شیر گیاهی
شیر گیاهی

شیر گیاهی؛ جایگزینی برای شیر لبنی

5,0 rating based on 1 rating
5,0 | 0 دیدگاه | 1 بازخورد
زمان مطالعه : 14 دقیقه
زمان مطالعه : 14 دقیقه
282 بازدید

شیر و محصولات لبنی مدت‌هاست به عنوان بهترین راه برای دریافت کلسیم در رژیم‌های غذایی شناخته می‌شوند. با این حال، برخی تحقیقات که اخیرا بر روی لبنیات و شیر گیاهی به صورت مجزا انجام شده است، نتایج ضد و نقیضی را نشان می‌دهند. برخی می‌گویند شیر حیوانی به خاطر مواد مغذی که در ساختار خود دارد، به صورت کلی مفید است. عده‌ای دیگر از محققان شیر گیاهی را سالم‌تر می‌دانند. مانند همیشه نتایج تحقیقات انسان را گیج و سردرگم می‌کند که بالاخره چه تصمیمی باید گرفت؟ چه تصمیمی درست و چه تصمیمی غلط است؟ کدام شیر جایگزین مناسب‌تری برای رژیم غذایی است؟ برای آشنایی با شیر گیاهی و دلایل انتخاب آن، مطالعه این مقاله را از دست ندهید.

مقدمه‌ای بر چیستی شیر گیاهی

شیرهای گیاهی عصاره‌ گرفته شده از حبوبات، دانه‌های روغنی، غلات یا شبه غلات بوده که محلول در آب هستند. این عصاره یا افشره گیاهی از نظر ظاهری به شیر گاو شباهت دارد که به دلیل ترکیب شیمیایی مشابه و البته خواص بالایی که دارد جایگزینی برای شیر گاو محسوب می‌شوند. به همین دلیل انواع شیر گیاهی می‌تواند به عنوان جایگزین برای استفاده مستقیم یا غیر مستقیم در برخی از دستورهای غذایی تهیه شده با شیرهای حیوانی مورد استفاده قرار بگیرد.

در مقابل، برخی از ویژگی‌های شیر گیاهی از جمله: میزان پایداری و ارزش غذایی با شیر گاو تفاوت دارد. انواع شیرهای گیاهی دارای ترکیبات مفیدی برای سلامتی هستند که از جمله آن ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ترکیبات فنول،
  • اسیدهای چرب اشباع نشده،
  • فعالیت آنتی اکسیدانی
  • ترکیبات فعال زیستی مانند: فیتواسترول‌ها و ایزوفلاون‌ها.

ارزش غذایی بالای شیرهای تولید شده بر پایه گیاهان آن‌ها را به جایگزین‌های مناسبی برای شیر گاو تبدیل کرده است. مصرف شیر گیاهی در سال‌های اخیر افزایش چشمگیری داشته است. مشکلات پزشکی از جمله عدم تحمل لاکتوز از دلایل افزایش روی آوردن به مصرف انواع شیر گیاهی است. علاوه بر توجه به سبک زندگی سالم، برخی از مصرف‌کنندگان نگران سلامت و رفاه حال حیوانات هستند. به همین دلیل از رژیم‌های محدود‌کننده‌ای مانند رژیم وجیترین و رژیم وگان تبعیت می‌کنند.

شیر گیاهی

ارزش غذایی بالای شیرهای تولید شده بر پایه گیاهان آن‌ها را به جایگزین‌های مناسبی برای شیر گاو تبدیل کرده است.


انواع مختلف شیر گیاهی چیست؟

آیا انواع شیر گیاهی را می‌شناسید؟ آیا می‌دانستید که شیر گیاهی بسیار متنوع است؟ با توجه به سلایق مختلف و شرایط پزشکی خاص، انواع مختلف شیر گیاهی وجود دارد. این نوع شیر که عصاره محلول در آب است از سبزیجات، حبوبات، غلات و مغزها تهیه می‌شود که در ادامه به تعدادی از آن‌ها اشاره شده است.

