برنجک یکی از تنقلات ساده، سالم و نوستالژیک ایرانی است که معمولا در فصل زمستان، شب یلدا و کنار خوردنیهای سنتی سرو میشود. طعم سبک و ترد این هله هوله باعث شده میان کودکان و بزرگسالان محبوب باشد. تهیه برنجک در خانه بسیار ساده است و تنها با چند ماده اولیه آماده میشود. برای رسیدن به پف مناسب و بافت سبک، مهمترین نکته خشک بودن کامل برنج و استفاده از نمک بدون ید است. اگر بهدنبال یک میانوعده سالم و دستساز هستید، طرز تهیه برنجک میتواند انتخاب مناسبی باشد و نتیجه کار قطعا خوشایند خواهد بود.
مواد لازم برای تهیه برنجک خانگی
- برنج به مقدار لازم
- نمک ماسهای (بدون ید) ۵۰۰ گرم
- روغن مایع ۳ قاشق سوپخوری
طرز تهیه برنجک پفکی خانگی
مرحله اول: شستن و خیساندن برنج
ابتدا برنج را با آب سرد بشویید تا گردوغبار یا نشاسته اضافی آن گرفته شود. سپس آن را در ظرفی با مقدار کافی آب و کمی نمک قرار دهید تا حدود ۳ تا ۴ ساعت خیس بخورد. این مرحله باعث میشود دانههای برنج بهتر نرم شوند و در زمان حرارت دیدن، پف یکنواختتری داشته باشند. پس از خیساندن، آب ظرف را خالی نکنید زیرا در مرحله بعد از همان آب برای پخت استفاده خواهد شد.
مرحله دوم: پخت برنج روی حرارت ملایم
در این روش از طرز تهیه برنجک با برنج پخته شده، برنج خیسخورده را همراه همان آب روی حرارت متوسط قرار دهید تا بهآرامی بپزد و کاملا نرم شود. در این مرحله نیاز به دمکردن برنج نیست و فقط پخت ساده مدنظر است. دانهها باید شکننده و نرم شوند تا بعدا بتوانند بهخوبی پف کنند. زمانی که برنج به حالت کاملا آبپز رسید، آن را داخل آبکش بریزید تا آب اضافه خارج شود. بدون افزودن روغن یا ادویه، برنج را کنار بگذارید.
مرحله سوم: خشک کردن کامل برنج
در این مرحله، برنج آبکششده را روی سینی تمیز یا پارچه آشپزخانه پخش کنید تا کاملا خشک شود. وجود هرگونه رطوبت مانع پف کردن برنجک خواهد شد. برای خشک شدن سریعتر میتوانید سینی را روی شوفاژ یا بخاری قرار دهید یا چند ساعت در محیط خشک و گرم بگذارید. مهم است که دانهها به یکدیگر نچسبند و کاملا سبک و خشک شوند.
مرحله چهارم: گرم کردن نمک و آمادهسازی تابه
تابه گود یا ظرف مناسب را روی حرارت متوسط قرار دهید و روغن را داخل آن بریزید تا گرم شود. سپس نمک ماسهای بدون ید را اضافه کنید و اجازه دهید کاملا داغ شود. داغ شدن نمک نقش اصلی در پفکردن دانههای برنج دارد، پس چند دقیقه زمان بدهید تا سطح نمک به حرارت ثابت برسد. هنگام کار بهتر است از کفگیر بلند استفاده کنید.
برای تهیه مدل ترکیبی و مقوی، طرز تهیه برنجک و گندمک انتخاب عالیتری است. کافی است مقدار مساوی برنج و گندم برشته را با هم مخلوط کنید تا تنقلاتی سالم، سبک و خوشخوراک داشته باشید.
مرحله پنجم: سرو برنجک
برنج کاملا خشکشده را کمکم داخل نمک داغ بریزید و بهآرامی هم بزنید. طی چند ثانیه دانهها شروع به پفکردن میکنند و بافتی سبک و ترد پیدا خواهند کرد. پس از کامل شدن پف، تابه را از حرارت بردارید و برنجک را داخل الک بریزید تا نمک اضافی جدا شود. سپس اجازه دهید کمی خنک شود و آن را سرو کنید.
