کافئین چیست
کافئین چیست

کافئین چیست و مصرف آن چه فواید و مضراتی برای بدن شما دارد

0,0 rating
زمان مطالعه : 6 دقیقه
زمان مطالعه : 6 دقیقه
1522 بازدید

کافئین یک ماده شیمیایی خوراکی است که در گیاهانی مانند قهوه، کاکائو، کولا و چای موجود است و مصرف آن می‌تواند از خواب جلوگیری کند. کافئین یکی از پر مصرف‌ترین داروهای محرک و سایکو اکیتوی است که تقریبا ۹۰ درصد انسان‌ها به صورت روزانه با نوشیدن چای یا قهوه آن را وارد بدنشان می‌کنند. روزانه میلیون‌ها نفر با هدف سرحال شدن و انرژِی گرفتن با تکیه به کافئین موجود در چای و قهوه روزشان را آغاز می‌کنند.

ما مصرف کافئین بجز هوشیاری و جلوگیر از خواب تاثیرات دیگری نیز مانند تقویت حافظه یا بالا بردن ضربان قلب و فشار خون دارد که بعضی از آن‌ها برای سلامتی مفید بوده و بعضی دیگر مضر هستند.

دوز مصرف کافئین نیز با توجه به سن هر فرد و بیماری‌های زمینه‌ای  شخص مصرف کننده متفاوت است. در ادامه با ما همراه باشید تا دریابیم کافئین چیست و چه فواید و مضراتی برای بدن شما دارد.

کافئین چیست

 چه خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های کافئین‌دار هستند؟

کافئین به صورت طبیعی در بذر، تخم یا برگ بعضی از گیاهان به خصوص یافت می‌شود؛ سپس این منابع طبیعی کافئین توسط انسان‎‌ها کشت شده و در یک پروسه صنعتی تبدیل به غذاها و نوشیدنی‌های کافئین دار می‌شوند. کافئین به خودی خود  طعم خاصی نداشته و تنها تاثیرات آن روی بدن قابل مشاهده است.

محققان میزان معمول کافئین دریافتی روزانه برای افراد بالغ که به سلامتی کمک می‌کند و همچنین عوارضی برای مصرف‌کننده ندارد را ۴۰۰ میلی‌لیتر اعلام کرده‌اند که تقریبا با چهار فنجان قهوه معمولی برابری می‌کند. البته میزان مصرف قهوه در زنان باردار متفاوت است و آن‌ها باید به دلیل شرایطی جسمی و تاثیر تغذیه بر جنین مصرف روزانه کافئین خود را تا ۲۰۰ میلی گرم کاهش دهند.

در جدول زیر می‌توانید مقدار کافئین موجود در بعضی نوشیدنی‌های محبوب کافئین‌دار را مشاهده کنید.

اسپرسو۲۴۰ – ۷۲۰ میلی‌گرم
قهوه معمولی۱۰۲- ۲۰۰ میلی‌گرم
یربا میت۶۵- ۱۳۰ میلی‌گرم
نوشیدنی‌های انرژِی زا۵۰-۱۶۰ میلی‌گرم
قهوه دمی۴۰-۱۲۰ میلی‌گرم
نوشیدنی‌های سبک۴۰-۱۲۰ میلی‌گرم
نوشیدنی‌های دی‌کف یا بدون کافئین۳-۱۲ میلی‌گرم
نوشیدنی‌های کاکائویی۲-۷ میلی‌گرم
نوشیدنی‌های شکلاتی۲-۷ میلی‌گرم

علاوه بر این کافئین در بعضی خوراکی‌ها نیز وجود دارد. برای مثال ۲۸ گرم شکلات شیری حاوی یک تا ۱۵ میلی‌گرم کافئین است؛ این در حالی است که همین مقدار شکلات تلخ حاوی پنج تا ۳۵ میلی‌گرم از کافئین است. شما همچنین می‌توانید رد پای کافئین را در بعضی از داروهای ضد آلرژِی، مسکن‌ها و داروهای لاغری نیز پیدا کنید.

فواید مصرف کافئین چیست؟

مصرف کافئین به صورت روزانه علاوه‌بر تاثیرات محرک روی هوشیاری و انرژی شما فواید دیگری نیز برای سلامتی و بدنتان دارد که بد نیست با هم مروری روی آن‌ها داشته باشیم و بفهمیم فواید مصرف کافئین چیست. در سال ۲۰۱۹ تحقیقی منتشر شد که نشان می‌داد مصرف مناسب قهوه به صورت روزانه باعث کاهش خطر مرگ بر اثر سرطان کبد می‌شود و در همان سال یک بررسی علمی دیگر با استناد به ۴۰ مقاله منتشر شده اعلام کرد که نوشیدن دو تا چهار فنجان قهوه در روز با کاهش خطر مرگ بر هر اثری مرتبط دارد. در ادامه با ما همراه باشید تا به این سوال پاسخ دهیم که فواید مصرف کافئین چیست و چه تاثیراتی روی سلامتی شما دارد.

