بیکن چیست؟ انواع بیکن و جدول ارزش غذایی آن

بعضی خوراکی‌ها را بارها در منوی کافه‌ها، رستوران‌ها یا دستورهای آشپزی می‌بینیم، اما شاید دقیقا ندانیم چیست و چگونه درست می‌شود. بیکن هم یکی از همین خوراکی‌هاست. اگر برای شما هم این پرسش پیش آمده که بیکن چیست، از چه گوشتی تهیه می‌شود، چه طعمی دارد و در چه غذاهایی از آن استفاده می‌کنند، جای درستی آمده‌اید. بیکن تنها یک نوع گوشت نیست، بلکه روشی برای آماده کردن گوشت است که با نمک سود کردن و گاهی دودی کردن، طعمی متفاوت و بافتی دلپذیر پیدا می‌کند. در ادامه با انواع بیکن، روش تهیه، ارزش غذایی، کاربردها و تفاوت آن با ژامبون آشنا می‌شوید تا تصویر روشنی از این خوراکی پرطرفدار داشته باشید.

بیکن چیست؟

بیکن نوعی فرآورده گوشتی است که با نمک سود کردن و گاهی دودی کردن گوشت تهیه می شود. در بسیاری از کشورها، بیکن را از گوشت خوک درست می کنند، اما در کشورهایی که مصرف گوشت خوک رایج نیست، نمونه های دیگری مانند بیکن گوشت گاو، بیکن بوقلمون و بیکن مرغ هم تولید و مصرف می شود. به همین دلیل، وقتی نام بیکن را روی یک بسته یا در منوی غذا می‌بینید، بهتر است نوع گوشت آن را بررسی کنید.

واژه بیکن Bacon به همین فرآورده گوشتی گفته می شود و به نوع خاصی از گوشت اشاره ندارد. ویژگی اصلی بیکن، روش آماده سازی آن است. گوشت پس از نمک سود شدن، گاهی با دود طبیعی طعم‌دار می‌شود و سپس به صورت ورقه‌های نازک برش می‌خورد. هنگام پخت، چربی بیکن آب می‌شود و لبه های آن حالت برشته و ترد پیدا می‌کند؛ همین ویژگی باعث شده بیکن در غذاهایی مانند صبحانه، برگر، ساندویچ، پاستا، سالاد و پیتزا کاربرد زیادی داشته باشد.

ارزش غذایی بیکن

ارزش غذایی بیکن به نوع گوشت، میزان چربی و روش تهیه آن بستگی دارد. برای نمونه، بیکن بوقلمون و مرغ معمولا چربی کمتری نسبت به بیکن تهیه شده از گوشت خوک دارند. همچنین مقدار نمک در بیشتر انواع بیکن نسبتا زیاد است، چون در فرایند آماده‌سازی از نمک برای طعم دادن و افزایش ماندگاری استفاده می‌شود. به همین دلیل، بهتر است بیکن در کنار یک برنامه غذایی متعادل و به اندازه مصرف شود.

ارزش غذایی تقریبی بیکن در ۱۰۰ گرم

ماده خوراکی	مقدار تقریبی
انرژی	۴۰۰ تا ۵۴۰ کیلوکالری
پروتئین	۱۲ تا ۳۷ گرم
چربی	۳۵ تا ۴۵ گرم
چربی اشباع	۱۲ تا ۱۵ گرم
کربوهیدرات	۰ تا ۲ گرم
سدیم	۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌گرم
آهن	۰/۸ تا ۱/۵ میلی‌گرم
روی	۲ تا ۳ میلی‌گرم
ویتامین B12	0/8 تا ۱/۲ میکروگرم

نکته: مقدارهای بالا، میانگین تقریبی هستند و بسته به نوع گوشت، بخش استفاده شده، میزان چربی و روش آماده‌سازی، ممکن است کمتر یا بیشتر باشند. بیکن منبع خوبی از پروتئین است، اما به دلیل چربی و سدیم بالا، بهتر است در مصرف آن تعادل را رعایت کنید.

بیکن چگونه تهیه می‌شود؟

تهیه بیکن تنها به برش دادن گوشت محدود نمی شود. چیزی که بیکن را از گوشت تازه متمایز می‌کند، روش آماده سازی‌آن است. در این فرایند، گوشت طعم، عطر و بافت متفاوتی پیدا می‌کند و ماندگاری آن هم بیشتر می‌شود.

1. نمک سود کردن: در نخستین مرحله، گوشت را با نمک و گاهی شکر، ادویه و چاشنی‌های دیگر می‌پوشانند تا طعم بگیرد و بخشی از رطوبت آن خارج شود.
2. دودی کردن: بسیاری از انواع بیکن پس از نمک سود شدن، با دود چوب‌هایی مانند راش، بلوط یا افرا طعم‌دار می‌شوند. این مرحله عطر دودی ویژه بیکن را به وجود می‌آورد.
3. استراحت و آماده‌سازی: پس از پایان فرایند طعم‌دار شدن، گوشت مدتی استراحت می‌کند تا مزه آن یکنواخت شود و بافت مناسب پیدا کند.
4. برش و بسته بندی: در پایان، بیکن به صورت ورقه‌های نازک یا ضخیم برش می‌خورد و برای مصرف یا نگهداری بسته‌بندی می‌شود. بیشتر افراد پیش از مصرف، بیکن را در تابه، فر یا سرخ کن بدون روغن می‌پزند تا بافت آن برشته و ترد شود.

بیکن از چه گوشت‌هایی تهیه می‌شود؟

وقتی صحبت از بیکن می‌شود، بیشتر افراد به یاد بیکن تهیه شده از گوشت خوک می‌افتند، چون این نوع در کشورهای اروپایی و آمریکایی رایج‌تر است. با این حال، بیکن به یک نوع گوشت محدود نیست. در واقع، بیکن یک روش آماده‌سازی گوشت است و می‌توان آن را از بخش‌های مختلف بدن دام و حتی از گوشت حیوان‌های گوناگون تهیه کرد. امروزه در بازار، علاوه بر بیکن خوک، نمونه‌های تهیه شده از گوشت گاو، بوقلمون و مرغ هم وجود دارد که هر کدام طعم، میزان چربی و بافت متفاوتی دارند.

جدول زیر نام برخی از انواع بیکن، به بخش گوشت اشاره دارد، نه به نوع دام. برای نمونه، بیکن شکم، بیکن گردن یا بیکن شانه می‌توانند از گوشت خوک یا در برخی کشورها از گوشت گاو تهیه شوند. بنابراین هنگام خرید، بهتر است علاوه بر نام بیکن، به نوع گوشت نوشته شده روی بسته‌بندی هم توجه کنید.

انواع بیکن بر اساس بخش گوشت

نوع بیکن	بخش گوشت	ویژگی
بیکن گردن (Collar Bacon)	گوشت پشت گردن تا نزدیکی سر دام	بافتی نرم، چربی متعادل و طعمی غنی دارد و برای سرخ کردن مناسب است.
بیکن کمر یا پشت (Back Bacon)	گوشت کمر یا پشت دام	نسبت به بیشتر انواع بیکن چربی کمتری دارد و بافت آن گوشتی‌تر است.
بیکن شکم (Side Bacon)	گوشت شکم تا شانه دام	پرچرب‌ترین و شناخته‌شده‌ترین نوع بیکن با رگه‌های فراوان چربی و بافتی ترد پس از پخت.
بیکن شانه (Cottage Bacon)	گوشت شانه بدون استخوان	چربی کمتری دارد و برای ساندویچ، خوراک و سالاد گزینه مناسبی است.
بیکن چانه (Jowl Bacon)	گوشت چانه یا زیر فک دام	چربی بالایی دارد و پس از پخت بافتی نرم و کمی ژله‌ای پیدا می کند.
بیکن رگه دار (Streaky Bacon)	گوشت دارای رگه‌های نازک چربی، معمولا از بخش شکم	به دلیل لایه‌های چربی و گوشت، پس از سرخ شدن بسیار برشته و خوش طعم می‌شود و در صبحانه و برگر کاربرد زیادی دارد.

طعم و بافت بیکن چگونه است؟

طعم بیکن به نوع گوشت، میزان چربی و روش تهیه آن بستگی دارد، اما بیشتر انواع بیکن مزه‌ای شور، دودی و کمی دودی ـ شیرین دارند. اگر بیکن با چوب‌های طبیعی دودی شده باشد، عطر آن قوی‌تر و دلپذیرتر خواهد بود. همچنین ادویه‌هایی که هنگام آماده‌سازی استفاده می شوند، می‌توانند طعم نهایی را کمی تغییر دهند.

پس از پخت، بافت بیکن هم تغییر می‌کند. بخش های چربی آب می‌شوند و لبه‌های گوشت حالت برشته و ترد پیدا می‌کنند، در حالی که قسمت‌های گوشتی همچنان نرم و آبدار باقی می‌مانند. به همین دلیل، بیکن هم به تنهایی و هم در کنار غذاهایی مانند برگر، تخم‌مرغ، پاستا با بیکن، سالاد و پیتزا طعم و بافت متفاوتی به غذا می‌دهد و یکی از پرکاربردترین فرآورده‌های گوشتی در آشپزی به شمار می‌رود.

