آش اسفناج، یک غذای سنتی از سفره ایرانی است که مثل تمامی آشهای ایرانی میتواند گزینه خوبی برای نهار باشد. قبلا در کتاب کاله طرز تهیه انواع آش از جمله تهیه آش رشته شیرازی، تهیه آش شلغم و طرز تهیه آش ماش را مرور کرده بودیم و در ادامه طرز تهیه آش اسفناج با عدس را بررسی خواهیم کرد. یادتان باشد آش اسفناج بخاطر داشتن اسفناج و عدس گزینه خوبی برای سرماخوردگی است.
مواد لازم برای تهیه آش اسفناج با عدس
- اسفناج ۴۰۰ گرم
- عدس ۱/۲ پیمانه
- برنج ۱/۲ پیمانه
- لوبیا چیتی ۱/۲ پیمانه
- نخود ۱/۲ پیمانه
- ماش ۱/۲ پیمانه
- پیاز ۲ عدد
- سیر ۳ حبه
- کشک ۱ قاشق غذاخوری
- نعنا داغ بهمقدار لازم
- پیاز داغ بهمقدار لازم
- نمک، فلفل و زردچوبه بهمقدار لازم
طرز تهیه آش اسفناج با عدس
مرحله اول: آماده کردن مواد آش


اولین مرحله از طرز تهیه آش اسفناج با عدس این است که مواد آن را تهیه کنید. برای این کار ابتدا اسفناج را پاک کرده و بشویید. بعد از خشک شدن خردشان کنید.
همزمان پیاز را به شکل نگینی خرد کرده و در روغن تفت دهید. بعد سیر را سرخ کنید و نعناع را هم برای تهیه نعناع داغ تفت دهید.
برای پیازداغ مجلسی میتوانید طرز تهیه پیاز داغ چیپسی مجلسی را با تمام جزئیات در کتاب کاله بخوانید.
مرحله دوم: پخت نخود و لوبیا


اکنون و در این مرحله نخود و لوبیا که خوب از قبل در آب خیس خورهاند تا نفخشان گرفته شود را در یک قابلمه با آب کافی بریزید و بگذارید کاملا بپزند.
مرحله سوم: پخت برنج، عدس و ماش


در پیاز تفت داده شده مقداری زردچوبه، نمک و فلفل اضافه کنید و سپس یک لیتر آب داخل قابلمه بریزید. همزمان برنج نیمدانه و ماش را اضافه کنید تا به مدت ۲۰ یا ۳۰ دقیقه بپزند.
در ادامه عدس را هم اضافه کنید و اجازه دهید حدود ۱۵ دقیقه دیگر مواد بپزند. برای سفره افطارتان میتوانید طرز تهیه آش جو با عدس را درست کنید.
مرحله چهارم: اضافه کردن اسفناج و حبوبات پخته
در آخرین مرحله از طرز تهیه آش اسفناج با عدس نوبت آن است که نخود و لوبیا که پخته و آبش کاملا بخار شده را داخل قابلمه آش بریزید و بگذارید کمی آش قل بزند.
کمی پیاز داغ به آش اضافه کنید و در نهایت کمی نعناع داغ و اسفناج را هم داخل قابلمه بریزید. بگذارید مواد به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه دیگر بپزند و آش جا بیافتد.
اگر آب آش کم بود میتوانید مقداری آب جوشیده به قابلمه اضافه کنید. بعد که آش جا افتاد نصف کشک را اضافه کنید و بگذارید چند قل دیثگر بزند.
آش اسفناج شما آماده است میتوانید آن را در ظرف مدنظرتان برای سرو بریزید و با کشک، پیاز داغ و سیر داغ تزیین کنید. نوش جان!
نکته: برای این که رنگ اسفناج در حین پخت عوض نشود حتما بعد از اضافه کردنش مقداری نمک یا آبلیمو داخل قابلمه بریزید.


نکات تکمیلی برای تهیه آش اسفناج
تهیه و پخت انواع آش چه آش رشته باشد چه آشهای دیگر مثل طرز تهیه آش ترش مازندرانی نیاز به صرف وقت و حوصله دارد اما با دانستن نکات و فوتوفنها و البته آشنایی با انواع روشهای پخت آش اسفناج و عدس میتوانید آن را به روشهای مختلف تهیه کنید و لذت ببرید.
انواع روشهای تهیه آش اسفناج
روش پخت آش اسفناج که در بالا مرور کردیم همان روش آش اسفناج ساده و سنتی است اما در برخی نقاط ایران آش اسفناج به روشهای دیگر و با مواد دیگر تهیه میشود مثلا طرز تهیه آش اسفناج با ماست یکی از روشهای متفاوت تهیه این آش است. یا برخی به جای برنج در تهیه این آش از بلغور استفاده میکنند و به این ترتیب آش اسفناج با بلغور خواهند داشت که آن هم خوشمزگی خاص خودش را دارد. استفاده از گندم هم به جای برنج و بلغور در تهیه این آش مرسوم است.
اما تنها تفاوت در تهیه آش اسفناج در اضافه کردن یا کم کردن موادش نیست برخی در تهیه آش اسفناج علاوه بر اسفناج از سبزیهای دیگر هم استفاده میکنند که مثلا طرز تهیه آش اسفناج و گشنیز با عدس رایجترین آن است.
راز لعابدار شدن آش اسفناج
برای اینکه آش اسفناج لعابدار، کشدار و جاافتاده داشته باشید، رعایت چند نکته ساده اما مهم ضروری است. اول از همه استفاده از برنج نیمدانه باعث آزاد شدن نشاسته بیشتر و در نتیجه غلظت طبیعی آش میشود. در ادامه پخت، میتوانید مقدار کمی از حبوبات مثل عدس یا لوبیا را با پشت قاشق داخل قابلمه کمی له کنید تا بافت آش یکدستتر و لعاب آن بیشتر شود. همچنین هم زدن آرام و مداوم در مراحل پایانی پخت کمک میکند نشاسته مواد بهتر آزاد شده و آش قوام بگیرد.