ردیفبرخی انواع شیر گیاهیردیفبرخی از انواع شیر گیاهی
۱شیر بادام۱۰شیر پسته
۲شیر بادام هندی۱۱شیر تخم کدو تنبل
۳شیر نارگیل۱۲شیر کینوا
۴شیر کتان۱۳شیر برنج
۵شیر فندق۱۴شیر گردو
۶شیر کنجد۱۵شیر فندق استرالیایی
۷شیر بادام زمینی۱۶شیر جو دوسر
۸شیر سویا۱۷شیر نخود
۹شیر تخم آفتابگردان۱۸شیر شاهدانه (شیر کنف)

ارزش غذایی هر کدام از انواع شیر گیاهی با دیگری فرق دارد. این شیرها هم مانند شیر گاو اما با درصد کمتری حاوی کلسیم هستند. پیشنهاد می‌شود به منظور دریافت مقدار کافی از مواد مغذی مقدار ۵ گرم پروتئین در هر وعده غذایی از شیر گیاهی دریافت شود. برای کاهش کالری و قند مصرفی، شیرهای غیر لبنی بدون شکر مناسب‌تر هستند.

چه افرادی به نوشیدن شیر گیاهی روی می‌آورند؟

شیر گاو از نظر ارزش غذایی بسیار غنی است؛ سرشار از پروتئین و ویتامین ها و مواد معدنی مهم از جمله کلسیم ، فسفر و ویتامین ب است. به عبارت ساده، ۱ فنجان (۲۴۰ میلی لیتر) شیر پرچرب حاوی ۱۴۶ کالری، ۸ گرم چربی، ۸ گرم پروتئین و ۱۳ گرم کربوهیدرات است. با این حال، شیر گاو برای همه گزینه مناسبی نیست.

شیر گیاهی

دلایل مختلفی وجود دارد که ممکن است شما به دنبال جایگزینی شیر لبنی باشید:

  • حساسیت به شیر
  • عدم تحمل لاکتوز
  • محدودیت‌های غذایی، ناشی از رژیم‌های خاص
  • خطرات احتمالی برای سلامتی، ناشی از آنتی‌بیوتیک‌ها و هورمون‌های مصرفی گاو و دام‌های شیرده

شیر گیاهی جایگزین مناسب شیر لبنی برای عدم تحمل لاکتوز

عدم تحمل لاکتوز به این معناست که بدن قادر به هضم لاکتوز نیست. اگر دچار عدم تحمل لاکتوز هستید، بعنی بدن شما به اندازه کافی آنزیم لاکتاز تولید نمی‌کند. به همین دلیل، با ورود لاکتوز به بدن، در دستگاه گوارش باقی می‌ماند و در کار آن اختلال ایجاد می‌کند. این اختلال خود را به صورت درد شکم و مشکلات دیگر از جمله: اسهال و استفراغ نشان می‌دهد. بدن لاکتوز را با استفاده از آنزیمی به نام لاکتاز هضم می‌کند. این آنزیم لاکتوز را به دو قند کوچک‌تر به نام‌های گلوکز و گالاکتوز تجزیه می‌کند که هر دو به راحتی جذب جریان خون می‌شوند.

برخی از نوزادان با عدم تحمل لاکتوز به دنیا می‌آیند و تنها تا چند هفته اول این مشکل را دارند. در حالی که عدم تحمل لاکتوز می‌تواند تا بزرگسالی یا حتی تا پایان عمر ادامه پیدا کند. عدم تحمل لاکتوز یک بیماری خطرناک نیست اما باعث ایجاد درد و مشکلات ناشی از عدم هضم لاکتوز در دستگاه گوارش می‌شود.

