یک ظرف خرما کنار چای، روی میز صبحانه یا در سفره افطار، آنقدر برایمان آشناست که شاید کمتر به ارزش غذایی آن فکر کنیم. خرما معمولا با شیرینی طبیعی و انرژی سریعی که دارد شناخته میشود، اما داستان این میوه به همین شیرینی ختم نمیشود. پشت پوست نازک و گوشت شیرین خرما، ترکیبی از فیبر، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی قرار گرفته که آن را به یکی از خوراکیهای ارزشمند در رژیم غذایی تبدیل میکند.
خرما (به انگلیسی: Date) میوه درخت نخل خرما با نام علمی Phoenix dactylifera است که در مناطق گرم و خشک پرورش پیدا میکند و در فرهنگ غذایی بسیاری از کشورها جایگاه ویژهای دارد. این میوه در کنار کربوهیدرات و قندهای طبیعی، مقداری فیبر، پتاسیم، منیزیم، مس و ویتامین B6 نیز دارد. همین ترکیب باعث شده خرما فقط یک شیرینی طبیعی برای رفع گرسنگی نباشد و بتواند در قالب یک میانوعده، بخشی از صبحانه یا همراه غذاهای مختلف در برنامه غذایی روزانه قرار بگیرد.
اما خواص خرما دقیقا از کجا میآید؟ آیا خوردن آن هر روز مفید است؟ مصرف خرما در صبح ناشتا یا همراه آب تفاوتی ایجاد میکند؟ در ادامه، ارزش غذایی و فواید خرما را بررسی میکنیم و سراغ باورهای رایج درباره این میوه هم میرویم تا ببینیم کدام ادعاها با شواهد تغذیهای همخوانی دارند.
خرما از کجا آمد؟ داستان میوهای که هزاران سال روی سفرههاست
خرما از آن دسته خوراکیهایی است که حضورش در سفرههای مردم مناطق گرم و خشک، قدمتی طولانی دارد. نخل خرما هزاران سال است در بخشهایی از خاورمیانه و شمال آفریقا کشت میشود و میوه آن به دلیل ماندگاری، ارزش غذایی و امکان نگهداری آسان، نقش مهمی در الگوی غذایی این مناطق داشته است.
خرما در ایران هم سابقهای طولانی دارد و مناطق جنوبی کشور از مهمترین نواحی تولید آن به شمار میروند. آب و هوای گرم و خشک، شرایط مناسبی برای رشد نخل فراهم میکند و همین موضوع باعث شده انواع مختلفی از خرما در نقاط گوناگون ایران تولید شود.
در گذشته، خرما فقط یک خوراکی شیرین برای پذیرایی نبود. امکان نگهداری نسبتا طولانی و حمل آسان باعث میشد در سفرها و مسیرهای طولانی هم همراه مردم باشد. خرما همچنین در بسیاری از فرهنگها کنار شیر، مغزها، غلات و خوراکیهای محلی قرار میگرفت و به شکلهای مختلف مصرف میشد.
امروز هم این میوه جایگاه خود را حفظ کرده است؛ از خرمای ساده کنار چای و صبحانه گرفته تا استفاده در شیرینیها، دسرها و میانوعدههای مختلف به ویژه سفره افطاری. شاید همین سابقه طولانی نشان دهد چرا خرما با وجود رواج خوراکیهای جدید، هنوز یکی از آشناترین میوههای سفره ماست.
ارزش غذایی خرما؛ شیرینی طبیعی با مواد مغذی بیشتر
خرما را معمولا با شیرینی و انرژی سریعش میشناسیم؛ همان خوراکی کوچکی که میتواند بین دو وعده، حال و هوایمان را عوض کند یا کنار یک فنجان چای جای شیرینی را بگیرد. اما اگر کمی دقیقتر به آن نگاه کنیم، متوجه میشویم که خرما فقط یک میوه شیرین نیست. مقداری فیبر، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی هم در همین میوه کوچک کنار هم قرار گرفتهاند.
بخش زیادی از انرژی خرما از کربوهیدرات و قندهای طبیعی آن میآید. به همین دلیل، چند عدد خرما میتواند یک میانوعده نسبتا انرژیزا باشد؛ مخصوصا زمانی که فاصله بین وعدههای اصلی زیاد شده است. از طرف دیگر، فیبر موجود در خرما به دریافت فیبر روزانه کمک میکند و در عملکرد طبیعی دستگاه گوارش و احساس سیری نقش دارد. برای مثال، ۴۰ گرم خرما حدود ۱۱۳ کالری، ۳۰ گرم کربوهیدرات و ۳٫۲ گرم فیبر دارد.
