سوجوق مانند شیرینی قرابیه تبریز یکی از شیرینیهای سنتی و محبوب آذربایجان ایران است که با ترکیبی ساده از نشاسته، شیره انگور، مغز گردو و گاهی گلاب تهیه میشود. به دلیل بافت کشدار و طعم طبیعی شیره، طرفداران زیادی دارد. این شیرینی خوشمزه را برای پذیرایی به ویژه در ایام عید به سادگی در خانه میتوانید درست کنید. در ادامه طرز تهیه سوجوق را با دستور اصلی آن بخوانید.
مواد لازم برای تهیه سوجوق
- آب ۱/۵ پیمانه
- مغز گردو ۲۵۰ گرم
- گلاب ۱ قاشق غذاخوری
- آرد سفید ۱/۴ پیمانه
- نشاسته گل ۱/۴ پیمانه
- شیره انگور ۱ پیمانه
- شکر ۱/۴ پیمانه
طرز تهیه سوجوق
مرحله اول: گردوها را آماده کنید
در اولین مرحله از طرز تهیه سوجوق، گردوها را برای ۲۴ ساعت داخل آب قرار دهید تا کاملا نرم شوند؛ هنگام نخ کردن، مغز گردو از نخ جدا نمیشود.
بعد از خیس خوردن، گردوها را با یک پارچه نخی خشک کنید. ۲ تا سه ساعت باید آنها را کنار بگذارید تا آب اضافی کاملا خارج شود، باقی ماندن رطوبت داخل گردو منجر به کپک زدن و خراب شدن سوجوق خواهد شد.
در ادامه، با کمک نخ مقاوم و سوزن تمیز، گردوها را با فاصله کم و به ترتیب نخ بکنید. ابتدا و انتهای نخ را محکم گره بزنید تا هنگام آمادهسازی شیرینی، گردوها از نخ جدا نشوند.
اگر به طعم گردو علاقه دارید میتوانید جزئیات طرز تهیه شیرینی گردویی و طرز تهیه شیرینی پفکی گردویی را بخوانید.
مرحله دوم: نشاسته، آرد و آب را مخلوط کنید
در ادامه طرز تهیه سوجوق، شکر، نشاسته گل و آرد سفید را داخل یک تابه مناسب بریزید. آنها را کاملا با هم مخلوط کنید. تابه را روی حرارت متوسط بگذارید.
مواد را مرتب هم بزنید تا به صورت یکنواخت ترکیب شوند. این مرحله باعث میشود نشاسته و آرد هنگام پخت گلوله نشوند و بافت باسلوق سوجوق در نهایت صاف، کشدار و یکدست باشد.
حالا که مواد خشک را در تابه مخلوط کردید، باید کمکم آب را هم به ترکیب اضافه کنید. مواد را مدام هم بزنید تا یک محلول کاملا یکدست و بدون توده به دست آید. از دیگر شیرینیهای خوشمزه تبریزی میتوان به طرز تهیه قرابیه بادام اشاره کرده که گزینه مناسبی برای پذیرایی در ایام عید است.
نکته: اگر از ابتدا حرارت را روشن نکردهاید حتما ابتدا در آب سرد حل کنید سپس تابه را روی حرارت ملایم قرار دهید تا غلیظ شود.
مرحله سوم: شیره انگور و گلاب را اضافه کنید
در این مرحله از طرز تهیه سوجوق با شیره انگور، نوبت به اضافه کردن شیره انگور میرسد که طعم اصلی این شیرینی سنتی را شکل میدهد. شیره را به مخلوط داخل تابه اضافه کنید. مواد را خوب هم بزنید تا کاملا با هم ترکیب شوند.
حال یک قاشق گلاب هم به مواد اضافه کنید دوباره هم بزنید تا عطر گلاب در تمام مایه پخش شود. در نهایت ترکیبی صاف، یکدست و بدون گلوله خواهید داشت.
از طرز تهیه باسلوق با شیره انگور برای پذیرایی در میهمانیهایتان غافل نشوید که بسیار نرم و خوشمزه است؛ جزئیات آن را میتوانید در کتاب کاله بخوانید.
مرحله چهارم: گردوها را با مایه سوجوق ترکیب کنید
حال که مایه سوجوق به غلظت لازم رسید باید گردوهای نخشده را داخل تابه قرار دهید. آنها را به خوبی در مواد بغلتانید تا کامل به مایه سوجوق آغشته شوند. همچنین میتوانید با کمک یک قاشق، مایه غلیظ را روی گردوها بریزید تا تمام سطح آنها به خوبی پوشانده شود.
نکته: ترکیب را مدام هم بزنید چراکه با وجود نشاسته، مایه شیرینی زود ته میگیرد.
مرحله پنجم: سوجوق را خشک کنید
در آخرین مرحله از طرز تهیه سوجوق، نخهای گردو را از تابه خارج کنید. بندها را برای ۲ تا سه روز در یک محیط آفتابگیر آویزان کنید تا کامل لایههای شیرینی خشک و سفت شوند.