البته برای برخی از افراد این مشکل می‌تواند عوارض جانبی جدی در سلامتی ایجاد کند. بنابراین اگر شما علایم عدم تحمل لاکتوز را دارید، لازم است هر چه زودتر رژیم غذایی خود را اصلاح و جایگزینی برای شیر و برخی محصولات لبنی که به آن ها هم حساس هستید پیدا کنید. در این میان شیرهای گیاهی در کنار شیرهای بدون لاکتوز در سبد غذایی شما جایگاه ویژه ای پیدا می کنند.

دو طرفدار بزرگ شیرهای گیاهی: رژیم گیاهخواری و رژیم وگان

این روزها تعداد رستوران‌ها و کافه‌هایی که در حال اضافه کردن چندین مدل غذای گیاهی و دسر گیاهی به منوهای خود هستند، در حال افزایش است. ناگفته نماند اخیرا به سبد محصولات برخی از شرکت‌های تولیدکننده مواد غذایی و لبنی، انواع نوشیدنی‌های گیاهی و شیرهای غیرلبنی هم افزوده شده است. با این اقدام، گیاهخواران حق انتخاب بیشتری برای رژیم خود دارند. به خصوص انواع شیرهای گیاهی مثل: شیر نارگیل، شیر بادام، شیر فندق و البته شیر جو دوسر از آن جمله‌اند.

این روزها تب رژیم گیاهخواری و رژیم وگان حسابی داغ شده است. اما دلیل این انتخاب چیست؟ رژیم گیاهخواری چیست؟ تفاوت آن با رژیم وگان چیست؟ در کنار رژیم‌های گیاهخواری به عنوان یک سبک زندگی، رژیم گیاهخواری ۴۰ روزه هم وجود دارد که افراد سبک زندگی خود را برای مدتی مشخص تغییر می‌دهند. چرا عده‌ای تصمیم می‌گیرند شیرگیاهی را به جای شیر گاو جایگزین کنند؟ این رژیم چه مزایایی برای سلامتی دارد؟

شیر گیاهی: وگن و گیاهخوار

شروع گیاهخواری برای بسیاری از افراد بسیار هیجان‌انگیز است. در مقابل، بسیاری نگران کاهش کلسیم دریافتی روزانه خود با مصرف شیرهای بر پایه گیاهان هستند. با شنیدن نام رژیم وگان یا رژیم وگن احتمالا اولین چیزی که به ذهنتان می‌رسد این تصور است که به دلیل اجتناب از خوردن شیر و محصولات لبنی، به مقدار کافی کلسیم و سایر مواد معدنی به بدن نمی‌رسد. دریافت کلسیم کافی برای یک گیاهخوار و وگان بسیار آسان است. بخشی از این سهولت را می‌توان به شیرهای گیاهی نسبت داد.


رژیم گیاهخواری چیست؟

گیاهخواران یا وجیترین‌ها (vegetarians) افرادی هستند که محصولات حیوانی در رژیم غذایی‌ آن‌ها جایی ندارد. بسیاری از گیاهخواران نه تنها به یک رژیم غذایی بلکه فراتر از آن به یک اصول اخلاقی و سبک رفتاری هم پایبند هستند. گیاهخواران با کشتار حیوانات مخالف‌ هستند. آن‌ها برای دوری از آسیب‌هایی که مصرف محصولات تهیه‌شده از حیوانات به طبیعت وارد می‌کند، به سراغ رژیم گیاهخواری و خام‌گیاهخواری را انتخاب کرده‌اند.

گیاهخواران اغلب گوشت، مرغ و محصولات حیوانی را استفاده نمی‌کنند. این در حالی است که همچنان تخم مرغ، شیر و لبنیات را به در رژیم غذایی خود دارند. البته وقتی از شیر صحبت می‌شود، می‌تواند شیر حیوانی و شیرگیاهی را به صورت هم‌زمان پوشش دهد. اما وجیترین‌ها چه تفاوتی با وگان‌ها دارند؟

رژیم گیاهخواری موارد زیر را شامل نمی‌شود:

  • گوشت قرمز (گاو، گوساله و گوسفند)  
  • گوشت مرغ، بوقلمون و اردک
  • ماهی، صدف‌ها و میگو
  • حشرات
  • ژلاتین و انواع پروتئین حیوانی
  • و هر محصول دیگری که از کشتار حیوانات به دست آمده باشد.

