نان چای قزوینی، شیرینی سنتی و خوشمزه ایران که با عطر دلانگیز هل و طعم دلچسب زعفران شناخته میشود. این شیرینی مانند شیرینی پادرازی گزینهای ایدهآل برای پذیرایی در ایام عید و مناسبتهای خاص است. تهیه این نان چای خانگی، با وجود سادگی مراحل، نیازمند دقت به نکاتی کلیدی است که در این مطلب میتوانید طرز تهیه نان چای را مرحله به مرحله بخوانید.
مواد لازم برای تهیه نان چای
- آرد ۳ پیمانه
- ماست پرچرب ۳ قاشق غذاخوری
- روغن قنادی ۸۰ گرم
- پودر قند ۶۰ گرم
- زرده تخممرغ ۱ عدد
- پودر هل ۱/۴ قاشق غذاخوری
- بیکینگپودر ۱/۴ قاشق غذاخوری
- کنجد به مقدار لازم
- زرده تخمرغ برای رومال ۱ عدد
- زعفران دمکرده ۱ قاشق غذاخوری
- ماست برای رومال ۱ قاشق غذاخوری
طرز تهیه نان چای
مرحله اول: روغن را آماده کنید


در اولین مرحله از طرز تهیه نان چای، روغن را به همراه پودر قند الکشده داخل یک کاسه مناسب بریزید. با استفاده از همزن برقی، این ۲ ماده را با سرعت بالا هم بزنید.
این کار را تا زمانی ادامه دهید که مخلوط کرم رنگ، سبک و پفکی شود. در نهایت مخلوط باید به شکل خامه فرمگرفته درآید.
از دیگر شیرینیهای سنتی عید نوروز میتوان به چای چورگی یا نان چای زنجانی اشاره کرد که جزئیات کامل آن در کتاب کاله آورده شده است.
نکته: روغن باید به دمای محیط رسیده باشد.
مرحله دوم: زرده تخممرغ، وانیل و پودر هل را اضافه کنید


در دومین مرحله از طرز تهیه نان چای قزوینی، زرده تخم مرغ را به همراه وانیل و پودر هل به مخلوط داخل کاسه اضافه کنید. حال مجدد با همزن برقی، مواد را خوب هم بزنید تا زرده تخم مرغ کاملا با بقیه مواد ترکیب و رنگ مخلوط یکدستتر شود.
اگر به شیرینیهای محلی علاقهمند هستید با رجوع به کتاب کاله میتوانید طرز تهیه شیرینی برنجی کرمانشاهی اصیل را بخوانید.
مرحله سوم: ماست و بیکینگپودر را اضافه کنید


در ادامه طرز تهیه نان چای، بکینگپودر و ماست را در یک کاسه جداگانه با یکدیگر مخلوط کنید. این کار به پف نان چای به هنگام پخت کمک خواهد کرد.
پس از آنکه بیکینگ پودر کمی کف کرد باید مخلوط ماست را به مواد اصلی اضافه کنید. مجدد همه مواد را با همزن به آرامی مخلوط کنید تا یکدست شوند.
مرحله چهارم: خمیر را درست کنید


آرد را برای تهیه نان چای خانگی، ۲ تا سه بار الک کنید تا شیرینی عیدتان حسابی لطیف شود. آرد الکشده را کمکم و در چند مرحله به مواد داخل کاسه اضافه کنید.
با نوک انگشتانتان مواد را به آرامی مخلوط کنید. در نظر داشته باشید ورز دادن را تنها تا جایی ادامه دهید که تنها آرد با مواد ترکیب و خمیر جمع شود و دیگر به دستتان نچسبد.
خمیر را به آرامی به شکل توپ گلوله کنید. حال آن را داخل یک کیسه فریزر یا سلفون بپیچید و به مدت یک ساعت در یخچال قرار دهید تا حسابی استراحت کند. دستور تهیه این خمیر مشابه خمیر شیرینی نخودچی است که جزئیات طرز تهیه شیرینی نخودچی بدون فر در کتاب کاله آورده شده است.
نکته: ورز دادن زیادی خمیر، نان چای را خشک میکند.
مرحله پنجم: رومال شیرینی را درست کنید