به نوشته سایت Healthline، خرما مقداری پتاسیم، منیزیم، مس و ویتامین B6 هم در اختیار بدن میگذارد. مقدار این مواد شاید در یک یا دو عدد خرما خیلی به چشم نیاید، اما وقتی خرما را به عنوان بخشی از یک الگوی غذایی متنوع مصرف میکنیم، همین مواد مغذی هم به دریافت روزانه ما اضافه میشوند.
| ماده مغذی در ۴۰ گرم خرما | مقدار تقریبی | نقش در تغذیه |
| انرژی | ۱۱۳ کالری | تامین انرژی |
| کربوهیدرات | ۳۰ گرم | یکی از منابع اصلی انرژی بدن |
| فیبر | ۳٫۲ گرم | کمک به دریافت فیبر و عملکرد طبیعی دستگاه گوارش |
| پتاسیم | ۲۶۲ میلیگرم | مشارکت در عملکرد طبیعی عضلات و اعصاب |
| منیزیم | ۱۷٫۲ میلیگرم | مشارکت در عملکرد طبیعی عضلات و اعصاب |
| مس | ۰.۱۴۵ میلیگرم | مشارکت در فرایندهای طبیعی بدن |
| ویتامین B6 | حدود ۰٫۰۷ میلیگرم | مشارکت در سوختوساز طبیعی بدن |
یک نکته جالب درباره خرما، تفاوت آن با میوههای تازه از نظر میزان آب است. خرمای خشک آب کمتری دارد و در نتیجه قند و کالری آن در حجم مشخص، متراکمتر میشود. بنابراین ممکن است چند عدد خرمای خشک، انرژی قابل توجهی وارد برنامه غذایی کند. این موضوع به معنی کنار گذاشتن خرما نیست؛ فقط یادآوری میکند که حتی خوراکیهای مغذی هم وقتی شیرینی و انرژی بالایی دارند، بهتر است در مقدار متناسب مصرف شوند.
مهمترین خواص خرما برای بدن؛ از گوارش تا تامین انرژی
خرما فقط یک میوه شیرین نیست. این خوراکی در کنار قندهای طبیعی، مقداری فیبر، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی دارد و به همین دلیل میتواند در یک رژیم غذایی متنوع، میان وعده ای ساده و مغذی باشد.
یکی از مهمترین ویژگیهای خرما، فیبر آن است. فیبر به عملکرد طبیعی دستگاه گوارش و ایجاد احساس سیری کمک میکند و Harvard Nutrition Source نیز آن را یکی از اجزای مهم یک رژیم غذایی متعادل میداند. از طرف دیگر، کربوهیدرات و قندهای طبیعی خرما میتوانند انرژی مورد نیاز بدن را تامین کنند؛ به همین دلیل چند عدد خرما میتواند در میان وعده یا پیش از فعالیت بدنی قرار بگیرد. البته مقدار مصرف اهمیت دارد، زیرا خرما در حجم کم انرژی و قند قابل توجهی دارد.
خرما همچنین حاوی ترکیبات گیاهی مانند پلی فنولها، فلاونوئیدها و کاروتنوئیدها است که به دلیل ویژگیهای آنتی اکسیدانی مورد توجه قرار گرفتهاند. Cleveland Clinic نیز به وجود این ترکیبات در خرما اشاره میکند. در کنار آنها، پتاسیم، منیزیم، مس و ویتامین B6 نیز در این میوه وجود دارند و میتوانند بخشی از دریافت روزانه مواد مغذی را تامین کنند.
در مجموع، ارزش خرما بیشتر در همین ترکیب ساده است: شیرینی طبیعی، انرژی، فیبر و مواد مغذی در یک خوراکی که میتوان آن را بدون آماده سازی خاصی در صبحانه یا میان وعده مصرف کرد. با این حال، خرما هم مانند هر ماده غذایی دیگری زمانی بیشترین فایده را دارد که در مقدار متعادل و در کنار یک رژیم غذایی متنوع مصرف شود.