در مقابل نبایدهای غذایی، گیاهخواران معمولا طیف وسیعی از مواد غذایی را می‌توانند استفاده کنند. میوه‌ها، سبزیجات، مغزها، دانه‌ها، غلات، حبوبات، انواع شیرگیاهی و همینطور جایگزین‌های گوشت از آن جمله هستند.

رژیم وگان چیست؟

وگان یا وگانیسم (veganism) نوع سخت‌گیرانه رژیم گیاهخواری (vegetarianism) است. وگانیسم نه تنها گوشت و مرغ در رژیم غذایی خود ندارد، بلکه هیچ‌گونه فرآورده دامی یا محصولات جانبی حیوانی را نیز در خود جای نمی‌‎دهد. وگانیسم مفهومی فراتر از یک رژیم غذایی ساده است و به عنوان یک سبک فکری شناخته می‌شود.

این مفهوم فقط در خوراک افراد خلاصه نمی‌شود، بلکه روش زندگی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. افراد وگان، تا حد امکان از مصرف غذاها، پوشاک یا هر نوع محصولی که به واسطه آن از حیوانات بهره‌کشی شده یا جان حیوانی گرفته می‌شود، پرهیز می‌کنند.

وگانیسم یا گیاهخواری نشانه محدودیت نیست. به خصوص این که محصولات گیاهی این روزها در بسیاری از فروشگاه‌ها وجود دارد. از جمله مهم‌ترین محصولات گیاهی، شیر گیاهی مثل: شیر بادام و شیر فندق است. وگانیسم از هر محصولی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از حیوانات استفاده شده باشد، پرهیز می‌کند. این محصولات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • اجناس چرمی
  • پشم
  • ابریشم
  • موم
  • شمع، صابون و سایر محصولات تهیه شده از چربی حیوانات
  • محصولات لاتکس حاوی کازئین که از پروتئین شیر تهیه می‌شود
  • محصولات آرایشی و بهداشتی که بر روی حیوانات آزمایش می‌شوند.

ناگفته نماند بسیاری از افراد با این‌ که گیاهخوار هستند اما از برخی محصولات بالا هم استفاده نمی‌کنند. به طور مثال، برخی از گیاهخواران از محصولات آرایشی-بهداشتی که در مراحل تولیدشان بر روی حیوانات آزمایش می‌شوند، استفاده نمی‌کنند.

شیر گیاهی جایگزین رژیم وگان

وگانیسم مفهومی فراتر از یک رژیم غذایی ساده است و به عنوان یک سبک فکری شناخته می‌شود. وگانیسم نه تنها گوشت و مرغ در رژیم غذایی خود ندارد، بلکه هیچ‌گونه فرآورده دامی یا محصولات جانبی حیوانی را نیز در خود جای نمی‌‎دهد.


چرا بازار شیر گیاهی این روزها داغ شده است؟

حمایت از حیوانات

گاوها هم درست مانند انسان‌ها فقط در زمان بارداری یا شیردهی به فرزند خود شیر تولید می‌کنند. به منظور تامین شیر برای مصرف روزانه انسان، گاوهای ماده به صورت مکرر بارور می‌شوند. معمولا هنگامی که گوساله نری به دنیا می‌آید به این دلیل که نسبت به گاو ماده سومند نیست و همینطور به خاطر گوشتش کشته می‌شود. به دلیل تامین لبنیات و گوشت روزانه، چرخه کشتار گوساله‌ها و گاوها همچنان ادامه دارد. با وارد شدن شیرهای گیاهی در رژیم غذایی روزانه، این چرخه تا حدی شکسته و از میزان مرگ و میر گاوها و گوساله ها کاسته می‌شود.