در صورت عدم دسترسی به نور مستقیم آفتاب، سوجوقها را در یک جای خنک و دارای جریان هوا داخل خانه به صورت آویزان قرار دهید تا به تدریج خشک شوند.
پس از خشک شدن کامل، نخ را به آرامی از داخل سوجوقها خارج کنید. آنها را در اندازههای دلخواه برش بزنید. در نهایت، سوجوقهای آماده را داخل ظرف دربسته نگهداری کنید تا تازگی و کیفیت آنها حفظ شود.
در صورت علاقهمندی به شیرینیهای تبریزی میتوانید طرز تهیه حلوا گردویی را با مرحله به مرحله در کتاب کاله بخوانید.
نکات تکمیلی تهیه سوجوق آذری
در طرز تهیه سوجوق آذری رعایت چند نکته ساده اما مهم میتواند تاثیر زیادی در بافت، طعم و ماندگاری این شیرینی سنتی داشته باشد. با دانستن این نکات تکمیلی، میتوانید سوجوقی خوشطعم، یکدست و با کیفیت بهتر در خانه تهیه کنید.
نحوه نخ کشیدن سوجوق گردویی
در طرز تهیه سوجوق با شیره انگور، نخ کشیدن صحیح گردوها نقش مهمی در شکل نهایی و سالم ماندن شیرینی دارد. برای این کار، ابتدا گردوهای خیسخورده و کامل. خشکشده را انتخاب کنید، سپس با استفاده از نخ ضخیم و محکم و یک سوزن تمیز، مغز گردوها را به آرامی و با فاصله کم نخ کنید تا هنگام آغشته شدن به شیره از نخ جدا نشوند. در ابتدا و انتهای نخ حتما گره محکمی بزنید تا گردوها ثابت بمانند و وزن شیره انگور باعث پاره شدن نخ نشود.
علت سفت یا شل شدن مایه سوجوق
در طرز تهیه سوجوق، غلظت مایه نقش مهمی در نتیجه نهایی دارد. اگر مایه بیش از حد رقیق باشد، لایه شیرینی روی گردوها خوب نمینشیند و هنگام خشک شدن حالت کشدار و منسجم پیدا نمیکند. از طرف دیگر، اگر مایه بیش از حد غلیظ شود، به سختی روی گردوها پخش میشود. برای رسیدن به بافت مناسب، مایه باید حالتی شبیه فرنی غلیظ داشته باشد و بهآرامی از قاشق بریزد.
جلوگیری از کپک زدن سوجوق با دوشاب
یکی از مشکلات رایج در طرز تهیه سوجوق، کپک زدن آن در زمان خشک شدن است. برای جلوگیری از این مشکل، باید گردوها قبل از استفاده کاملا خشک باشند و سوجوقها در محیطی خنک، تمیز و دارای جریان هوا آویزان شوند. همچنین بهتر است فاصله بین بندهای سوجوق با شیره انگور حفظ شود تا هوا به خوبی بین آنها جریان داشته باشد.
تنوع در طعم سوجوق تبریز
در طرز تهیه سوجوق میتوانید با تغییر نوع شیره، طعمهای متنوع و دلچسبی ایجاد کنید. به جز شیره انگور که طعم سنتی و پرطرفدار دارد، میتوان از شیره خرما برای شیرینی عمیقتر یا شیره توت برای طعمی ملایم و سبکتر استفاده کرد. مقدار شکر کاملا اختیاری است و بسته به شیرینی شیره میتوان آن را کاهش یا حذف کرد. برای افزایش عطر و رایحه، افزودن گلاب، هل، یا کمی زعفران دمکرده به مایه سوجوق انتخاب خوبی است؛ این ترکیبها باعث میشوند طعم نهایی خوشتر و دلپذیرتر شود و سوجوق شما رنگ و بوی منحصربهفردی پیدا کند.
سوالات متداول درباره طرز تهیه سوجوق
در این بخش از طرز تهیه سوجوق به رایجترین پرسشها و مشکلاتی که هنگام آمادهسازی این شیرینی سنتی آذربایجانی ممکن است برایتان پیش بیاید، به زبانی ساده، روان و کاربردی پاسخ دادهایم.
۱ . چرا مایه سوجوق گلوله میشود؟
اگر در طرز تهیه سوجوق مواد خشک به خوبی با آب مخلوط نشوند یا مایه هنگام پخت مرتب هم زده نشود، نشاسته گلوله میشود. برای جلوگیری از این مشکل، ابتدا مواد را در آب سرد کاملا حل کنید و سپس روی حرارت ملایم مدام هم بزنید.
۲ . چرا سوجوق بعد از خشک شدن ترک میخورد؟
ترک خوردن سوجوق معمولا به دلیل غلیظ بودن بیش از حد مایه یا خشک شدن سریع در حرارت زیاد اتفاق میافتد. بهتر است مایه سوجوق با غلظت مناسب تهیه شود و بندهای سوجوق در محیطی با جریان هوا و به آرامی خشک شوند.