نکات تکمیلی تهیه برنجک خانگی
آمادهسازی برنجک مثل طرز تهیه نخود برشته ممکن است در نگاه اول ساده بهنظر برسد، اما چند نکته مهم وجود دارد که رعایت آنها کیفیت نهایی این خوراکی را بسیار بهتر میکند. توجه به مرحله خشککردن برنج، کنترل حرارت و استفاده از مواد درست باعث میشود برنجک کاملا پف کرده، سبک و ترد باشد و طعم مطلوبتری پیدا کند.
خشک بودن کامل برنج
برنج باید قبل از تفتدادن کاملا خشک باشد و ذرهای رطوبت در آن باقی نماند؛ زیرا رطوبت باعث میشود دانهها هنگام حرارت دیدن نشکنند و پف نکنند. بهترین روش برای خشککردن، قرار دادن برنج روی شوفاژ یا در محیط خشک و گرم است تا بافت آن برای مرحله پفدهی آماده شود.
اهمیت استفاده از نمک بدون ید
برای پخت برنجک، استفاده از نمک ماسهای بدون ید ضروری است. زیرا نمک یددار از پفکردن صحیح دانهها جلوگیری میکند و طعم را تغییر میدهد. نمک بدون ید گرما را بهتر منتقل میکند و باعث میشود دانههای برنج در زمان کوتاهتری ترد و حجیم شوند.
اگر قصد دارید طرز تهیه برنجک شیرین را امتحان کنید، میتوانید کمی پودر قند یا شربت بسیار غلیظ روی آن اضافه کنید. فقط توجه داشته باشید که شربت نباید رقیق باشد تا برنجک نرم و خمیری نشود.
تنظیم دقیق حرارت
حرارت باید متوسط و ثابت باشد. حرارت زیاد باعث سوختن برنج و تلخ شدن طعم آن میشود و حرارت پایین از پف کردن جلوگیری میکند. حفظ دما نقش مهمی در ایجاد برنجکی یکدست، سبک و سفید دارد.
فرصتدهی به دانهها هنگام تفت
در هنگام اضافهکردن برنج به نمک داغ، لازم است دانهها را بهآرامی و یکنواخت هم بزنید تا کاملا پف کنند. اگر برنج را یکباره و با حجم زیاد داخل نمک بریزید، بخشی از آن خاممیماند یا به رنگ قهوهای تغییر میکند. بهتر است برنج را کمکم اضافه کنید.
طعمدهی و نگهداری صحیح
بعد از جدا کردن نمک، میتوانید کمی شکر، وانیل، دارچین یا حتی پودر کاکائو به برنجک اضافه کنید تا طعم جذابتری پیدا کند. برای حفظ تردی، آن را در ظرف دربسته و دور از رطوبت قرار دهید. نگهداری درست باعث میشود برنجک تازه و خوشطعم باقی بماند.
سوالات متداول درباره طرز تهیه برنجک
در ادامه پاسخ برخی پرسشهای رایج مربوط به تهیه این خوراکی آورده شده است.
۱ . برنج برای تهیه برنج در چه حد باید بپزد؟
برنج باید کاملا پخته و نرم باشد.
۲ . آیا میتوان از نمک معمولی برای تهیه برنجک استفاده کرد؟
نمک معمولی مناسب نیست و باید بدون ید باشد.
۳ . میتوان از برنج خام مستقیم برای تهیه برنجک استفاده کرد؟
بله، ولی نتیجه مانند برنج خشکشده نخواهد شد.
۴. امکان مزهدار کردن برنجک وجود دارد؟
بله، میتوان با شکر، کاکائو یا دارچین طعمدار کرد. برای طرز تهیه برنجک با شکر میتوانید بعد از الک کردن، کمی شکر دانهریز روی برنجک گرم بریزید تا به خوبی بچسبد و طعمی شیرین، ساده و نوستالژیک ایجاد کند.