بیکن چه کاربردی در آشپزی دارد؟

یکی از دلیل‌های محبوب بودن بیکن، کاربردهای فراوان آن در آشپزی است. بیکن را می‌توان به صورت برشته، خرد شده یا ورقه‌ای در غذاهای گوناگون استفاده کرد. عطر دودی، طعم شور و بافت ترد آن باعث می‌شود حتی مقدار کمی از آن هم طعم غذا را متفاوت کند.

• صبحانه: سرو در کنار تخم مرغ، نان تست، لوبیا و سبزیجات.
• برگر: قرار دادن یک یا دو ورقه بیکن داخل برگر برای طعم دودی و بافت ترد.
• ساندویچ: استفاده در ساندویچ‌های سرد و گرم همراه با پنیر، کاهو و گوجه.
• سالاد: افزودن بیکن برشته و خرد شده به سالاد سزار یا سالادهای سبزیجات.
• پاستا: یکی از ماده‌های اصلی در بعضی پاستاها مانند کربونارا و دیگر سس‌های خامه‌ای.
• پیتزا: استفاده به عنوان یکی از مواد روی پیتزا در کنار پنیر، قارچ یا سبزیجات.
• سوپ: افزودن تکه‌های برشته بیکن روی سوپ برای عطر، طعم و بافت بهتر.
• سیب زمینی: سرو کنار سیب‌زمینی تنوری، پوره سیب زمینی یا سیب زمینی سرخ شده.
• پیش غذا و فینگرفود: پیچیدن بیکن دور سبزیجات، خرما، قارچ یا تکه‌های گوشت و پخت در فر.

تفاوت بیکن و ژامبون چیست؟

بیکن و ژامبون هر دو از فرآورده‌های گوشتی هستند، اما در روش تهیه، طعم و بافت با هم فرق دارند. بیکن معمولا با نمک سود کردن و گاهی دودی کردن گوشت تهیه می‌شود و به دلیل داشتن چربی بیشتر، پس از پخت طعمی قوی‌تر و بافتی تردتر دارد.

در مقابل، ژامبون بیشتر از بخش‌های کم چرب گوشت تهیه می‌شود و معمولا بافتی نرم تر و طعمی ملایم‌تر دارد. همچنین بیکن بیشتر به صورت ورقه‌های نازک و پس از پخت مصرف می‌شود، اما ژامبون معمولا آماده مصرف است و در ساندویچ، سالاد یا غذاهای سرد استفاده می‌شود. انتخاب بین این دو به نوع غذا و سلیقه شخصی بستگی دارد.

آیا بیکن سالم است؟

بیکن مانند بسیاری از فرآورده‌های گوشتی، در کنار داشتن مواد مغذی مانند پروتئین باید به اندازه مصرف شود. این خوراکی به دلیل داشتن نمک و چربی نسبتا بالا، بهتر است بخش کوچکی از یک برنامه غذایی متعادل باشد و مصرف زیاد آن توصیه نمی‌شود. نوع بیکن، روش تهیه و مقدار مصرف، نقش مهمی در تاثیر آن روی سلامت دارد.

اگر بیکن را انتخاب می‌کنید، بهتر است به این نکته‌ها توجه داشته باشید:

• بیکن‌هایی با چربی کمتر و نمک پایین‌تر انتخاب کنید.
• مقدار مصرف را کنترل کنید و آن را در کنار سبزیجات، غلات و مواد غذایی تازه قرار دهید.
• از سرخ کردن طولانی مدت بیکن تا سوختن و تیره شدن بیش از حد آن خودداری کنید.
• هنگام خرید، ترکیبات روی بسته‌بندی را بررسی کنید.
• افرادی که به دلیل شرایط بدنی خود باید مصرف نمک یا چربی را محدود کنند، بهتر است در مصرف بیکن دقت بیشتری داشته باشند.

آیا بیکن ارزش امتحان کردن دارد؟

بیکن یکی از فرآورده‌های گوشتی پرطرفدار در آشپزی جهان است که به دلیل طعم دودی، عطر خاص و بافت ترد خود در غذاهای مختلف استفاده می‌شود. حالا که می‌دانید بیکن چیست، از چه گوشت‌هایی تهیه می شود و چه تفاوتی با ژامبون دارد، انتخاب آن برای شما راحت‌تر خواهد بود.

بیکن می‌تواند طعم متفاوتی به صبحانه، ساندویچ، پاستا و غذاهای دیگر بدهد، اما بهتر است مانند هر خوراکی پرچرب و شور، به اندازه مصرف شود. شناخت نوع گوشت، روش تهیه و کیفیت محصول کمک می‌کند انتخاب بهتری داشته باشید و از طعم این خوراکی به شکل مناسب لذت ببرید.

سوالات متداول درباره بیکن

در این بخش به رایج‌ترین پرسش ها درباره بیکن پاسخ کوتاه داده‌ایم.