طرز تهیه خورشت بامیه عراقی، روشی ساده و متفاوت برای پخت بامیه با گوشت بره، سیر درسته، رب گوجه فرنگی و رب انار خانگی است. در این خورشت که با نام «مرقه بامیا» هم شناخته میشود، از ادویههای خورشتی متعدد خبری نیست و طعم اصلی غذا از عصاره گوشت، سیر و سس گوجه فرنگی ملس بهدست میآید. نتیجه، خورشتی خوشرنگ با گوشت نرم، بامیههای سالم و سسی غلیظ است.
برای آشنایی با یکی دیگر از شیوههای پخت این غذای خاورمیانهای، طرز تهیه خورش بامیه عربی را هم در مطالب قبلی بخوانید.
مواد لازم برای تهیه خورشت بامیه عراقی
- گوشت بره استخواندار مانند ماهیچه ۹۰۰ تا ۱ کیلوگرم
- بامیه تازه یا منجمد ۴۵۰ گرم
- رب گوجه فرنگی ۳ قاشق غذاخوری سَر پُر
- آب داغ ۴ پیمانه
- سیر درسته و با پوست ۵ تا ۶ حبه
- روغن زیتون ۲ قاشق غذاخوری
- رب انار ملس و نسبتا رقیق ۱ قاشق غذاخوری
- نمک ۱ و ۱/۲ قاشق چایخوری
- فلفل تند خشک (اختیاری) ۲ تا ۳ عدد
طرز تهیه خورشت بامیه عراقی
مرحله اول: بامیهها را آماده کنید
در اولین مرحله از طرز تهیه خورشت بامیه عراقی، در صورت استفاده از بامیه تازه، ابتدا آن را بشویید. سر و نوک بامیهها را با چاقوی تیز، بسیار کم بگیرید؛ مراقب باشید بدنه بامیه شکافته نشود.
بامیههای تازه را ۲ تا ۳ دقیقه در آب جوش قرار دهید، سپس آبکش کنید و اجازه دهید کاملاً خشک شوند.
بامیه منجمد به این آمادهسازی نیاز ندارد و میتوانید آن را بدون یخزدایی استفاده کنید.
مرحله دوم: گوشت را سرخ کنید
روغن را در قابلمهای متوسط و ضخیم، روی حرارت متوسط رو به زیاد گرم کنید. قطعات گوشت را داخل قابلمه بچینید و حدود ۱۰ دقیقه تفت دهید. گوشتها را در این مدت بچرخانید تا تمام سطح آنها قهوهای شود.
قابلمه را بیش از حد شلوغ نکنید؛ زیرا گوشت بهجای سرخ شدن آب میاندازد.
خورشت بامیه با گوشت گوسفندی گزینه مناسبی برای کسانی است که طعم پررنگتر گوشت و خورشتی جا افتاده را ترجیح میدهند.
مرحله سوم: گوشت را بپزید
در این مرحله از طرز تهیه خورشت بامیه عراقی، به اندازهای آب داغ داخل قابلمه بریزید که روی گوشت را بپوشاند. حرارت را زیاد کنید تا آب سریع بهجوش بیاید و کف تشکیلشده روی آن را بگیرید.
سپس در قابلمه را بگذارید و حرارت را کم کنید. گوشت را حدود یک ساعت تا یکونیم ساعته یا تا زمانی بپزید که با فشار چنگال نرم شده باشد.
اگر پس از پخت گوشت مقداری آب داخل قابلمه باقی مانده است، آن را صاف کنید تا به عنوان بخشی از چهار پیمانه آب مورد نیاز برای رقیق کردن رب کنار بگذارید.
خورشت بامیه با گوشت چرخکرده هم گزینهای سریعتر است که میتوان آن را با کوفته قلقلیهای کوچک تهیه کرد.
مرحله چهارم: سیر و سس خورشت را اضافه کنید
در ادامه طرز تهیه خورشت بامیه عراقی، حبههای سیر را بشویید اما پوست نازک آنها را جدا نکنید. سیرها را به قابلمه گوشت اضافه کنید. سپس حدود ۳۰ ثانیه تفت دهید تا عطرشان آزاد شود.
رب گوجهفرنگی را در چهار پیمانه آب جوش یا ترکیبی از آب گوشت صافشده و آب داغ حل کنید. مخلوط رب، رب انار ملس، نمک و فلفل خشک را به قابلمه اضافه کنید. در نهایت مواد را بهآرامی هم بزنید.
مرحله پنجم: بامیه را بپزید
بامیهها را به قابلمه اضافه کنید. حرارت را افزایش دهید تا خورشت بهجوش بیاید. در صورت تشکیل کف، آن را بردارید. سپس حرارت را کم کنید و در قابلمه را بگذارید.
خورشت را ۳۵ تا ۴۰ دقیقه با حرارت ملایم بپزید تا بامیهها نرم شوند و سس به غلظت مناسبی برسد. در طول پخت، خورشت را زیاد هم نزنید.
تنها قابلمه را گاهی بهآرامی تکان دهید تا بامیهها له نشوند. سس نهایی باید غلیظ و براق باشد اما کاملا خشک نشود.
مرحله ششم: خورشت را سرو کنید
در آخرین مرحله از طرز تهیه خورشت بامیه عراقی، خورشت بامیه را داغ، همراه برنج زعفرانی، رشته پلو، برنج سفید یا بلغور پلو سرو کنید.
قرار دادن پیاز خام و فلفل سبز در کنار غذا هم در شیوه سنتی سرو این خورشت رایج است.
برای سرو به روش عراقی «تشریب»، نان تخت را به قطعات کوچک تقسیم کنید. سپس آنها را داخل ظرفی گود بریزید. مقداری از سس خورشت را روی نان بریزید و گوشت، بامیه و حبههای سیر نرمشده را روی آن بچینید.
برای پذیرایی رسمیتر، خورشت بامیه مجلسی را با بامیههای ریز و گوشتهای یکاندازه درست کنید.
نکات تکمیلی تهیه خورشت بامیه عراقی
با رعایت چند نکته ساده، میتوانید خورشت بامیه عراقی را با سسی غلیظ و بامیههایی سالم و خوشفرم درست کنید. انتخاب نوع بامیه، تنظیم چاشنی و شیوه هم زدن، بیشترین تاثیر را بر نتیجه نهایی دارند.
بامیه مناسب انتخاب کنید
بامیههای کوچک و جوان، بافت لطیفتری دارند و سریعتر میپزند. بامیههای درشت ممکن است سفت، رشتهای و دیرپز باشند. اگر به بامیه تازه کوچک دسترسی ندارید، بامیه منجمد ریز انتخاب مناسبی است و باید بدون یخزدایی به قابلمه اضافه شود.
از لزج شدن خورشت جلوگیری کنید
بامیهها را هنگام پاک کردن شکاف ندهید و پس از افزودن به خورشت هم زیاد هم نزنید. ترکیدن دانهها و له شدن بدنه بامیه باعث خروج ماده لعابدار آن میشود. تکان دادن آرام قابلمه برای مخلوط شدن مواد کافی است.
جایگزین رب انار ملس چیست؟
اگر رب انار ندارید، ترکیب یکدوم قاشق چایخوری شکر و ۲ قاشق غذاخوری آبلیمو تازه را جایگزین کنید. ابتدا نیمی از آبلیمو را اضافه کنید. پس از چشیدن خورشت، مقدار آن را افزایش دهید تا طعم غذا بیش از حد ترش نشود. برای تهیه این غذا با طعم طبیعیتر گوجهفرنگی، میتوانید از روش خورشت بامیه بدون رب استفاده کنید.
حال اگر طعم ترش و جنوبی را بیشتر میپسندید، خورشت بامیه با تمبر هندی را با چاشنی متفاوت و خوشعطر آن امتحان کنید.
چرا سیر با پوست پخته میشود؟
باقی ماندن پوست نازک سیر کمک میکند حبهها در پخت طولانی شکل خود را حفظ کنند و داخل سس پراکنده نشوند. هنگام خوردن، میتوانید حبه پخته را کمی فشار دهید تا مغز نرم و شیرینشده آن از پوست خارج شود.
نحوه نگهداری خورشت بامیه
خورشت کاملا خنکشده را در ظرف دربسته بریزید و حداکثر سه روز در یخچال نگه دارید. برای گرم کردن مجدد، آن را روی حرارت کم قرار دهید. در صورت غلیظ شدن بیش از حد سس، چند قاشق آب داغ اضافه کنید. هم زدن شدید میتواند بامیهها را متلاشی کند.
آیا خورشت بامیه عراقی قابل فریز کردن است؟
بله، خورشت را میتوان پس از خنک شدن در ظرف مناسب فریزر قرار داد. با این حال، بامیه پس از یخزدایی کمی نرمتر میشود. بهتر است خورشت را در وعدههای جداگانه بستهبندی کنید و برای گرم کردن، ابتدا آن را در یخچال یخزدایی کنید.
برای تهیه نسخهای با زمان پخت کوتاهتر، میتوانید خورشت بامیه با مرغ را امتحان کنید.
سوالات متداول درباره طرز تهیه خورشت بامیه عراقی
پاسخ به پرسشهای رایج درباره طرز تهیه خورشت بامیه عراقی کمک میکند گوشت و بامیه را متناسب با امکانات آشپزخانه انتخاب کنید و طعم اصیل این غذا را بهتر بشناسید.
۱. تفاوت خورشت بامیه عراقی با خورشت بامیه ایرانی چیست؟
دستورها در هر منطقه متفاوت هستند اما در نسخه عراقی از پیاز و ادویههای متعدد استفاده نمیشود. سیر درسته، گوشت استخواندار، رب گوجهفرنگی و شیره یا رب انار پایههای اصلی طعم این نسخه هستند.
۲. آیا میتوان گوشت بره را با گوشت دیگری جایگزین کرد؟
بله. گوشت گوساله یا گوساله جوان استخواندار جایگزین مناسبی است. تنها باید زمان پخت را با توجه به نوع و اندازه گوشت تنظیم کنید؛ گوشت گوساله معمولا دیرتر از بره نرم میشود.
۳. آیا میتوان گوشت را در زودپز پخت؟
بله. پس از سرخ کردن گوشت و اضافه کردن آب، آن را با توجه به نوع زودپز حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه تحت فشار بپزید. سپس ادامه مراحل پخت بامیه و سس را در قابلمه معمولی انجام دهید.
۴. آیا خورشت بامیه عراقی بدون گوشت هم قابل تهیه است؟
میتوان نسخه بدون گوشت تهیه کرد اما طعم آن با دستور اصیل متفاوت خواهد بود. در این حالت، آب گوشت را با آب یا عصاره سبزیجات جایگزین کنید و مقدار مایع را کاهش دهید تا سس رقیق نشود.