از نظر افراد وگان نه تنها نباید حیوانات را از بین برد، بلکه هیچ آسیب و اذیت و آزاری را نباید به حیوانات تحمیل کرد. به عنوان مثال، وگانیسم‌ها از محصولات چرمی استفاده نمی‌کنند تا در زنجیره کشتار حیوانات دخیل نباشند. ضمن این که شیر گیاهی را به جای شیر لبنی استفاده می‌کنند. چرا که معتقد هستند شیر حیوانات به واسطه مقادیر هورمون و وجود برخی پروتئین‌ها و البته موارد دیگری که پیرامون شیر حیوانی در جوامع علمی مطرح شده است، برای سلامتی خود و فرزندانشان مضر است.

مصرف شیر گیاهی

جلوگیری از بهره‌برداری از حیوانات تنها دلیل وگان شدن و انتخاب محصولات غیرحیوانی نیست. این افراد معتقد هستند که حیوانات حق حیات دارند و البته که معنای آزادی و زندگی را می‌فهمند.

موضوعی که بسیاری از افراد مخالف آن هستند، درک حیوانات نسبت به برخی مفاهیم مانند آزادی است. مخالفان اغلب بر این باورند که حیوانات و گیاهان تنها جهت مصرف انسان‌ها آفریده شده‌اند. البته که آن‌ها تأثیر حضور حیوانات در نظم‌بخشیدن به حیات و اتفاقات آن را رد نمی‌کنند.

حمایت از محیط زیست

بر اساس مطالعاتی که از سوی دانشگاه آکسفورد انجام شده مشخص شده است برای تولید یک لیوان شیر گاو (به حجم ۲۰۰ میلی لیتر) تقریبا سه برابر بیشتر از شیرهای غیرلبنی گازهای گلخانه‌ای تولید می‌شود. علاوه بر آن، این مطالعه نشان داده است که برای تولید شیر لبنی به مقدار زمین و آب بیشتری در مقایسه با تولید شیر گیاهی نیاز است.

جنبه سلامتی

مسئله سلامتی نقش مهمی در افزایش تقاضا برای انواع شیر گیاهی داشته است. به طور مثال، کلسترول شیرهای حیوانی زیاد است و این حقیقت با افزایش احتمال بیماری‌های قلبی در ارتباط است. تحقیقات نشان می‌دهد جایگزین کردن آن‌ها با شیرهای بر پایه گیاهی با مقادیر کمتری از چربی اشباع شده می‌تواند از بیماری‌های قلبی تا حد زیادی جلوگیری کند.

با توجه به متفاوت بودن طعم شیرهای گیاهی خوش مزه بودن آن اهمیت می یابد. این موضوع از آن جهت مهم است که در صورت عدم کسب رضایت از سوی مصرف کننده، او متقاعد به مصرف شیر گیاهی به عنوان جایگزین نخواهد شد. به همین دلیل اگرشیرهای گیاهی شیرین شده باب میل شماست از آن ها استفاده کنید. بدون شک استفاده از شکر در ساختار شیر برای سلامتی مضر خواهد بود. برای آن دسته از افرادی که نگران سلامتی خود هستند همچنان استفاده از شیرهای گیاهی بدون شکر توصیه می شود.

آیا با کاربردهای شیر گیاهی آشنا هستید؟

مناسب برای استفاده همراه با اوتمیل

اگر طبق عادت، صبح‌ها اوتمیل میل می‌کنید، استفاده از یک مدل شیر می‌تواند خسته‌کننده باشد. حتی افزودن کمی چاشنی هم خیلی صبحانه شما را متفاوت نمی‌کند. در اینجا شیرهای گیاهی می‌توانند طعم متفاوتی را به صبحانه شما بدهند، ضمن این که سرشار از خاصیت هستند. به خصوص استفاده از شیرهای تهیه شده از مغزها مثل: شیر بادام یا شیر فندق گزینه‌های جذابی هستند. البته اگر رژیمی بودن صبحانه برایتان مهم باشد، شیرهای گیاهی فاقد شکر حتما گزینه‌های بهتری هستند.

اگر مایل هستید اوتمیل گیاهی شما طعم شیرین‌تری بدهد، می‌توانید میوه‌های شیرین مثل: موز یا توت فرنگی را به مخلفات صبحانه اضافه کنید. اضافه کردن پودر کاکائو همراه با غلات و شیرهای گیاهی به خصوص شیر فندق، شیر بادام و شیر بادام هندی ترکیب جالبی می‌شود. برای فرنی داغ، شیر سویا نسبت به بسیاری از شیرهای دیگر بافت خامه‌ای‌ بیشتری دارد و صبحانه شما را لذیذتر می‌کند.

مناسب برای تهیه انواع اسموتی

اکثر شیرهای گیاهی برای استفاده در تهیه انواع اسموتی مناسب هستند و طعم خوبی را به اسموتی می‌دهند. بهتر است برای تهیه اسموتی از شیرهای گیاهی بدون شکر استفاده شود. از آنجایی که خود میوه شیرینی طبیعی دارد، استفاده از شیر گیاهی فاقد شکر قند اضافی به اسموتی نمی‌دهد و نوشیدنی شما رژیمی‌تر می‌شود. اگر مایل هستید تا اسموتی ارزش غذایی بالاتری داشته باشد، می‌توانید از انواع شیرهای گیاهی غنی شده به همراه انواع مغزها استفاده کنید. شیر شاهدانه (شیر کنف) به دلیل بهره‌مندی از اسیدهای چرب امگا ۳ در کنار سایر انواع شیرهای گیاهی گزینه خوبی برای تهیه اسموتی می‌تواند باشد.

مناسب برای استفاده در نوشیدنی‌های گرم

شیر جو دوسر در بین سایر انواع دیگر شیرهای گیاهی محبوبیت بیشتری یافته است. به خصوص این که در تهیه انواع نوشیدنی‌های داغ، به خصوص قهوه، خوب کف می‌کند. شیر جو دو سر با ته مزه شیرین ملایمی که دارد جایگزین مناسبی برای لاکتوز شیر است. یکی دیگر از دلایل انتخاب شیر جو دوسر در تهیه نوشیدنی‌های گرم جدا و دوفازی نشدن هنگام گرما دیدن است. این جدا شدن فازها با حرارت به خصوص در مورد شیر نخود، شیر برنج و شیر بادام دیده می‌شود. اگر از خوردن گلوتن اجتناب می‌کنید، شیر جو دوسر و شیر سویا گزینه‌های مناسبی برای شما هستند.

مناسب برای پخت و پز

شیر سویا به طور کلی پروتئین بیشتری نسبت به سایر شیرهای گیاهی دارد. بافت آن هنگام پخت و پز همچنان حفظ می‌شود. همینطور، شیر جو دو سر حاوی پروتئین، کربوهیدرات و چربی است. این شیر جایگزین مناسبی برای شیر گاو در تهیه غذاهایی است که نیاز به فر دارند. برای پخت و پز هم مانند تهیه نوشیدنی‌های گرم از شیرهایی که بافت آن‌ها با حرارت تغییر می‌کنند؛ مانند: شیر برنج، شیر نخودفرنگی و شیر بادام نباید استفاده کرد. شیر نارگیل، شیر بادام زمینی و شیر سویا برای تهیه انواع بستنی گیاهی گزینه‌های مناسبی هستند.