تاثیر کافئین بر عملکرد مغز و بهبود حالت روحی

کافئین چیست؟ یک ماده محرک که معمولا برای بهبود عملکرد ذهنی مورد استفاده عموم قرار می‌گیرد و شما می‌توانید برای بهبود حال روحی خود از آن استفاده کنید. تاثیر کافئین بر مغز نسبتا زیاد است و این ماده با مسدود کردن پیام‌رسان‌های عصبی گیرنده آدنوزین باعث افزایش توانایی مغز برای حرکت و کار می‌شود. این ماده شیمیایی علاوه‌بر این بر پیام‌رسان‌های دیگری مانند دوپامین و نورآدرنالین نیز تاثیر می‌گذارد که به صورت مستقیم با حالات روحی و وضعیت ذهنی انسان‌ها در ارتباط هستند.

یک مقاله که در سال ۲۰۱۹ منتشر شده تاثیر نوشیدن دو تا چهار فنجان قهوه و دریافت میانگین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز را با کاهش ۴۵ درصدی ریسک اقدام به خودکشی مرتبط دانسته است. در تحقیقی دیگر نیز به این موضوع اشاره شده که مصرف کافئین روزانه به کاهش ۱۳ درصدی خطر ابتلا به افسردگی کمک می‌کند.

کافئین چیست

تاثیر کافئین بر چربی‌سوزی و افزایش متابولیسم بدن

شاید برایتان سوال شده باشد که ارتباط چربی‌سوزی و افزایش متابولیسم بدن با مصرف کافئین چیست؟ ما اینجاییم تا به این سوال پاسخ دهیم. کافئین با توانایی شبیه‌سازی سیستم عصب مرکزی می‌تواند موجب افزایش متابولیسم بدن شما شود. یعنی شما ممکن است با مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار سوخت‌وساز بدنتان بیشتر شود و در نتیجه فرآیند چربی‌سوزی در قسمت‌های از بدن شما صورت بگیرد.

ارتباط لاغری و قهوه و رژیم‌های غذایی که نوشیدن قهوه در آن‌ها توصیه می‌شود نیز بر همین اساس و با تکیه به تاثیر کافئین بر افزایش چربی سوزی پایه‌گذاری شده است. به طور کلی می‌توان گفت مصرف ۳۰۰ میلی‌گرم کافئین روزانه کمک می‌کند تا شما ۷۹ کالری بیشتر بسوزانید و این مقدار کالری‌سوزی تنها با نوشیدن مایعاتی مانند قهوه و چای عدد قابل توجهی است.

تاثیر کافئین بر عملکرد ورزشی

با مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار قبل از تمرینات ورزشی متابولیسم بدن شما تا ۲۰ درصد افزایش می‌یابد و همین باعث چربی سوزی بیشتر در حین ورزش می‌شود. چربی‌سوزی بیشتر بر اثر کافئین موجب ماندگاری بیشتر گلوکوز ذخیره شده در عضله‌ها می‌شود و به صورت بالقوه زمان خستگی عضلات بدن شما را به تاخیر می‌اندازد و به همین ترتیب از خستگی زودرس هنگام تمرینات ورزشی جلوگیری می‌کند.

تاثیر کافئین بر بیماری‌های قلبی

شاید شنیده باشید که نوشیدن قهوه و مصرف کافئین باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی می‌شود اما این ادعا حقیقت ندارد. شاید دریافت کافئین زیاد باعث بالا رفتن ضربان قلب شما شود اما این موضوع به تاثیر آن روی متابولیسم بدن شما برمی‌گردد.

در حقیقت مطالعات نشان می‌دهد که خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی بین زنان و مردانی که روزانه بین یک تا چهار فنجان قهوه مصرف می‌کنند کمتر است. مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار مانند قهوه همچنین ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی که شایع‌ترین نوع ریتم قلب نامنظم است را نیز کاهش می‌دهد.

تاثیر کافئین در کنترل درد

هنگام درد اکثر افراد سراغ داروخانه و خرید داروهایی مانند ایبوپروفن، استامینوفن، آسپرین و کافئین می‌روند که به عنوان درمان قطعی برای سر درد و گرفتگی عضلات و دردهای قاعدگی کمک می‌کند. اما برای تسکین این دردها می‌توانید کمی کافئین را به برنامه غذاییتان اضافه کنید و دز داروی مصرفیتان را کاهش دهید و خواهید دید که چگونه تاثیر مثبتی بر روی بدن شما و تسکین دردهایتان خواهد داشت. برای دردهای میگرن با استفاده از دز ۲۰۰ میلی گرمی ایبوپروفن و یک فنجان قهوه متوسط می‌توانید به میزان زیادی دردتان را کاهش دهید و این تجربه‌ی خوب را با دیگران به اشتراک بگذارید.