غلظت آش اسفناج با عدس
اگر هنگام پخت متوجه شدید آش اسفناج بیش از حد رقیق شده است، نگران نباشید؛ کافی است در قابلمه را بردارید و اجازه دهید آش با حرارت ملایم مدت بیشتری بجوشد تا آب اضافی تبخیر شده و قوام آن بیشتر شود. همچنین میتوانید کمی برنج نیمدانه که از قبل پخته و کاملا له شده است به آش اضافه کنید تا نشاسته آن باعث لعابدار شدن و غلیظتر شدن بافت آش شود. در مقابل، اگر آش شما بیش از حد غلیظ و سفت شد، تنها راه اصولی اضافه کردن مقدار کمی آب جوش است؛ هرگز آب سرد داخل آش در حال پخت نریزید، زیرا شوک حرارتی باعث افت کیفیت، دیر جا افتادن و حتی تغییر طعم آش میشود.
نکات کلی برای تهیه آش اسفناج خوشمزه
اما در کنار روشهای پخت این آش رعایت نکات زیر هم میتواند هم به خوشمزه شدن بیشتر این آش و هم تنوع دادن به آن به کارتان بیاید.
- برای مجلسیتر شدن آش اسفناج میتوانید از کوفته قلقلی یا گوشت قیمه هم استفاده کنید.
- برای تنوع این آش میتوانید از سبزیجات دیگری مانند گشنیز، جعفری و تره در این آش استفاده کنید.
- برای طعم بهتر آش هم میتوانید آن را با آب قلم بپزید.
- اگر زمان کافی برای تهیه حبوبات این آش را ندارید میتوانید از حبوبات کنسروی برای تهیه این آش استفاده کنید تا یک آش اسفناج فوری داشته باشید.
سوالات رایج تهیه آش اسفناج با عدس
در این بخش به سوالات رایج درباره طرز تهیه آش اسفناج با عدس پاسخ میدهیم تا تمام نکات مهم پخت، لعابدار شدن و خوشمزهتر شدن این آش سنتی را به سادهترین و کاربردیترین شکل یاد بگیرید.
۱. چرا آش اسفناج من لعاب نمیاندازد؟
اگر آش اسفناج شما رقیق و بدون لعاب است، احتمالا مقدار برنج کم بوده، زمان پخت کافی نبوده یا حبوبات کاملا نپختهاند. هم زدن آرام در مراحل پایانی و له کردن کمی از حبوبات کمک میکند آش بهتر جا بیفتد و قوام بگیرد.
۲. آیا میتوان آش اسفناج را بدون برنج تهیه کرد؟
بله، میتوانید به جای برنج از بلغور یا گندم استفاده کنید تا آش اسفناج سالمتری داشته باشید. فقط توجه کنید حذف کامل غلات باعث میشود آش کمتر لعابدار و کمی رقیقتر شود.
۳. چرا آش اسفناج تلخ میشود؟
تلخ شدن آش اسفناج معمولا به دلیل تفت دادن بیش از حد نعناع داغ یا سرخ شدن زیاد سیر است. همچنین استفاده از اسفناج کهنه یا مانده میتواند طعم نهایی آش را تلخ کند.
۴. آیا میتوان از حبوبات کنسروی استفاده کرد؟
بله، برای تهیه سریع آش اسفناج میتوانید از حبوبات کنسروی استفاده کنید اما بهتر است آنها را آبکشی کرده و در مراحل پایانی پخت اضافه کنید. این کار باعث حفظ بافت و جلوگیری از له شدن بیش از حد حبوبات میشود.
۵. ارزش غذایی آش اسفناج با عدس چیست؟
آش اسفناج منبعی غنی از پروتئین گیاهی، آهن، فیبر، ویتامین C و پتاسیم است که به سلامت عمومی بدن کمک میکند. این غذای مقوی برای افراد کمخون، گیاهخواران و کودکان در حال رشد بسیار مناسب است.