سلامتی در سایه استفاده از شیر گیاهی

رژیم‌ غذایی وگان اگر به خوبی برنامه‌ریزی شده باشد، از دستورالعمل‌های غذایی سالمی پیروی می‌کند. همانطور که از اسمش برمی‌آید، رژیم سالم حاوی تمام مواد مغذی مورد نیاز برای بدن است. انجمن رژیم‌های غذایی بریتانیا و آکادمی تغذیه و رژیم‌های غذایی آمریکا تشخیص داده‌اند که محصولات گیاهی برای تمامی سنین مناسب هستند. تحقیقات و پژوهش‌های بسیاری وجود دارد که نشان می‌دهد رژیم‌های وگان برای کاهش فشار خون، کلسترول، کاهش نرخ بیماری‌های قلبی، دیابت نوع دو و برخی از انواع سرطان موثر هستند. 

حتی در صورتی که فرد از رژیم وگان یا گیاهخواری تبعیت نکند، گاهی پزشکان برای بهبود وضعیت بیمار خود تغییر در رژیم غذایی را تجویز می‌کنند. به عنوان مثال، استفاده از شیرهای گیاهی مانند شیر بادام یا شیر فندق به جای شیر‌های لبنی برای افرادی که مشکل سندرم روده تحریک پذیر یا سایر مشکلات گوارشی دارند، توصیه می‌شود. دریافت مواد مغذی از غذاهای گیاهی گزینه‌های سالمی از جمله: غلات سبوس‌دار، میوه، آجیل، دانه‌ها و سبزیجات را پیش‌روی فرد قرار می‌دهد که مملو از فیبرهای مفید، ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند.

فواید مصرف شیر گیاهی

از جمله مهم‌ترین فواید شیر گیاهی می‌توان به مواد زیر اشاره کرد:

  • سرشار از ویتامین ها و مواد معدنی
  • حاوی میزان چربی کم در مقایسه با انواع حیوانی
  • فاقد کلسترول
  • حاوی ترکیبی سالم از چربی های تک اشباع نشده و چربی چند غیراشباع
  • مناسب افرادی با سیستم هضم کند

مزایای شیر گیاهی

اکثر شیرهای گیاهی، با مواد معدنی غنی شده‌اند. به طور کلی شیرهای گیاهی سرشار از ویتامین ب ۱۲ و کلسیم هستند. بنابراین هنگام خرید شیرهای گیاهی کمتر نگران این مسئله باشید که با خوردن شیر گیاهی کمتر مواد غذایی باارزش دریافت می‌کنید. در ادامه برخی زیر جوانب مثبت و منفی برخی از انواع شیر گیاهی آورده شده است.

ردیفنوع شیر گیاهینکات مثبتنکات منفی
۱شیر بادام کوهیسرشار از ویتامین
معمولا با ویتامین د و کلسیم غنی می‌شود
بافت نرم و سبک
طعم ملایم
کربوهیدرات کم
کالری کم
پروتئین کم
فیبر کم
۲شیر جو دوسرپروتئین بیشتری نسبت به اکثر شیرهای گیاهی (جدا از سویا) دارد
فیبر بیشتری نسبت به اکثر شیرهای گیاهی دارد
مناسب برای تهیه نوشیدنی‌های گرم
کربوهیدرات بیشتری نسبت به سایر شیرها دارد
۳شیر سویامنبع خوب پروتئین
فیبر بیشتری نسبت به اکثر شیرها گیاهی دارد
معمولا با ویتامین د و کلسیم غنی می‌شود
کالری بیشتر
کربوهیدرات بیشتر نسبت به سایر انواع شیر گیاهی
۴شیر نارگیلکالری کم
کربوهیدرات کم
معمولا با ویتامین د و کلسیم غنی می‌شود
فاقد پروتئین
۵شیر برنجطعم ملایم
کالری مشابه شیر بدون چربی گاو
دارای کربوهیدرات بالا
پروتئین بسیار کم
فیبر کم
۶شیر شاهدانه (کنف)سرشار از اسیدهای امگا
کالری کم
کربوهیدرات کم
سرشار از پروتئین
فیبر کم
دارای طعم متمایزی است که ممکن است مورد علاقه همه نباشد
۷شیر کتانکالری کم
کربوهیدرات کم
سرشار از فیبر
پروتئین کم
۸شیر بادام هندیطعم ملایم
کربوهیدرات کم
کالری کم
منبع خوب پتاسیم و منیزیم
فیبر کم
کم پروتئین
۹شیر فندقمنبع خوب اسیدهای چرب امگا ۳
منبع خوب ویتامین ئی و ویتامین ب
کالری کم
طعم قوی فندق که ممکن است مورد پسند همه قرار نگیرد
پروتئین کم