فواید خوردن خرما هر روز؛ وقتی مقدار مصرف مهم میشود
خوردن خرما هر روز میتواند بخشی از یک الگوی غذایی متعادل باشد، اما «هر روز» لزوما به معنی خوردن مقدار زیادی خرما نیست. اتفاقا یکی از نکتههایی که هنگام صحبت درباره فواید خوردن خرما هر روز باید در نظر داشته باشیم، اندازه مصرف است. خرما با وجود فیبر و مواد مغذی، قند و انرژی نسبتا زیادی هم در حجم کوچک خود دارد.
اگر چند عدد خرما را جایگزین یک خوراکی شیرین کمارزش کنیم، داستان کمی متفاوت میشود. مثلا به جای اینکه میان وعده را با شیرینی یا تنقلاتی که ارزش تغذیهای محدودی دارند بگذرانیم، میتوانیم خرما را در کنار مقداری مغزها، ماست یا شیر قرار دهیم. در این حالت خرما فقط یک خوراکی اضافه به برنامه غذایی نیست؛ بلکه جای بخشی از انتخابهای قبلی را میگیرد. این همان رویکردی است که در توصیههای Harvard Nutrition Source درباره مصرف میوهها و سبزیجات هم دیده میشود: اضافه کردن یک ماده غذایی مفید زمانی معنای بیشتری پیدا میکند که جایگزین انتخابهای کمارزشتر شود.
پس اگر بخواهیم ساده جمعبندی کنیم، فایده خوردن خرما هر روز بیشتر از اینکه به «تعداد روزها» وابسته باشد، به جایگاه آن در کل رژیم غذایی مربوط است. خرما وقتی در مقدار متناسب و به جای خوراکیهای شیرین کمارزش مصرف شود، میتواند یک انتخاب خوشطعم و مغذی برای برنامه روزانه باشد.
خواص خرما برای زنان؛ از تغذیه روزمره تا باورهای مربوط به رحم و تخمدان
وقتی درباره خواص خرما برای زنان صحبت میکنیم، بهتر است این میوه را در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل بررسی کنیم، نه به عنوان خوراکی با اثر اختصاصی بر بدن زنان. خرما میتواند به دلیل داشتن کربوهیدرات، فیبر، پتاسیم، منیزیم و ترکیبات گیاهی، بخشی از یک صبحانه یا میان وعده متنوع باشد. این موضوع در دورههای مختلف زندگی، از روزهای پرمشغله تا دوران بارداری، میتواند اهمیت داشته باشد؛ اما ارزش غذایی خرما را نباید با اثر درمانی یا هورمونی اشتباه گرفت.
یکی از زمینههایی که مصرف خرما در زنان بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته، اواخر دوران بارداری است. پژوهشهای مختلف بررسی کردهاند که آیا مصرف خرما میتواند بر برخی پیامدهای مربوط به روند زایمان تاثیر بگذارد. بعضی مطالعات نتایج امیدوارکنندهای گزارش کردهاند، اما کیفیت و طراحی این پژوهشها یکسان نیست و شواهد موجود هنوز برای نتیجه گیری قطعی کافی نیست. یک تحقیقات NIH در خصوص مصرف خرما در دوران بارداری نیز ضمن گزارش برخی نتایج مثبت، به محدودیت شواهد و احتمال سوگیری در مطالعات اشاره کرده است.
از طرف دیگر، عبارتهایی مانند خواص خرما برای رحم و خواص خرما برای رحم و تخمدان در جستجوهای اینترنتی زیاد دیده میشوند. با این حال، شواهد قابل اتکایی وجود ندارد که نشان دهد خوردن خرما به طور مستقیم باعث تقویت رحم یا تخمدان میشود یا عملکرد این اندامها را به شکل مشخص تغییر میدهد. پژوهشهای انجام شده درباره بارداری نیز بیشتر پیامدهایی مانند روند زایمان را بررسی کردهاند و نمیتوان نتایج آنها را به تقویت مستقیم رحم یا تخمدان تعمیم داد. مطالعات سایت NIH با نام Effects of consuming date نیز چنین تفکیکی را مهم میکنند.
بنابراین اگر خرما را در برنامه غذایی خود قرار میدهیم، بهتر است دلیل آن را در ارزش غذایی و تنوع رژیم غذایی جستجو کنیم، نه در ادعاهایی مانند «پاکسازی رحم»، «تقویت تخمدان» یا ایجاد تغییر مشخص در عملکرد دستگاه تولیدمثل. خرما میتواند یک خوراکی مغذی و خوش طعم در برنامه غذایی زنان باشد، اما نسبت دادن خواص اختصاصی و اثبات نشده به آن، فراتر از شواهد موجود است.
