در میان صدها قلم کالای لبنی که هر روز از کنارشان رد میشویم، یک محصول هست که طی پانزده سال گذشته آرام و پیوسته جای خودش را روی همه سفرههای ایرانی باز کرده است: کاسه سفیدِ سادهای که رویش نوشته «ماست پرچرب همزده» یا گاهی «ماست یونانی». اما ماست همزده چیست؟
بعضیها هنوز فکر میکنند این فقط یک نام تجاری تازه و گرانقیمت برای همان ماست چکیده قدیمی است؛ بعضی دیگر تصور میکنند محصولی کاملا وارداتی و متفاوت است. هیچکدام از این دو تصور کاملا درست نیست. ماست همزده نه یک کالای لوکس وارداتی است و نه صرفا همان ماست کیسهای دوران کودکیمان؛ بلکه همان ماست چکیده سنتی است که با فناوری پیشرفته قرن بیستویکم دوباره ساخته شده، یکدستتر، کرمیتر و قابل اعتمادتر از همیشه.
این گزارش بلند، از استپهای آسیای میانه تا خط تولیدهای صنعتی این ماست، از فرمول دقیق پروتئین و چربیاش تا اینکه چرا ورزشکاران، افراد لاغر، کسانی که رژیم پروتئین بالا دارند و حتی کسانی که فقط عاشق طعم خامهای هستند، نمیتوانند از کنارش بیتفاوت بگذرند.
ماست همزده چیست؟
تا اواسط دهه هشتاد شمسی، در ایران فقط ۲ نوع ماست اصلی داشتیم: ماست معمولی (ساده یا محلی) و ماست چکیده (کیسهای). ماست چکیده را در کارگاههای کوچک با روشی کاملا دستی درست میکردند؛ ماست را داخل کیسه پارچهای میریختند، چند ساعت تا یکی دو روز آویزان میکردند تا آب اضافیاش کامل بچکد و بعد با قاشق داخل کاسه میکشیدند. نتیجه محصولی فوقالعاده خوشمزه بود، اما بافتش همیشه یکنواخت نبود؛ گاهی سفتتر، گاهی نرمتر و گاهی حتی کمی دانهدار.
وقتی شرکتهای بزرگ لبنی ایران تصمیم گرفتند همین ماست چکیده را به صورت صنعتی و در تیراژ میلیونها کاسه در روز تولید کنند، دیگر نمیشد میلیونها کیلو ماست را داخل کیسه پارچهای آویزان کرد. راهحل، استفاده از دستگاههای سانتریفیوژ و بهویژه غشاهای اولترافیلتراسیون بود که آب و بخش زیادی از لاکتوز را با دقت بسیار بالا جدا میکردند.
بعد از این مرحله، ماست غلیظشده را داخل مخزنهای بزرگ بهآرامی «هم زدند» تا هیچ ناهمگونی باقی نماند. همین عمل ساده همزدن، نام فنی محصول را در استانداردهای بینالمللی به «Stirred Concentrated Fermented Milk» تبدیل کرد که در فارسی شد: «ماست همزده».
بنابراین وقتی روی بستهبندی نوشته «ماست همزده»، و برای شما این سوال ایجاد میشود که ماست همزده چیست باید بدانید ماست همزده دقیقا یعنی ماست تغلیظشدهای یا قوام یافته است که بعد از جدا شدن آب اضافی، هم زده شده تا بافتی کاملا کرمی و یکدست پیدا کند. نه بیشتر و نه کمتر. از نظر بافت غلیظ، سفت، بدون آب افتادگی و یک دست هستند. به عبارتی ماست هم زده، دارای بافتی خامهای است که خوشمزه، پرچرب و کمتر ترش است و البته ماندگاری قابل قبولی هم دارد.
ماست سون کاله یکی از انواع ماستهای همزده است که به خوبی جایگاهش را در سفره ایرانی در کنار انواع غذا بخصوص پلوهای ایرانی مثل عدس پلو، لوبیا پلو و حتی خورشتهای خوشمزه باز کرده است.
پس در پاسخ به این سوال که آیا ماست همزده همان ماست چکیده است باید گفت نه. این دو ماست با هم فرق دارند.