در ادامه پیش بردن مراحل تهیه نان چای، فر را با دمای ۱۸۰ درجه سانتیگراد روشن کنید تا گرم شود. حال در یک کاسه جداگانه زرده تخممرغ، زعفران دمکرده و ماست را با کمک همزن مخلوط کنید تا یک رومال خوشرنگ برای نان قزوینیتان داشته باشید. اگر به دنبال دستوری سادهتر هستید میتوانید طرز تهیه شیرینی آردی را بخوانید.
نکته: برای رومال نان شیرینی تنها از زرده تخممرغ هم میتوانید استفاده کنید.
مرحله ششم: خمیر را قالب بزنید


پس از استراحت خمیر، آن را بین ۲ لایه کیسه فریزر با وردنه به ضخامت نیم سانتیمتر باز کنید. با قالب شیرینیپزی دلخواهتان، خمیر را قالب بزنید. سینی فر را با کاغذ روغنی بپوشانید و شیرینیهای قالب زده را روی آن بچینید. با کمک برس شیرینیپزی، رومال را روی شیرینیها بمالید و در آخر کنجد بپاشید.
مرحله هفتم: شیرینی را بپزید


سینی را در فر گرمشده با دمای ۱۷۵ درجه سانتیگراد به مدت ۱۵ دقیقه قرار دهید. برای طلایی شدن روی نان چایها، پنج دقیقه آخر گریل را روشن کنید. پس از پخت، سینی را خارج کرده، اجازه دهید شیرینیا خنک شوند و سپس در ظرف سروتان بچینید.
از دیگر شیرینیهای عید برای پذیرایی میتوان به طرز تهیه شیرینی شستی زنجان و طرز تهیه شیرینی قرابیه تبریز اشاره کرد که دستور مرحله به مرحله آن در کتاب کاله آورده شده است.