با خرما چه چیزهایی میتوان درست کرد؟ از صبحانه تا دسر
خرما فقط برای خوردن کنار چای یا یک میانوعده سریع نیست. شیرینی طبیعی و بافت نرم آن باعث شده در بسیاری از غذاها و خوراکیهای خانگی هم کاربرد داشته باشد؛ از یک صبحانه ساده گرفته تا دسر و شیرینی.
برای شروع روز، میتوان خرما را کنار ارده، گردو، کره بادام زمینی، شیر یا ماست قرار داد. خرمای خرد شده همچنین میتواند به اوتمیل و انواع صبحانههای بر پایه غلات طعم شیرین بدهد. برای میانوعده هم ترکیب خرما با مغزها یا تهیه توپکهای خرمایی، راه سادهای برای استفاده متفاوت از این میوه است.
در شیرینی و دسر هم گزینهها بیشتر میشوند. کیک خرما، کوکی خرمایی، دسرهای خرما و شکلات و حلوا از نمونههایی هستند که میتوان شیرینی آنها را تا حدی از خود خرما گرفت. خرما همچنین میتواند به عنوان ماده اولیه در برخی اسموتیها و نوشیدنیهای غلیظ استفاده شود.
مزیت خرما در آشپزی این است که هم طعم شیرین دارد و هم بافتی ایجاد میکند که میتواند در بسیاری از ترکیبها به کار بیاید. بنابراین لازم نیست همیشه آن را به شکل ساده مصرف کنیم؛ گاهی یک تغییر کوچک در شیوه استفاده، خرما را به بخشی جذاب از یک صبحانه، میانوعده یا دسر تبدیل میکند.
بهترین زمان و شیوه مصرف خرما؛ از صبحانه تا میانوعده
برای خوردن خرما ساعت مشخصی که برای همه افراد بهترین باشد وجود ندارد. این میوه را میتوان در صبحانه، میانوعده یا پیش از فعالیت بدنی مصرف کرد و انتخاب زمان مناسب بیشتر به برنامه غذایی و سبک زندگی هر فرد بستگی دارد. مهمتر از پیدا کردن یک زمان ایده آل، این است که مقدار خرما با نیاز روزانه و سایر خوراکیهای مصرفی هماهنگ باشد.
خرما در صبحانه و صبح ناشتا
خوردن خرما صبح ناشتا برای بسیاری از افراد یک عادت ساده است. چند عدد خرما در ابتدای روز میتواند انرژی مورد نیاز بدن را تامین کند و در کنار یک صبحانه کامل قرار بگیرد. با این حال، ناشتا بودن به خودی خود خاصیت ویژهای به خرما اضافه نمیکند و شواهدی وجود ندارد که نشان دهد مصرف آن در این حالت، جذب مواد مغذی را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
خرما را میتوان کنار شیر، ماست، پنیر یا مغزها قرار داد و به این شکل، صبحانه متنوعتری داشت. حتی ترکیب ساده خرما و پنیر میتواند برای کسانی که طعم شیرین و شور را کنار هم میپسندند، انتخاب جذابی باشد. خرمای خرد شده را هم میتوان به ماست یا جو دوسر اضافه کرد تا بدون نیاز به شکر اضافه، طعم شیرینتری به وعده صبحانه بدهد.
خرما همراه آب؛ ترکیبی ساده برای شروع یا ادامه روز
خوردن خرما با آب هم روش سادهای برای مصرف این میوه است. آب به تامین مایعات بدن کمک میکند و خرما نیز میتواند در کنار آن یک خوراکی شیرین و انرژی بخش باشد. چند عدد خرما همراه یک لیوان آب میتواند برای یک میانوعده سبک انتخاب مناسبی باشد.
با این حال، گاهی درباره فواید خوردن خرما با آب ادعاهایی مانند افزایش چند برابری خواص خرما یا سم زدایی بدن مطرح میشود که پشتوانه علمی قابل اتکایی ندارند. آب و خرما هر کدام نقش خودشان را در تغذیه دارند و قرار گرفتن آنها کنار یکدیگر لزوما خاصیت جدیدی ایجاد نمیکند.