سفری در تاریخ: از مشکهای پشت اسب تا قفسه سوپرمارکت
سوال دیگری که بعد از پاسخ به سوال ماست همزده چیست مطرح میشود این است که ماست همزده از چه زمانی به وجود آمده است؟ اولین بار احتمالا چند هزار سال پیش، جایی در دشتهای آسیای میانه، یک چوپان ترک یا مغول ماست تازه را داخل مشک چرمی ریخت و به پشت اسب بست. حرکت مداوم اسب هم ماست را هم میزد و هم با فشار، آبش را به بیرون میکشید. نتیجه محصولی غلیظ، خامهای و ماندگار بود که در زبانهای ترکی «سوزمه»، در عربی «لبنه» و در یونانی «Stragisto» (صافشده) نام گرفت.
در ایران، ماست کیسهای از قرنها پیش جزء ثابت سفره اعیان بود. ابنسینا در قرن پنجم هجری از «ماست کیسه» به عنوان داروی تقویتکننده معده نام برده است. در دوران صفویه، ماست چکیده با گلاب و زعفران در ظرفهای مسی سرو میشد و نشانه رفاه و سلیقه محسوب میشد.
در قرن بیستم، این محصول سنتی با نامهای مختلف در کشورهای مختلف دوباره متولد شد: لبنه در شامات، سوزمه در ترکیه، سکالند در ایسلند، و در سال ۱۹۱۹، ایزاک کاراسو در بارسلون اولین کارخانه صنعتی ماست تغلیظشده را با نام «دانون» راهاندازی کرد.
اما انفجار جهانی ماست همزده امروزی را مدیون موج ماست یونانی «Greek Yogurt» در دهه ۲۰۱۰ هستیم؛ وقتی شرکت فاگه (Fage) با یک کمپین تبلیغاتی هوشمندانه، همان ماست چکیده قدیمی را به عنوان «ماست یونانی» به آمریکاییها و اروپاییها فروخت و در کمتر از ده سال به فروش سالانه چند میلیارد دلار رسید.
در ایران، هم بعدها تولید ماست همزده راه افتاد و امروز ماست همزده یکی از پررشدترین بخشهای صنعت لبنیات ایران است.
تفاوت ماست یونانی و ماست همزده چیست؟
ماست یونانی و ماست همزده هر دو از دسته ماستهای تغلیظشده و پرچرب هستند، اما در فرآیند تولید، بافت و ویژگیهای تغذیهایشان تفاوتهایی دارند که آنها را از یکدیگر متمایز میکند.
فرآیند تولید و بافت ماست همزده و یونانی
ماست یونانی مثل ماستهای ایسلندی، ماست خامهای و کوزهای، در اصل نوعی ماست چکیده است که با استفاده از فرآیند اولترافیلتراسیون یا فیلتراسیون، آب اضافی آنها جدا شده است تا غلظت بالایی پیدا کنند.
در روشهای گفته شده برای تولید ماست یونانی، ابتدا ماست به مدت طولانی از یک پارچه یا دستگاه مخصوص عبور داده میشود تا آب موجود در آن تخلیه شود و بافتی غلیظ و کرمی شکل بگیرد. این فرآیند به ماست یونانی بافتی صاف، سفت و بسیار غلیظ میدهد.
در حالی که ماست همزده، که در واقع نوعی ماست تغلیظشده است، پس از جدا شدن آب اضافی با استفاده از دستگاههای سانتریفیوژ یا غشاهای اولترافیلتراسیون همزده میشود تا بافتی یکنواخت و کرمی داشته باشد، اما معمولا به اندازه ماست یونانی غلیظ نیست.
در واقع، ماست همزده ممکن است کمی نرمتر و روانتر از ماست یونانی باشد، چرا که همزدن منظم باعث حفظ ساختار پروتئینی و ایجاد بافت کرمیتر میشود.
ویژگیهای تغذیهای و طعم ماست همزده و ماست یونانی
از نظر تغذیهای، هر دو ماست سرشار از پروتئین و چربی هستند، اما میزان پروتئین در ماست یونانی معمولا بیشتر است. این تفاوت به دلیل فرآیند تصفیه و حذف بیشتر آب و لاکتوز در تولید ماست یونانی است. به همین دلیل، ماست یونانی برای افرادی که به دنبال افزایش مصرف پروتئین هستند، گزینه بهتری است.
در عین حال، ماست همزده بهویژه در انواع صنعتی، ممکن است طعمی کمی ملایمتر و خامهایتر داشته باشد و به دلیل فرآیند همزدن، بافتی نرمتر و منسجمتر از ماست یونانی ایجاد کند. در حالی که ماست یونانی معمولا کمی ترشتر است، ماست همزده ممکن است از این نظر متفاوت باشد و گاهی با طعم لطیفتری به بازار عرضه شود.
علم پشت قاشق: چرا ماست همزده اینقدر غلیظ و خوشطعم است؟
از نظر علمی، ماست همزده نوعی «شیر تخمیری تغلیظشده» (Concentrated Fermented Milk) است. طبق استاندارد Codex Alimentarius 243-2003 و استاندارد ملی ایران ۲۴۵۳، این محصول باید حداقل ۵/۸ گرم پروتئین و حداکثر ۱۵ گرم چربی در هر ۱۰۰ گرم داشته باشد (در حالی که ماست معمولی حدود ۳/۵ گرم پروتئین دارد). البته باید دقت داشته باشید که میزان پروتئین در محصولات برندها با هم متفاوت است.
این تفاوت از کجا میآید؟ وقتی آب اضافی (وِی) جدا میشود، تمام پروتئینهای شیر (کازئین و پروتئین وی) در همان حجم باقی میمانند، اما حجم مایع کمتر میشود؛ در نتیجه غلظت پروتئین تقریبا ۲ برابر میشود. این پروتئینها شبکه سهبعدی بسیار محکمی میسازند که بافت کرمی و سفت را به وجود میآورد. همزمان، در روش صنعتی معمولا کمی خامه اضافه میکنند تا چربی به ۱۰-۸ درصد برسد و حس دهانی شبیه خامه ایجاد شود.
نکته مهم دیگر این است که چون بخش زیادی از لاکتوز همراه آب اضافی خارج میشود، ماست همزده لاکتوز بسیار کمتری دارد (حدود ۳/۵-۲/۵ گرم در ۱۰۰ گرم در مقابل ۵–۴/۵ گرم در ماست معمولی). به همین دلیل افرادی که به لاکتوز حساسیت خفیف دارند، معمولا ماست همزده را راحتتر هضم میکنند.
مقایسه ماست همزده در برابر ماست معمولی چیست؟
برای اینکه یک بار برای همیشه ببینیم این ۲ ماست که هر روز روی میزمان هستند دقیقا چقدر با هم فرق دارند، اطلاعات تغذیهای و فیزیکیشان را بر اساس دادههای رسمی USDA (وزارت کشاورزی آمریکا)، استاندارد Codex Alimentarius و آزمایشهای مستقل کارخانههای بزرگ ایرانی کنار هم گذاشتهایم.
اعداد زیر میانگین انواع پرچرب تجاری موجود در بازار ایران و جهان است و تفاوتها آنقدر چشمگیرند که با یک نگاه متوجه میشوید چرا ماست همزده در سالهای اخیر اینقدر طرفدار پیدا کرده است.
| ویژگی | ماست معمولی پرچرب | ماست همزده پرچرب |
| پروتئین (در ۱۰۰ گرم) | ۳/۳–۴ گرم | ۸–۱۰ گرم |
| چربی | ۳–۴٪ | ۸–۱۰٪ (یا بیشتر در انواع سنتی) |
| کربوهیدرات (لاکتوز) | ۴/۵–۵ گرم | ۲/۵–۳/۵ گرم |
| کالری | ۶۰–۷۵ | ۱۰۰–۱۳۰ |
| بافت | شل، آبدار | کرمی، خامهای، بدون آب اضافی |
| ماندگاری در یخچال | ۱۰–۱۴ روز | تا ۴۵ روز (در انواع صنعتی) |
خط تولید صنعتی: از تانکر شیر تا کاسه روی میز شما
در کارخانههای مدرن ایرانی، ماست همزده اینگونه ساخته میشود:
- شیر خام با حداقل ۳/۵ درصد چربی وارد کارخانه میشود
- پاستوریزاسیون در ۹۵ درجه به مدت ۵ دقیقه
- هموژنیزاسیون برای یکدست شدن ذرات چربی
- خنک شدن تا ۴۵–۴۳درجه
- اضافه کردن استارتر (لاکتوباسیلوس بولگاریکوس + استرپتوکوکوس ترموفیلوس)
- تخمیر ۴–۶ ساعته در تانکهای عظیم تا pH به ۴/۵–۴/۶ برسد
- خنکسازی سریع تا ۲۰ درجه
- تغلیظ با دستگاه اولترافیلتراسیون یا سانتریفیوژ (۳۰–۴۰ درصد حجم اولیه آب و لاکتوز جدا میشود)
- اضافه کردن خامه برای تنظیم چربی نهایی
- همزدن آرام در مخزن مخصوص برای رسیدن به بافت کرمی کامل
- پرکن سرد و بستهبندی
کل فرآیند کمتر از ۲۴ ساعت طول میکشد و محصول نهایی تا ۴۵ روز در یخچال ماندگاری دارد.
طرز تهیه ماست همزده خانگی
حالا که متوجه شدید ماست همزده صنعتی چیست خوب است با طرز تهیه ماست همزده خانگی هم آشنا شوید. در ادامه روش امتحان شده برای تهیه ماست همزده خانگی را مرور میکنیم.
مواد لازم برای تهیه ماست همزده خانگی
| شیر کامل پرچرب | ۳ لیتر |
| ماست پرچرب به عنوان استارتر | ۴–۵ قاشق غذاخوری |
طرز تهیه ماست همزده خانگی
برای تهیه ابتدا شیر را بجوشانید بعد تا ۴۵-۴۳درجه خنک کنید. ماست را در کمی شیر حل کنید و به کل شیر اضافه کنید. خوب هم بزنید، مایه آماده شده را در ظرف مناسب بریزید و ۹-۷ ساعت در جای گرم (داخل فر خاموش با چراغ روشن یا پیچیده در پتو) بگذارید تا کامل ببندد.
ماست بستهشده را بهآرامی داخل پارچه نخی تمیز یا کیسه مخصوص ماستبستن بریزید، گره بزنید و ۱۲ تا ۲۴ ساعت آویزان کنید (هرچه بیشتر بماند، سفتتر میشود). در نهایت ماست را با لیسک یا همزن دستی چند دقیقه هم بزنید تا کاملا کرمی و یکدست شود. حدود ۱/۲ تا ۱/۶ کیلو ماست چکیده عالی خواهید داشت.
روش استفاده از ماست همزده در آشپزی
وقتی یک ماده غذایی هم طعم ملایم دارد، هم بافت خامهای و هم پروتئین بالا، طبیعی است که به سرعت جای خودش را در دستورهای آشپزی مدرن و سنتی باز کند. ماست همزده دقیقا همین نقش را بازی میکند؛ از پیشغذای ساده ایرانی تا دسرهای لوکس اروپایی و آمریکایی، تقریبا در هر جایی که به خامه، پنیر نرم یا حتی تخممرغ نیاز باشد، میتواند جایگزین سالمتر و خوشطعمتری باشد.
- جایگزین هوشمند خامه و سسهای سرد
در هر دستور سسی که خامه پرچرب یا مایونز دارد، ماست همزده میتواند نیمی یا حتی تمام خامه را حذف کند بدون اینکه طعم یا غلظت کم شود. سس ماست و سیر، سس رنچ خانگی، سس هزار جزیره، دیپ آووکادو یا حتی سس تارتار با ماست همزده نهتنها کالری کمتری دارند، بلکه پروتئین بیشتری هم به غذا اضافه میکنند و تا چند روز در یخچال تازه میمانند. - صبحانه و میانوعده پروتئینی
اگر ورزشکار هستید یا فقط دنبال صبحانهای سیرکننده میگردید، یک کاسه ماست همزده با کمی عسل، مغزها، میوه تازه یا حتی گرانولا، اسموتیای میسازد که تا ظهر گرسنهتان نمیکند. یک پیمانه ۲۰۰ گرمی از آن به تنهایی ۲۰-۱۸ گرم پروتئین کامل دارد؛ عددی که حتی بسیاری از شیکهای پروتئینی صنعتی هم به آن نمیرسند. - دسرهای لوکس بدون احساس گناه
در دستور چیزکیک، تیرامیسو، موس شکلات یا پاناکوتا، پنیر خامهای یا ماسکارپونه را با ماست همزده پرچرب عوض کنید. بافت نهایی تقریبا یکسان میشود، اما دسرتان سبکتر، کمکالریتر و البته پرپروتئینتر خواهد بود. کافی است ماست را از شب قبل داخل پارچه بگذارید تا کاملا سفت شود؛ صبح روز بعد مثل پنیر خامهای عمل میکند. - غذاهای سنتی ایرانی با طعم بهتر
ماست و خیار، بورانی اسفناج، بورانی بادمجان و بورانی لبو با ماست همزده به جای ماست معمولی، دیگر آب نمیاندازند و تا آخر مهمانی سفت و خوشقیافه میمانند. در لبنه لبنانی و سوری هم که اساسا باید غلیظ باشد، ماست همزده بهترین گزینه خانگی است؛ فقط کمی نمک و روغن زیتون بزنید و با نان پیتا سرو کنید. - مزه دار کردن جادویی گوشت و مرغ
اسید لاکتیک موجود در ماست همزده مثل دوغ یا آبلیمو عمل میکند، اما ملایمتر و موثرتر. گوشت یا جوجه را با ماست همزده، زعفران، پیاز رندهشده و ادویه چند ساعت (یا یک شب) بخوابانید؛ نتیجه کبابی نرمتر از هر زمانی خواهید داشت که حتی با چنگال هم جدا میشود. - راز نان و کیک پفدار و مرطوب
در خمیر نان، کیک، پنکیک یا مافین، یک تا دو پیمانه ماست همزده اضافه کنید. اسید موجود در ماست با جوششیرین واکنش میدهد و بافتی فوقالعاده نرم و ماندگار ایجاد میکند؛ نانی که تا چند روز بعد هم خشک نمیشود. در کیکهای شکلاتی یا هویج هم که همیشه نیاز به رطوبت دارند، ماست همزده جایگزین بینقصی برای روغن یا کرهٔ اضافی است.
به عبارت دیگر، ماست همزده دیگر فقط یک چاشنی کنار غذا نیست؛ یک ماده اصلی همهکاره است که هم آشپزهای حرفهای و هم کدبانوهای خانه از آن بهعنوان راز خوشمزگی و سلامتی استفاده میکنند.
ارزش غذایی و خواص ماست همزده چیست؟
تا اینجای مقاله به سوال ماست همزده چیست پاسخ داده شد و الان نوبت آن است که ارزش غذایی و خواص آن را هم مرور کنیم. (بر اساس میانگین واقعی برندهای معتبر ایرانی و دادههای USDA برای Greek/Strained Yogurt پرچرب – در هر ۱۰۰ گرم)
| ماده مغذی | مقدار در ۱۰۰ گرم ماست همزده پرچرب | درصد نیاز روزانه یک فرد بزرگسال* |
| انرژی | ۱۳۰–۱۱۰ کیلوکالری | ۶-۵ ٪ |
| پروتئین | ۱۰/۵–۹ گرم | ۲۱-۱۸ ٪ |
| چربی کل | ۸-۱۰ گرم | ۱۵–۱۲ ٪ |
| چربی اشباع | ۶/۵–۵ گرم | – |
| کربوهیدرات | ۳-۳/۸ گرم | ۱٪ |
| قند (لاکتوز) | ۲/۷-۳/۵ گرم | – |
| کلسیم | ۱۶۰-۲۰۰ میلیگرم | ۱۶-۲۰ ٪ |
| فسفر | ۱۳۵-۱۷۰ میلیگرم | ۱۹-۲۴ ٪ |
| پتاسیم | ۱۴۰-۱۸۰ میلیگرم | ۴-۵ ٪ |
| منیزیم | ۱۵-۱۹ میلیگرم | ۴-۵ ٪ |
| ویتامین B₂ (ریبوفلاوین) | ۰/۲۵-۰/۳۲ میلیگرم | ۱۹-۲۵ ٪ |
| ویتامین B₁₂ | ۰/۶-۰/۸ میکروگرم | ۲۵-۳۳ ٪ |
| پروبیوتیکهای زنده | ۱۰⁸-۱۰¹⁰ CFU/گرم | بسیار بالا |
*بر اساس نیاز روزانه ۲۰۰۰ کیلوکالری برای بزرگسالان ۱۹–۵۰ سال
خواص علمی و ثابتشده ماست همزده چیست؟
حالا که کامل متوجه شدید ماست چکیده چیست خوب است با خواص آن هم آشنا شوید.
منبع عالی پروتئین کامل و باکیفیت: هر ۲۰۰ گرم ماست همزده تقریبا به اندازه یک سینه مرغ کوچک (۲۰–۲۲ گرم) پروتئین دارد، اما با قابلیت هضم بسیار بالاتر (PDCAAS = ۱). به همین دلیل ورزشکاران بدنسازی، افراد مسن و کسانی که رژیم پروتئین بالا دارند، آن را «پروتئین جامد» مینامند.
کمک به کاهش اشتها و کنترل وزن: مطالعات منتشرشده در Harvard T.H. Chan School of Public Health و ژورنال American Journal of Clinical Nutrition نشان میدهند که مصرف منظم ماستهای پرپروتئین مانند ماست همزده یا یونانی میتواند با افزایش احساس سیری، کاهش اشتها و بهبود کنترل وزن همراه باشد. پروتئین بالا و بافت غلیظ این محصولات باعث میشود فرد مدت طولانیتری احساس سیری داشته باشد.
مناسب برای افراد با عدم تحمل لاکتوز: ماست همزده و سایر ماستهای تخمیری معمولا لاکتوز کمتری نسبت به شیر دارند، زیرا بخشی از لاکتوز در فرآیند تخمیر توسط باکتریهای مفید تجزیه میشود. به همین دلیل، بسیاری از افراد دارای عدم تحمل خفیف تا متوسط لاکتوز، ماست را بهتر از شیر تحمل میکنند و علائمی مانند نفخ و دلدرد در آنها کاهش مییابد.
سلامت استخوان و پیشگیری از پوکی استخوان: ماست همزده به دلیل داشتن کلسیم، فسفر و پروتئین بالا میتواند به حفظ سلامت استخوانها کمک کند. در انواع غنیشده، وجود ویتامین D نیز جذب کلسیم را بهبود میدهد. همچنین مطالعات بزرگ جمعیتی در سوئد نشان دادهاند که مصرف منظم لبنیات تخمیری مانند ماست با کاهش خطر شکستگی استخوان، بهویژه در سالمندان ارتباط دارد. منبع: سایت BMJ
انواع ماست همزده کاله؛ از «سون» تا نسل جدید ماستهای پرپروتئین
وقتی صحبت از ماست همزده در بازار لبنیات ایران میشود، برای خیلی از مصرفکنندهها نام «سون» یادآور اولین تجربه جدی خوردن ماستی با بافت خامهای، کشدار و متفاوت است. کاله را میتوان یکی از برندهای پیشگام در معرفی و محبوبکردن ماست همزده در ایران دانست؛ محصولی که با ورود «ماست سون» توانست سلیقه بخشی از بازار را از ماستهای سنتی و قالبی به سمت ماستهای همزده و مدرن تغییر دهد.
ماست سون کاله با بافت نرم و یکدست، طعم ملایم و حس خامهای، خیلی زود جای خودش را روی سفره ایرانیها باز کرد. این محصول در مدلهای کمچرب، پرچرب و پروبیوتیک عرضه شد و برای مصرف روزانه، کنار غذا، تهیه دیپ، سس یا حتی میانوعده سالم کاربرد پیدا کرد. یکی از ویژگیهایی که باعث محبوبیت سون شد، ترکیب بافت غلیظ با حس سبکی و هضم راحتتر نسبت به بسیاری از ماستهای سنتی بود.
کاله بعدها با توسعه سبد محصولات خود، انواع دیگری از ماستهای همزده را نیز وارد بازار کرد؛ از ماستهای پروبیوتیک گرفته تا مدلهای ماست پرپروتئین و ماست کفیر. این تنوع باعث شد مصرفکننده بتواند براساس سبک تغذیه، رژیم غذایی یا ذائقه خود انتخاب دقیقتری داشته باشد؛ مثلا افرادی که رژیم کمچرب دارند سراغ مدلهای کمچرب بروند و ورزشکاران یا طرفداران رژیمهای پرپروتئین، ماستهای غلیظتر و پروتئینی را انتخاب کنند.
امروز ماست همزده دیگر فقط یک محصول لبنی ساده نیست؛ بلکه بخشی از سبک زندگی سالم و مدرن محسوب میشود. کاله هم با حفظ کیفیت، توسعه محصولات پروبیوتیک و توجه به نیازهای جدید مصرفکننده، همچنان یکی از برندهای اصلی این بازار به شمار میآید.