نکات تکمیلی طرز تهیه نان چای
طرز تهیه نان چای در خانه نه تنها لذتبخش است، بلکه با خواندن نکات تکمیلی زیر حتی اگر مبتدی هم باشید به راحتی از پس آن برخواهید آمد.
دستور تهیه نان چای بدون فر
برای پخت نان چای خوشمزه در خانه بدون فر، از یک تابه دو طرفه استفاده کنید. ابتدا تابه را روی شعله پخشکن قرار دهید. یادتان باشد که واشر تابه را خارج کنید تا ذوب نشود. سپس شیرینیهای قالبزده را با کمی فاصله در کف تابه بچینید. در تابه را بگذارید و آن را روی شعله پخشکن با حرارت کم قرار دهید.
اجازه دهید شیرینیها به مدت ۲۰ دقیقه بپزند تا طلایی و مغزپخت شوند. این روش ساده، جایگزین عالی برای پخت نان چای در صورت عدم دسترسی به فر است. از دیگر شیرینیهای ساده و پرطرفدار برای عید میتوان به طرز تهیه شیرینی ساق عروس بدون فر و شیرینی زبان بدون فر اشاره کرد که دستور آنها را در کتاب کاله میتوانید بخوانید.
خمیر نان چای
برای تهیه خمیر نان چای، بهتر است از آرد قنادی استفاده کنید تا نتیجه بهتر و لطیفتری داشته باشد. در صورت سفت بودن خمیر، کمی آب ولرم به آن اضافه کنید. به آرامی با لیسک مخلوط و سپس با نوک انگشتانتان ورز دهید تا نرم شود. اگر خمیر خیلی شل و چسبنده است، مقداری آرد اضافه کنید و دوباره ورز دهید تا خمیر قابل شکل دادن باشد.
انتخاب ماست مناسب برای تهیه نان چای قزوینی
برای تهیه نان چای قزوینی، انتخاب ماست مناسب اهمیت زیادی دارد. بهترین گزینه، ماست شیرین، پرچرب و تازه است که بافت نان را نرم و لطیف میکند. ماست یونانی یا ماست معمولی با چربی بالا، طعم و عطر دلپذیری به نان میبخشد. بهتر است از ماستهای طعمدار استفاده نکنید تا نان چای خوشمزهتر و با کیفیتتری برای عیدتان داشته باشید.
جایگزین روغن قنادی برای تهیه شیرینی عید
برای تهیه نان چای قزوینی، اگر به دنبال جایگزینی برای روغن قنادی هستید، میتوانید کره بدون نمک را جایگزین آن کنید. با اینحال برای بافت نرمتر و لطیفتر خمیر میتوانید از ترکیب مساوی کره حیوانی بدون نمک و روغن جامد استفاده کنید. با خواندن مطلب شیرینی ساده و خوشمزه برای نوروز، انتخابهای فراوانی برای عیدتان دارید.
طعمدهندههای شیرینی نان چای قزوینی
طعمدهندههای نان چای قزوینی هل و زعفران است که هر کدام عطر و طعم خاصی به این دسرهای سنتی میبخشند. در صورت نبود این مواد، میتوان از جایگزینهایی مانند وانیل، پوست لیمو یا پرتقال رنده شده استفاده کنید.
سوالات متداول درباره طرز تهیه نان چای
در این مطلب به رایجترین پرسشها پاسخ میدهیم تا شما بتوانید به راحتی نان چای خانگی خوشمزه و اصیل تهیه کنید.
۱. چرا خمیر نان چای بعد از استراحت در یخچال خیلی سفت شده و قابل باز شدن نیست؟
این اتفاق معمولا به دلیل نسبت نامناسب مواد اولیه (به خصوص مقدار کم مایعات نسبت به آرد) یا استراحت طولانیتر از حد نیاز در یخچال پیش میآید. برای رفع این مشکل، قبل از باز کردن خمیر، اجازه دهید حدود ۱۰-۱۵ دقیقه در دمای محیط بماند تا کمی نرمتر شود.
۲. اگر به پودر قند دسترسی نداشتم، آیا میتوانم از شکر معمولی آسیاب شده استفاده کنم و چگونه؟
بله، برای این کار، شکر را در آسیاب برقی یا غذاساز بریزید و آنقدر آسیاب کنید تا تا حد امکان پودری و ریز شود. هرچند که بافت نهایی ممکن است کمی با استفاده از پودر قند متفاوت باشد.
۳. چگونه مطمئن شوم که نان چای مغزپخت شده و خام نیست، مخصوصا اگر از روش تابه دو طرفه استفاده میکنم؟
علاوه بر حرارت کم و استفاده از شعله پخشکن، به رنگ شیرینیها دقت کنید. وقتی شیرینیها از یک طرف طلایی شدند، آنها را برگردانید. شیرینیهای مغزپخت شده معمولا در مرکز کمی پف کرده و رنگ طلایی یکنواختی در هر ۲ طرف پیدا میکنند.
۴. چرا روی نان چای من بعد از پخت ترک خوردگی زیادی ایجاد شده است؟
ترکخوردگی زیاد روی نان چای معمولا به دلیل دمای بالای فر، ورز زیاد خمیر، ضخامت نامناسب خمیر، کیفیت نامناسب آرد و استفاده زیاد بکینگپودر اتفاق میافتد.
۵. آیا میتوان از روغن مایع (مانند روغن آفتابگردان) به جای روغن قنادی یا کره استفاده کرد و چه تاثیری بر بافت شیرینی خواهد داشت؟
استفاده از روغن مایع به جای روغن قنادی یا کره به طور کلی توصیه نمیشود، زیرا روغن مایع ساختار متفاوتی دارد و نمیتواند بافت کرمی و پفکی لازم را در ابتدای کار ایجاد کند. روغن مایع به سرعت جذب خمیر میشود و احتمالا باعث سفتتر شدن خمیر و در نتیجه خشک شدن نان چای پس از پخت خواهد شد.