خرما به عنوان میانوعده یا پیش از فعالیت بدنی
بین دو وعده اصلی، چند عدد خرما میتواند جای بخشی از شیرینیها و تنقلات قرار بگیرد. کربوهیدرات موجود در خرما نیز باعث شده این میوه برای مصرف پیش از فعالیت بدنی گزینه مناسبی باشد؛ به ویژه زمانی که فرد به یک خوراکی سبک و انرژی بخش نیاز دارد و نمیخواهد پیش از ورزش وعده غذایی سنگینی بخورد.
در این زمان میتوان خرما را با مغزهایی مثل گردو و بادام ترکیب کرد. خرما و کره بادام زمینی نیز برای کسانی که طعم شیرین و بافت کرمی را دوست دارند، ترکیب سادهای است. چنین میانوعدههایی را میتوان بدون آماده سازی پیچیده در خانه تهیه کرد و بسته به سلیقه، مواد مختلفی را کنار خرما قرار داد.
خرما در عصر و شب
مصرف خرما در عصر یا شب هم لزوما مشکلی ایجاد نمیکند. نمیتوان یک ساعت مشخص را به عنوان بهترین زمان خوردن خرما برای همه افراد معرفی کرد؛ مقدار مصرف و مجموع خوراکیهای روزانه اهمیت بیشتری دارد. بنابراین اگر خرما در عصر یا شب با برنامه غذایی شما هماهنگ است، میتوانید آن را در مقدار متعادل مصرف کنید.
در نهایت، خرما قرار نیست فقط یک خوراکی برای رفع گرسنگی باشد. میتوان آن را در کنار شیر، ماست، پنیر، مغزها، جو دوسر یا کره بادام زمینی قرار داد و از آن در صبحانه و میانوعده استفاده کرد. این ترکیبها نسخه غذایی خاصی نیستند؛ فقط راههایی ساده برای وارد کردن خرما به یک برنامه غذایی متنوع و روزمرهاند.
نکات مهم در مصرف خرما؛ شیرین است، اما بی حساب نیست
خرما با وجود ارزش غذایی، خوراکی کم کالری نیست و اندازه کوچک آن ممکن است باعث شود بدون توجه به مقدار مصرف، چند عدد بیشتر بخوریم. بنابراین اگر خرما را هر روز مصرف میکنیم، تعداد آن را در کنار سایر خوراکیهای روزانه در نظر بگیریم. در خرمای خشک، به دلیل آب کمتر، قند و انرژی در وزن مشخص متراکمتر است. همچنین هنگام خرید محصولات فرآوری شده، مغزدار یا ترکیبی بهتر است جدول ارزش غذایی و فهرست مواد تشکیل دهنده را بررسی کنیم؛ چون ممکن است شکر یا شیره به آنها اضافه شده باشد. در نهایت، نیازی به حذف خرما از رژیم غذایی نیست؛ کافی است آن را در مقدار متعادل و در کنار یک برنامه غذایی متنوع مصرف کنیم.
جمعبندی؛ خرما را کوچک ببینیم، اما دستکم نگیریم
خرما اندازه کوچکی دارد، اما در همین حجم کم میتواند بخشی از نیاز غذایی روزانه را پوشش دهد. شیرینی طبیعی، فیبر، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی، آن را به گزینهای متفاوت از بسیاری از خوراکیهای شیرین تبدیل کردهاند. با این حال، ارزش غذایی خرما زمانی بیشتر به چشم میآید که آن را در جای درست برنامه غذایی قرار دهیم.
خوردن خرما هر روز، مصرف آن صبح ناشتا یا همراه آب، هیچ کدام به خودی خود یک راهکار جادویی برای بهبود سلامت نیستند. چیزی که اهمیت دارد، مقدار مصرف، تنوع غذایی و جایگاهی است که خرما در مجموع رژیم غذایی ما پیدا میکند.
پس بهتر است خرما را نه یک خوراکی معمولی و بیاهمیت بدانیم و نه مادهای معجزه گر. چند عدد خرما در کنار خوراکیهایی مثل مغزها، لبنیات یا غلات میتواند یک میانوعده ساده و خوش طعم بسازد؛ انتخابی که اگر متناسب با نیاز بدن باشد، میتواند به راحتی جایی در برنامه غذایی روزانه داشته باشد.