کافئین چیست

مضرات مصرف کافئین چیست؟

قهوه و چای نوشیدنی‌های مفید و سالمی هستند که شما می‌توانید در طول روز بنوشید و انرژی کافی برای ادامه روزتان را با مصرف دوز کافئین موجود در آن‌ها به دست آورید. مصرف کافئین به صورت روزانه تا دز ۴۰۰ میلی‌گرم مجاز است و هر فرد عادی می‌تواند تا این مقدار در روز از نوشیدنی‌های کافئین‌دار بدون هیچ نگرانی یا عوارض احتمالی مصرف کند.

مشکل از جایی شروع می‌شود که دز روزانه کافئین مصرفی شما افزایش پیدا می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید که مضرات مصرف کافئین چیست باید توجه داشته باشیدتحقیقات نشان می‌دهد میزان تاثیر کافئین از شخصی به شخص دیگر متفاوت است و تماما بستگی به ژن فرد مصرف‌کننده دارد؛ اما علاوه بر فواید شگفت‌انگیز و مفید کافئین، مصرف بیش از حد آن عوارضی برای بدن شما دارد که بهتر است از آن‌ها اطلاع داشته باشید.

کافئین و اضطراب

همانطور که قبلا در همین مقاله اشاره کردیم کافئین با مسدود کردن پیام‌رسان‌های عصبی گیرنده آدنوزین موجب افزایش هوشیاری می‌شود و همزمان با آزاد کردن آدرنالین در بدن در افزایش انرژی شما نیز موثر است. البته این تاثیرات ابتدا در دز معمولی مصرف کافئین است و با بالاتر رفتن دز مصرفی شما این تاثیرات نیز چند برابر شده و منجر به استرس و اضطراب گردد.

در حقیقت اضطراب ناشی از کافئین یکی از چهار سندروم شایع مربوط به مصرف کافئین شناخته شده است. مصرف زیاد کافئین (۱۰۰۰ میلی‌گرم روزانه) باعث استرس بیش از حد و غیرقابل کنترل در شما می‌شود و باید شدیدا از آن پرهیز کنید. اگر احساس اضطراب و دلهره بی‌دلیل کردید حتما نگاهی به دز مصرفی کافئین روزتان بیندازید و سعی کنید آن را کاهش دهید.

کافئین و بی‌خوابی

تاثیر کافئین بر بیدار نگه داشتن افراد یکی از بهترین تاثیرات این ماده شیمیایی دوست‌داشتنی است اما از طرفی دیگر این می‌تواند دردسرساز نیز باشد. مصرف بیش از اندازه کافئین در روز می‌تواند به بی‌خوابی در شب منجر شود. تحقیقات نشان می‌دهند که هر چقدر مقدار کافئین دریافتی شما در روز بیشتر باشد سخت‌تر به خواب می‌روید. در برخی موارد مصرف کافئین به بی‌خوابی نیز منجر شده است. پس بعد از ساعت شش عصر بهتر است از مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار پرهیز کنید تا خوابی راحت و بدون دردسر داشته باشید.

کافئین و اعتیاد

با وجود تمام مزایا و فواید مصرف کافئین برای بدن هیچ شکی نیست که این ماده شیمیایی عادات رفتاری شما را تغییر می‌دهد و مصرف زیاد آن اعتیاد‌آور است. شاید کافئین به اندازه کوکائین یا آمفتامین اعتیادآور نباشد اما جالب است بدانید دقیقا روی همان قسمت از مغز تاثیر دارد که این مواد مخدر نیز تاثیرگذار هستند. مصرف بیش از حد کافئین ممکن است باعث اعتیاد روانی یا جسمی در فرد شود که ترک آن نیز مشکلات و سختی‌های خودش را دارد.

پس بهتر است با نگه داشتن دز دریافتی کافئین خود بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم از عوارض مصرف بیش از اندازه کافئین جلوگیری کنید. زمانی که دز کافئین روزانه خود را افزایش می‌دهید بدن شما به همان مقدار عادت می‌کند و در صورتی که یک روز مقدار کافئین شما کمتر از حد معمول باشد بدنتان انرژِ کافی برای ادامه روز را نخواهد داشت و به شدت با مشکلاتی مثل خستگی و خواب آلودگی روبرو خواهید شد.توصیه ما این است که دز مصرف کافئین روزانه خود را کنترل کنید و به هیچ وجه در با مصرف کافئین بیش از حد برای خودتان وابستگی کاذب ایجاد نکنید چرا که می‌توانید در آینده برایتان مشکل‌ساز شود.

دیدگاه ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *