبد را از مواد مضر پاک می‌کند و برای پیشگیری از برخی بیماری‌های دستگاه گوارش مثل سرطان روده بزرگ مفید است. تمام اعضای داخلی گوارش درون غشائی به نام پریتونیوم قرار دارد. این لایه علاوه بر محافظت از اندام شکمی، ماده‌ای ترشح می‌کند که باعث رطوبت و لغزندگی در اعضای شکمی می‌شود و از ساییده شدن این اعضا به یکدیگر جلوگیری می‌کند.

شایع‌ترین بیماری‌‌های دستگاه گوارش

به‌طور کلی، بیماری‌های دستگاه گوارش می‌تواند بر هضم و جذب مواد غذایی و سلامت کلی بدن اثر منفی بگذارند. برای تشخیص برخی از بیماری‌‌های دستگاه گوارش ‌نیاز به معاینه و آزمایش‌های تخصصی زیادی است. برخی از این بیماری‌ها عبارت‌اند از:

بیماری سلیاک

بیماری سلیاک یا اسپروی سلیاک، یک بیماری خود ایمنی روده کوچک است که زمینه ارثی دارد. در این بیماری، روده کوچک نسبت به یک نوع پروتئین به نام گلوتن حساس است. بیماران مبتلا، با مصرف مواد غذایی دارای گلوتن، باعث می‌شوند که سیستم ایمنی بدن، به روده کوچک حمله کند و در نتیجه آن، پرزهای روده دچار التهاب می‌شوند و تحلیل می‌روند. این بیماری می‌تواند در هر سنی شروع شود و علائم آن نفخ، اسهال یا یبوست، بثورات، کاهش وزن و ضعف رشد در کودکان است. در حال حاضر تنها درمان بیماری سلیاک، پیروی مادام‌العمر از رژیم غذایی فاقد گلوتن است

یبوست

یکی دیگر از بیماری های دستگاه گوارش یبوست است. علت اصلی یبوست، کندی سرعت عبور مواد از روده بزرگ است. فرد مبتلا به یبوست، دارای مدفوع کوچک و سخت است که دفع آن با درد و سختی ایجاد می‌شود. از علائم دیگر این بیماری، می‌توان به نفخ، درد معده و روده و ایجاد بواسیر اشاره کرد.

دلایل مختلفی برای ایجاد یبوست وجود دارند، از جمله کم آبی، کمبود فیبر در رژیم غذایی، بارداری، عدم تحرک، استفاده از داروهای خاص نظیر داروهای ضد افسردگی، مکمل‌های آهن و مواد مخدر. از روش‌های درمان این بیماری می‌توان به تغییر رژیم غذایی فرد مبتلا، عدم مصرف یا جایگزینی داروهای ایجاد کننده یبوست با مشورت پزشک، استفاده از داروهای ملین‌ و ورزش کردن نام برد.

بیماری کرون

یکی از بیماری های دستگاه گوارش در ارتباط با روده است. این بیماری یک بیماری مزمن است که روی تمام قسمت‌های دستگاه گوارش اثر منفی می‌گذارد و آن‌ها را ملتهب می‌سازد، از دهان گرفته تا مقعد. البته این بیماری بیشتر از التهاب در قسمت انتهایی روده کوچک در محل اتصال آن به روده بزرگ ایجاد می‌شود.

علت دقیق این بیماری هنوز مشخص نیست ولی این بیماری در کشورهای غربی متداول‌تر است و مشخص شده که در هنگام وارد آمدن فشار عصبی و استرس به انسان مبتلا، علائم این بیماری تشدید می‌شود. علائم ممکن است شامل اسهال باشد که به مدت چند هفته ادامه یافته است. از دیگر علائم آن می‌توان به درد شکم و کاهش وزن اشاره کرد. درمان این بیماری با داروهای شامل سالیسیلات، گلوکوکورتیکوئیدها، داروهای سرکوب‌گر ایمنی و آنتیبیوتیک‌های مترونیدازول و سیپروفلوکساسین میسر است.

بیماری های دستگاه گوارش

بیماری اسهال

علائم اسهال شامل مدفوع مکرر با شدت زیاد، سست و پر آب است. درد و گرفتگی شکم، حالت تهوع و استفراغ هم از دیگر علائم این بیماری هستند. علل ایجاد این بیماری می‌تواند ویروسی یا میکروبی باشد. همچنین دیگر بیماری‌های دستگاه گوارش مثل سلیاک و کرون هم در ایجاد اسهال موثر هستند.

درمان این بیماری با آنتی‌بیوتیک‌ها در نوع میکروبی آن، داروهایی مانند لوپرامید یا دیفنوکسیلات که باعث کندی حرکت روده می‌شوند و محلول‌های اکترولیت که برای درمان کمبود آب ناشی از اسهال حاد است، انجام می‌شود.

بیماری دیورتیکولار

این بیماری هم یک بیماری مزمن روده است که با ایجاد بیرون‌زدگی‌های کیسه مانند، در دیواره روده‌ها، به‌ خصوص روده‌ بزرگ همراه است. در این بیماری، هنگام عبور غذا از روده‌ها، ممکن است التهاب و درد دیواره روده‌ها اتفاق افتد که گاهی با یبوست و تب همراه می‌شود که به آن دیورتیکولیت می‌گویند. دیورتیکولار یکی از بیماری‌های بسیار شایع دستگاه گوارش است، به‌طوری که نیمی از افراد بالای ۶۰ سال به این بیماری مبتلا هستند. احتمالا دلیل اصلی ایجاد این بیماری هم، رژیم غذایی کم فیبر است.

البته در برخی موارد زمینه ژنتیکی هم بیان شده است. این بیماری معمولاً علائمی ندارد و اغلب در طول کولونوسکوپی برای غربالگری سرطان روده بزرگ کشف می‌شود. درمان آن با رژیم غذایی پرفیبر و مسکن انجام می‌پذیرد.

بیماری رفلاکس معده

یکی دیگر از شایع‌ترین بیماری های دستگاه گوارش رفلاکس معده است. این بیماری هنگامی اتفاق می‌افتد که اسفنکتر تحتانی مری ضعیف شود و تا حدی باز بماند. این موضوع موجب برگشت اسید به مری می‌شود.

علائم آن عبارت است از سوزش سردل و معده، نارسایی معده، درد قفسه سینه و حالت تهوع. درمان این بیماری معمولا با خوردن آنتی اسیدها، مهارکننده پمپ هیدروژنی مانند نگزیوم وامپرازول و داروهای افزایش دهنده انقباض عضلانی اسفنگتر تحتانی مری مانند دومپریدون و متوکلوپرامید و سیزاپراید انجام می‌شود.

بیماری سندروم روده تحریک پذیر

این بیماری معمولا با تغییر عادات روده‌ای (یبوست یا اسهال) در هنگام مصرف برخی مواد غذایی مثل شیر، الکل، مواد غذایی دارای فیبر نامحلول، برخی میوه‌ها و سبزیجات ایجاد می‌شود. از دیگر علائم سندرم روده تحریک‌پذیر ایجاد نفخ و دردهای شکمی است. این علائم با بسیاری از بیماری‌‌های دستگاه گوارش مشترک است. بنابراین برای مطمئن شدن از این بیماری باید به چند پزشک مراجعه کرد.

علائم این بیماری ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. هنوز درمان دقیقی برای این بیماری وجود ندارد و فرد باید با توجه به نوع علائم (یبوست یا اسهال) رژیم غذایی خود را تنظیم کرده و از داروهای مربوط به نوع علائم استفاده کند.

دیدگاه ها
افزودن دیدگاه جدید + دیدگاه جدید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *