طرز تهیه آش آبغوره شیرازی خوشمزه و اصیل؛ دستور کامل و مرحله‌به‌مرحله

طرز تهیه آش
آسان
۴ نفر
آماده سازی
30 تا 60 دقیقه
پخت
60 تا 90 دقیقه

طرز تهیه آش آبغوره شیرازی یکی از محبوب‌ترین دستورهای سنتی استان فارس است که با طعم ترش و دلپذیر خود طرفداران زیادی دارد. این آش محلی مانند «آش انار شیرازی» در دسته غذاهای ترش و محبوب شیرازی قرار می‌گیرد و معمولا با برنج، لپه و آبغوره تهیه می‌شود. برخلاف آش آبغوره یزدی که در آن از حبوبات متنوع‌تر و چغندر استفاده می‌کنند، در نسخه شیرازی تمرکز روی برنج و لپه است و به‌همین دلیل بافتی غلیظ‌تر و کش‌دارتر دارد. استفاده از گوشت ریش‌ریش در کنار ترشی دلنشین آبغوره، طعمی خاص و متفاوت به این آش سنتی می‌دهد.

مواد لازم برای تهیه آش آبغوره شیرازی

  • برنج ۲۵۰ گرم
  • لپه ۱۰۰ گرم
  • نعناع خشک ۲ قاشق غذاخوری سرپر
  • گوشت قرمز ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم
  • آبغوره ۱ لیوان
  • نمک به‌مقدار لازم
  • فلفل به‌مقدار لازم
  • زردچوبه به‌مقدار لازم

طرز تهیه آش آبغوره شیرازی

مرحله اول: پخت گوشت و آماده‌سازی اولیه

پخت گوشت در تهیه آش آبغوره شیرازی

در اولین مرحله از طرز تهیه آش آبغوره شیرازی، گوشت گوسفندی را با کمی نمک و زردچوبه داخل قابلمه بریزید و روی حرارت ملایم بپزید تا کاملا نرم و مغزپخت شود. پخت آرام گوشت، عطر و طعم بهتری به آش می‌دهد و در نهایت بافت آن را خوشمزه‌تر و کش‌دارتر می‌کند.

اگر زمان کافی ندارید، می‌توانید گوشت را از دستور حذف کنید. با این حال، استفاده از گوشت ریش‌ریش در آش آبغوره شیرازی باعث می‌شود آش قوام بیشتری داشته باشد و طعم آن اصیل‌تر شود.

بعد از پخت، گوشت را از قابلمه بیرون بیاورید. آب آن را صاف کنید و کنار بگذارید. سپس گوشت را کاملا ریز و ریش‌ریش کنید تا در مراحل بعدی به‌خوبی با برنج و لپه ترکیب شود.

مرحله دوم: پخت لپه و برنج برای لعاب انداختن آش

پخت برنج و لپه برای لعاب بیشتر آش آبغوره شیرازی

لپه را که از شب قبل به‌مدت سه تا چهار ساعت خیس کرده‌اید را همراه با برنج شسته‌شده در یک قابلمه بزرگ بریزید. آب گوشت صاف‌شده را به همراه مقداری آب اضافی داخل قابلمه بریزید.

حرارت را بالا ببرید تا آب به جوش بیاید سپس حرارت را کم کنید تا لپه‌ها کاملا نرم و برنج به اصطلاح “شکفته” و کاملا له شود. دقت کنید که برنج باید کاملا لعاب بیندازد تا پایه غلیظ آش شکل بگیرد.

مرحله سوم: ترکیب گوشت و چاشنی‌ها

افزودن گوشت پخته به آش آبغوره شیرازی

در این مرحله، گوشت‌های ریش‌ریش شده را به قابلمه برنج و لپه اضافه کنید. حالا نوبت به طعم‌دار کردن آش می‌رسد. پس نمک و فلفل قرمز را به مقدار دلخواه اضافه کنید.

استفاده از فلفل قرمز در این دستور بسیار کلیدی است؛ تندی فلفل در کنار ترشی آبغوره، طعم اصیل شیرازی را خلق می‌کند. مواد را مدام هم بزنید تا گوشت با برنج و لپه یکدست شود.

مرحله چهارم: افزودن آبغوره و تهیه نعنا‌ع‌داغ

افزودن آبغوره به آش بلغور شیرازی

در یک تابه کوچک، مقداری روغن داغ کنید. نعناع خشک را تنها برای چند ثانیه تفت دهید تا رنگ آن تیره نشود و عطرش آزاد شود. نیمی از نعناع‌داغ را داخل آش بریزید تا عطر آن به خورد مواد برود.

در پایان، آبغوره را کم‌کم اضافه کنید. هر بار طعم آن را بچشید تا به میزان ترشی دلخواه‌تان برسید. اجازه دهید آش برای ۱۵ تا ۲۰ دقیقه دیگر با حرارت بسیار ملایم بماند تا کاملا جا بیفتد.

مرحله پنجم: تزئین و سرو

تزئین و سرو آش آبغوره شیرازی

پس از اینکه آش به غلظت مناسب رسید و دانه‌های برنج کاملا در بافت آش ناپدید شدند، آن را در ظرف سرو بکشید. پیازهای خلالی را در تابه سرخ کنید تا طلایی و چیپسی شوند.

روی آش را با پیاز‌داغ چیپسی فراوان و باقی‌مانده نعنا‌ع‌داغ تزئین کنید. این آش آبغوره به‌دلیل داشتن آبغوره، نه تنها خواص غوره و آبغوره را دارد بلکه مصلح بسیار خوبی هم برای غذاهای چرب است.

یک کاسه آش آبغوره شیرازی

نکات تکمیلی تهیه آش آبغوره شیرازی

برای اینکه آش شما مثل نسخه‌های رستورانی شیراز حرفه‌ای و خوش‌عطر شود، رعایت برخی ظرافت‌ها در انتخاب مواد و زمان‌بندی پخت الزامی است.

انتخاب برنج مناسب برای لعاب بیشتر

استفاده از برنج نیم‌دانه معطر ایرانی راز اصلی غلظت و کش آمدن این آش است. برنج نیم‌دانه به‌دلیل شکستگی، سریع‌تر نشاسته خود را آزاد می‌کند. در نتیجه باعث می‌شود بافت آش کاملا یکدست و غلیظ شود. اگر از برنج کامل استفاده می‌کنید، حتما زمان پخت را طولانی‌تر کنید و با پشت قاشق برنج‌ها را کمی له کنید تا آش حالت آبکی نداشته باشد.

بهترین زمان اضافه کردن آبغوره

هرگز آبغوره را در ابتدای پخت به آش اضافه نکنید؛ این کار باعث سفت شدن لپه‌ها و طولانی شدن زمان پخت می‌شود. بهترین زمان برای افزودن این چاشنی، ۳۰ دقیقه پایانی پخت است. همچنین سعی کنید از آبغوره خانگی و تازه استفاده کنید تا علاوه بر عطر بهتر، رنگ آش شما شفاف باقی بماند و کدر نشود.

ترفند کشسان شدن بافت آش با گوشت

برای اینکه آش شما مانند حلیم کش بیاید، حتما گوشت را پس از پخت با گوشت‌کوب دستی یا برقی کمی بکوبید یا بسیار ظریف ریش‌ریش کنید. ترکیب الیاف گوشت با نشاسته برنج در طول زمان جا افتادن، باعث ایجاد آن بافت منسجم و غلیظی می‌شود که ویژگی بارز آش‌های اصیل شیرازی است.

جایگزین مناسب برای سبزی در آش شیرازی

اگرچه در دستور اصلی برخی از نسخه‌های قدیمی، سبزی خاصی ذکر نشده و تمرکز بر نعناع‌داغ است اما افزودن مقداری تره و ترخون خرد‌شده می‌تواند عطر فوق‌العاده‌ای به این غذا ببخشد. توجه داشته باشید که مقدار سبزی نباید زیاد باشد تا رنگ غالب آش که متمایل به سفیدی و زردی است، تغییر نکند و طعم آبغوره تحت‌تاثیر قرار نگیرد.

ارزش غذایی آش ترش شیرازی

آش ترش شیرازی یا همان آش آبغوره شیرازی، یک غذای سنتی، مقوی و نسبتا سبک است که به‌دلیل داشتن برنج، لپه، آبغوره و در صورت تمایل گوشت، می‌تواند ترکیبی متعادل از کربوهیدرات، پروتئین و فیبر را در اختیار بدن قرار دهد. این آش علاوه بر انرژی‌رسانی مناسب، به‌واسطه وجود لپه و گوشت منبع خوبی از پروتئین و آهن است. از سویی دیگر آبغوره هم به خوش‌طعم شدن غذا و هضم بهتر آن کمک می‌کند.

میزان دقیق ارزش غذایی این آش به مقدار گوشت، روغن، پیاز‌داغ و آبغوره بستگی دارد اما در حالت معمول هر کاسه متوسط از آن حدود ۲۲۰ تا ۳۰۰ کیلوکالری انرژی دارد و می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای یک وعده سبک و سیرکننده باشد.

کنترل تندی و تعادل طعم‌ها در آش آبغوره

در فرهنگ غذایی شیراز، این آش معمولا تند سرو می‌شود. فلفل قرمز علاوه بر طعم، طبع سرد آبغوره و برنج را تعدیل می‌کند. اگر به غذاهای تند علاقه ندارید، می‌توانید مقدار فلفل را کم کنید اما هرگز آن را حذف نکنید؛ چراکه ترکیب تندی ملایم با ترشی آبغوره، شناسنامه طعمی این آش سنتی است.

راز جا افتادن آش سنتی شیرازی

راز جا افتادن در طرز تهیه آش آبغوره شیرازی به چند نکته ساده اما مهم بستگی دارد. برای اینکه این آش سنتی شیرازی بافتی غلیظ و کش‌دار پیدا کند، باید برنج و لپه را با حرارت ملایم و زمان کافی بپزید تا کاملا لعاب بیندازند. هم زدن مرتب آش در طول پخت هم کمک می‌کند مواد به‌خوبی با هم ترکیب و بافت آش یکدست شود. در مراحل پایانی پخت، اضافه کردن آبغوره تازه باعث می‌شود طعم ترش و اصیل این آش ترش ایرانی بهتر در غذا پخش شود. در نهایت، اجازه دهید آش آبغوره شیرازی چند دقیقه روی حرارت ملایم بماند تا کاملا جا بیفتد و به غلظت مطلوب برسد.

اگر به طعم آش‌های ترش ایرانی علاقه دارید، پیشنهاد می‌کنیم طرز تهیه آش ترش مازندرانی محلی و آش ترش زنجان را هم ببینید.

سوالات متداول درباره طرز تهیه آش آبغوره شیرازی

در این بخش به رایج‌ترین پرسش‌های شما درباره چالش‌های پخت این آش لذیذ پاسخ می‌دهیم تا راحت‌تر آن را درست کنید.

۱. آیا می‌توانیم در این آش از گوشت چرخ‌کرده استفاده کنیم؟

خیر. گوشت چرخ‌کرده بافت کشسان و اصیل این آش را ایجاد نمی‌کند؛ بهتر است از گوشت گوسفندی ریش‌ریش یا در صورت تمایل، آش را بدون گوشت تهیه کنید.

۲. اگر آش بیش از حد سفت شد چه راهکاری وجود دارد؟

در صورتی که آش غلظت زیادی پیدا کرد، مقداری آب جوش یا آب گوشت گرم به آن اضافه کنید. سپس اجازه دهید ۱۰ دقیقه دیگر روی حرارت ملایم بجوشد.

۳. بهترین نوع آبغوره برای این آش کدام است؟

آبغوره ممتاز و بدون نمک که بیش از یک سال از تولید آن نگذشته باشد، بهترین گزینه است تا رنگ آش را تیره نکند و طعم گسی نداشته باشد.

۲ تیر، ۱۴۰۵

دیدگاه ها