آش یکی از مهمترین و پرطرفدارترین غذاهای ایرانی است که در تمام طول سال سرو میشود اما پخت آن با شروع فصل سرما رونق بیشتری میگیرد. به دلیل تفاوت بسیار زیاد اقلیمها در سرزمین ما، به تناسب هر منطقه انواع آش محلی به وجود آمده که هر کدام سرشار از خواص مختلف و دارای عطر و طعم منحصربهفردی هستند. پخت آش در ایران ریشههای فرهنگی و مذهبی نیز دارد که آش رشته یکی از معروفترین آشهایی است که به عنوان آش نذری طبخ و توزیع میشود. شیراز یکی از استانهایی است که چندین آش معروف مثل آش انار شیرازی و آش سبزی را برای ما به ارمغان آورده است. در این مطلب قصد داریم تا به طرز تهیه آش سبزی ساده بپردازیم.
مواد اولیه برای تهیه آش سبزی ساده
- برنج ۱٫۵ پیمانه
- گوشت گوسفندی یا گوساله ۵۰۰ گرم
- عدس ۱ پیمانه
- نخود ۱ پیمانه
- لوبیا سفید ۱ پیمانه
- سبزی آش ۲۵۰ گرم
- پیاز ۳ عدد
- زردچوبه ۲ قاشق مرباخوری
- فلفل سیاه ۱ قاشق غذاخوری
- روغن به مقدار لازم
مراحل تهیه آش سبزی ساده
مرحله اول: برنج را بپزید


برای شروع به پخت آش سبزی، ابتدا باید برنج را شسته و با مقداری آب روی حرارت قرار دهید تا کاملا بپزد. نکتهای که باید حتما به آن توجه داشته باشید این است که پس از پخته شدن آش، دانههای برنج اصلا نباید در آن مشخص باشند و باید کاملا له شده باشند.
برای همین بهتر است به جای برنج سالم از برنجهای شکسته یا نیمدانه استفاده کنید. اگر برنج نیمدانه ندارید و محبورید که از برنج سالم استفاده کنید، پس از پخت برنجها میتوانید آنها را با گوشتکوب برقی یا دستی پوره کنید. بهتر است که برنج از ۱۰ یا ۱۲ ساعت قبل شسته و با نمک خیسانده شود.
مرحله دوم: سبزی آش را آماده کنید


در ادامه طرز تهیه آش سبزی ساده، سبزی آش ( ۱۵۰ گرم تره و ۱۲۰ گرم ترخون تازه) را بشویید. بعد از آنکه آب آنها کامل گرفته شد، خردشان کنید. بهتر است ترهها زیادی خرد نشوند و هر کدام اندازه حدود ۲ تا سه سانتیمتری داشته باشند.
نکته: در صورت استفاده از ترخون خشک تنها به ۲/۵ تا ۳ قاشق غذاخوری نیازدارید.
مرحله سوم: برنج و سبزی را داخل قابلمه بریزید


در این مرحله برنج و حدود ۲/۳ از سبزیها را درون قابلمه بریزید تا با یکدیگر بپزند.. بهتر است یکسوم باقیمانده را در انتهای کار اضافه کنید تا آش سبزی عطر و طعم بهتری داشته باشد.
اگر در طول پخت برنج، آب آن کم شد و دانههای برنج هنوز به اندازه کافی له نشده بودند میتوانید مجدد مقدار کمی آب داخل قابلمه بریزید.
مرحله چهارم: گوشت را آماده کنید


در این مرحله ابتدا گوشت را به تکههای کوچکتر خرد کنید. اگر احساس میکنید که گوشت شما قدری بوی زهم دارد و میخواهید که بوی آن گرفته شود، میتوانید تکههای گوشت را همراه با مقداری آب درون یک قابله کوچک ریخته و کمی روی حرارت قرار دهید.
بعد از جوشیدن آب به گوشتها فرصت بدهید تا با آب بجوشند و پس از گذشت این زمان آنها را از صافی رد کنید.
مرحله پنجم: گوشت را بپزید


حال یک عدد پیاز را نگینی خرد کنید و درون قابلمه با مقداری روغن تفت بدهید. بعد از آنکه پیاز کمی سبک شد، حدود ۲ قاشق مرباخوری زردچوبه اضافه کنید و مجدد تفت دهید تا بوی خامی زردچوبه گرفته شود.
تکههای گوشت را به پیازداغ اضافه کرده و سرخ کنید. مقداری نمک و یک قاشق غذاخوری فلفل سیاه را هم به گوشت اضافه کنید و مجدد تفت بدهید.
بعد از آنکه گوشت تفت خورد، روی آن آب بریزید و اجازه بدهید که بپزد. آب باید به میزانی باشد که گوشتها درون آن غوطهور باشند. اگر گوشت را درون زودپز میپزید، مدت زمان لازم برای نیمپخت شدن گوشت یک ربع پس از شنیده شدن صدای سوت زودپز است.
مرحله ششم: پخت حبوبات


برای حبوبات آش سبزی بهتر است از لوبیا سفید، نخود و عدس استفاده کنید. برای آنکه نفخ حبوبات گرفته شود لوبیا سفید و نخود را شسته و آنها را از شب قبل خیس کنید. چیزی حدود ۱۲ ساعت میتواند برای نخود و لوبیا کافی باشد.
دقت کنید که ظرف حبوبات شما آب کافی داشته باشد تا در صورتی که آب آن توسط حبوبات کشیده شد، مقدار مناسبی آب در آنباقی بماند. برای عدس دو تا سه ساعت زمان خیس خوردن احتیاج داریم، به این دلیل که عدس نسبت به سایر حبوبات زودتر میپزد و اگر زمان زیادی در آب بماند درون آش له میشود.
عدس را از صافی رد کرده و درون یک قابلمه کوچک بپزید. حدود ۱۵ دقیقه زمان برای پخت عدس میتواند زمان مناسبی باشد.
مرحله هفتم: گوشت را با حبوبات بپزید


در همین فاصله گوشت نیمپز شده را به حبوبات اضافه کنید. آب نخود و لوبیا را دور بریزید و آنها را به قابلمه گوشت اضافه کنید. مقداری آب به زودپز اضافه کرده و مجدد در آن را ببندید تادر فاصله ۱۵ دقیقه (پس از شنیدن صدای سوت) گوشت و حبوبات با هم بپزند. اگر نخود و لوبیا را از ابتدا با گوشت بپزید، زیادی پخته و له میشوند.
مرحله هشتم: ریش و لهکردن گوشت


گوشتها را از حبوبات جدا کرده و درون ظرف دیگری بریزید. حالا یک گوشتکوب برداشته و شروع به لهکردن آنها کنید. لهشدن گوشتها موجب میشود تا آش سبزی شما بافت کشدارتری داشته باشد. پس از اینکه گوشت به خوبی له شد، آن را همراه با سایر مواد به قابلمه اضافه کنید.
مرحله نهم: افزودن مواد پخته به برنج


در این مرحله باید حبوبات پخته شده همراه با آب گوشت و عدس را به قابلمه برنج اضافه کنید. عدس را که از صافی رد شده و همچنین یکسوم باقیمانده سبزیها را هم به قابلمه برنج اضافه کرده و مخلوط کنید.
بعد از اضافهشدن تمام مواد به قابلمه آش، شروع به همزدن کنید تا کمکم آب آن بخار شده و غلیظ شود. برای اینکه آش سبزی بهتر جا بیفتد، لازم است که حدود یک ساعت با در بسته روی حرارت کم قرار بگیرد.
در همین زمان، طعم آش را بچشید و میزان نمک و فلفل آن را متعادل کنید. فراموش نکنید در حین پخت آش، هر ده دقیقه یک بار آن را هم بزنید تا ته نگیرد.
مرحله دهم: آش را به همراه پیازداغ سرو کنید


برای تهیه پیازداغ ترد و خوشعطر، یک پیاز بزرگ را خلالی خرد کرده و در تابه داغ با روغن سرخ کنید، مرتب هم بزنید تا طلایی و برشته شود و نسوزد.
سپس آن را در صافی بریزید تا روغن اضافی گرفته شود و تُردتر شود. در صورت نیاز از روغن آن برای آش استفاده کنید، یکسوم پیازداغ را داخل آش بریزید و باقی را برای تزئین همراه با کمی فلفل سیاه روی آش آمادهشده قرار دهید.


نکات تکمیلی تهیه آش سبزی ساده
تهیه آش سبزی ساده نیاز به دقت در انتخاب مواد و رعایت نکات ریز پخت دارد تا هم طعم آن عالی شود و هم ظاهر جذاب و کشدار پیدا کند. رعایت چند نکته کلیدی میتواند کیفیت آش شما را حرفهایتر کرده و تجربهای لذتبخش از پخت و سرو آن ایجاد کند. در ادامه مهمترین نکات تکمیلی برای پخت آش سبزی ساده آورده شده است.
راز کشدار شدن آش سبزی ساده
راز کشدار شدن آش سبزی ساده در چند نکته کلیدی خلاصه میشود: استفاده از برنج نیمدانه برای لعاب بیشتر، لهکردن کامل گوشت پس از پخت تا بافتی یکنواخت ایجاد شود، و همزدن مداوم آش روی حرارت ملایم تا مواد کاملا به خورد هم بروند. همچنین پخت طولانی با شعله کم و جا افتادن تدریجی باعث میشود آش سبزی بافتی کشدار، غلیظ و یکدست پیدا کند و طعم آن عمیقتر و حرفهایتر شود.
لعاب بیشتر آش سبزی ساده
برای داشتن لعاب بیشتر در آش سبزی ساده، استفاده از برنج نیمدانه یا پوره کردن برنج پس از پخت اهمیت زیادی دارد، زیرا نشاسته آن باعث غلظت و کشدار شدن آش میشود. همچنین افزودن آب گوشت یا قلم به جای آب معمولی، پخت طولانی روی شعله کم و همزدن مداوم در حین جا افتادن آش باعث میشود مواد کاملا با هم ترکیب شده و آش سبزی شما لطیف، غلیظ و خوش لعاب شود، بهطوری که هر لقمه طعم دلپذیری داشته باشد و ظاهر آش نیز اشتهابرانگیز شود.
جلوگیری از ته گرفتن سبزی آش ساده
برای جلوگیری از ته گرفتن سبزی آش ساده، بهترین روش استفاده از قابلمه ضخیم و حرارت ملایم در طول پخت است. همچنین همزدن منظم آش هر ۱۰ دقیقه یکبار و افزودن مقدار کمی آب در صورت نیاز، باعث میشود سبزی و سایر مواد بهصورت یکنواخت بپزند و کف یا ته نگیرد.


سوالات متداول درباره تهیه آش سبزی ساده
دستور پخت آش سبزی در مناطق مختلف تفاوتهای کوچکی با یکدیگر دارند. اگرچه تفاوتها چندان اساسی نیستند و اساس پخت آش سبزی در اغلب استانهای کشورمان یکسان است. از همین رو در ادامه به پاسخِ پرتکرارترین سوالات شما درباره طرز پخت آش سبزی ساده میپردازیم.
۱. طرز تهیه آش سبزی ساده بدون گوشت چگونه است؟
دستور پخت آش سبزی بدون گوشت تفاوت چندانی با طرز پخت آشی که در بالا ذکر شد ندارد. شما میتوانید تمام این مراحل را به ترتیب انجام دهید و مرحله پخت گوشت را از آن حذف کنید. با این کار حبوبات را پس از پخت به برنج اضافه کرده و به آن فرصت جا افتادن میدهیم.
۲. آیا میتوان آش سبزی را با سبزی خشک تهیه کرد؟
اگرچه پخت آش سبزی با سبزی تازه میتواند طعم و عطر سبزی را بهتر در خود نگه دارد اما پخت آش سبزی با سبزی خشک نیز امکانپذیر است. همانطور که در این دستور پخت نیز به آن اشاره شد، در صورتی که به هر دلیلی به سبزی تازه دسترسی ندارید میتوانید سبزی خشک را با آن جایگزین کنید.
۳. چطور میتوانیم آش سبزی کشدار داشته باشیم؟
طبق مواردی که در طرز تهیه آش شیرازی کشدار نیز به آن اشاره شده، لهکردن گوشت به قدر کافی و همزدن آش به طور مرتب در حین پخت آن به کشدارتر شدن آش سبزی شما کمک میکند.
غذای که گوشت کیلویی بیش از نیم میلیون توش باش که ساده نیست میشه حضرت علیه اش سبزی