سوالات متداول درباره خواص خرما
در ادامه، پاسخ کوتاه و روشن به چند سوال رایج درباره فواید خرما را میخوانید.
۱. آیا خوردن خرما هر روز مفید است؟
بله، خرما میتواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد و مصرف روزانه آن برای بسیاری از افراد مشکلی ایجاد نمیکند. فیبر و مواد مغذی موجود در خرما از مزیتهای آن هستند، اما باید مقدار مصرف را هم در نظر گرفت. خرما شیرینی و انرژی نسبتا زیادی دارد و مصرف بیش از اندازه آن میتواند دریافت کالری و قند روزانه را افزایش دهد.
۲. خواص خرما برای زنان چیست؟
خواص خرما برای زنان را بهتر است در چارچوب یک رژیم غذایی متنوع بررسی کنیم. خرما میتواند یک میانوعده ساده یا بخشی از صبحانه باشد و مواد مغذی مختلفی را وارد برنامه غذایی کند. در دوران بارداری نیز مصرف خرما در برخی پژوهشها بررسی شده، اما شواهد موجود برای نسبت دادن یک اثر قطعی به آن کافی نیست.
۳. آیا خرما برای رحم و تخمدان مفید است؟
شواهد علمی قابل اتکایی وجود ندارد که نشان دهد خرما به طور مستقیم باعث تقویت رحم یا تخمدان میشود. برخی مطالعات مصرف خرما در اواخر بارداری را بررسی کردهاند، اما این پژوهشها به معنی اثبات خواص مستقیم خرما برای رحم و تخمدان نیستند. بنابراین بهتر است از ادعاهایی مانند پاکسازی رحم یا تقویت مستقیم تخمدان فاصله بگیریم.
۴. آیا خوردن خرما صبح ناشتا مفید است؟
خوردن خرما صبح ناشتا میتواند یک روش ساده برای شروع روز و دریافت انرژی باشد، اما ناشتا بودن مزیت ویژهای برای خرما ایجاد نمیکند. اگر این عادت با برنامه غذایی شما سازگار است، میتوانید چند عدد خرما را مصرف کنید و در ادامه یک صبحانه متعادل داشته باشید.
۵. آیا خوردن خرما با آب خاصیت آن را بیشتر میکند؟
خیر. آب باعث چند برابر شدن خواص خرما یا ایجاد یک اثر ویژه در بدن نمیشود. خوردن خرما با آب میتواند یک ترکیب ساده و مناسب برای میانوعده باشد، اما فواید آن بیشتر به ارزش غذایی خود خرما و میزان مصرف آن مربوط است.
۶. آیا خرما برای کمر مفید است؟
خرما میتواند به تامین انرژی و دریافت برخی مواد مغذی کمک کند، اما شواهد کافی برای اینکه آن را درمانی برای کمردرد یا مشکلات ستون فقرات بدانیم وجود ندارد. بنابراین بهتر است خواص خرما برای کمر را با اثر مستقیم بر درد یا سلامت کمر اشتباه نگیریم.
۷. روزانه چند عدد خرما بخوریم؟
عدد ثابتی که برای همه افراد مناسب باشد وجود ندارد. اندازه خرما، میزان فعالیت، نیاز انرژی و سایر خوراکیهای مصرفی در طول روز همگی اهمیت دارند. به جای تمرکز روی یک عدد مشخص، بهتر است خرما را در حد متعادل و متناسب با مجموع رژیم غذایی مصرف کنیم.
۸. آیا خرما باعث چاقی میشود؟
خرما بهخودیخود باعث افزایش وزن نمیشود، اما مانند هر ماده غذایی پرانرژی، مصرف مقدار زیاد آن میتواند دریافت کالری روزانه را افزایش دهد. مقدار مصرف و مجموع رژیم غذایی اهمیت بیشتری از حذف یا اضافه کردن یک ماده غذایی دارد.
۹. آیا افراد مبتلا به دیابت میتوانند خرما بخورند؟
بله. افراد مبتلا به دیابت میتوانند خرما مصرف کنند، اما چون خرما کربوهیدرات و قند طبیعی نسبتا بالایی دارد، مقدار مصرف و تاثیر آن بر قند خون باید در نظر گرفته شود. بهتر است خرما در مقدار متناسب با برنامه غذایی فرد و در کنار سایر مواد غذایی مصرف شود.