مقایسه ارزش غذایی شیر لبنی با شیر گیاهی

برای بررسی بهتر جایگزین‌های شیر گاو ارائه یک جدول همراه با ارزش غذایی انواع شیر گیاهی می‌تواند نسبت به اهمیت مصرف شیرهای گیاهی در رژیم غذایی آگاهی بیشتری دهد. در ادامه، به مقایسه برخی از انواع شیرهای گیاهی با شیر پرچرب گاو پرداخته می‌شود.

ردیفنوع شیرپروتئین (گرم)چربی (گرم)کربوهیدرات (گرم)کالری (کیلوکالری)
۱شیر گاو پرچرب۸۸۱۳۱۴۶
۲شیر سویا۷-۹۴-۴٫۵۴۸۰-۹۰
۳شیر بادام کوهی۱۲٫۵۱-۲۳۰-۳۵
۴شیر نارگیل۴۴۵
۵شیر جو دوسر۲٫۵-۵۴٫۵-۵۱۹-۲۹۱۴۰-۱۷۰
۶شیر برنج۱۲-۳۲۷-۳۸۱۳۰-۱۴۰

شیر گیاهی یا شیر حیوانی: کدام یک بهتر است؟

برای این سوال پاسخ مناسبی وجود ندارد؛ زیرا برتری خاصی بین شیر حیوانی و شیر با پایه گیاهی وجود ندارد. هر کدام خواص خودشان را دارند. این که پاسخ درست چیست به نیازهای غذایی، محدودیت‌های غذایی، سبک فکری، شرایط خاص پزشکی و البته بودجه شما بستگی دارد. مهم‌ترین نکته در مورد انواع شیرهای گیاهی مقدار مصرف روزانه و نحوه گنجاندن آن در انواع رژیم‌های غذایی است.

به یاد داشته باشید که اکثر شیرهای گیاهی ارزش غذایی کمتری نسبت به شیر گاو دارند. بنابراین اگر شیر حیوانی را به صورت روزانه مصرف می‌کنید و منبع اصلی برای تامین پروتئین و کلسیم روزانه شما است، جایگزین کردن آن با شیر گیاهی نیاز به دقت بیشتری دارد.

به بیان دیگر، در صورت روی آوردن به مصرف شیر گیاهی مطمئن شوید که از شیری استفاده می‌کنید که از نظر ارزش غذایی به شیر گاو نزدیک‌تر است. این مورد به خصوص در مورد میزان کلسیم و پروتئین اهمیت بیشتری دارد.

شیر گیاهی یا شیر گاو؟

در هنگام تغییر عادت غذایی‌تان از شیر حیوانی به شیرگیاهی به این نکته هم توجه کنید: اگر شیر در رژیم غذایی شما جایگاه چندان پررنگی ندارد و تنها با اوت میل یا غلات به هنگام صبحانه میل می‌کنید، انتخاب نوع شیر گیاهی چندان موضوعی جدی برای شما محسوب نمی‌شود. حساسیت در انتخاب نوع شیر گیاهی بیشتر برای افرادی اهمیت دارد که شیر را به صورت دو یا سه وعده در روز مصرف می‌کنند و منبع اصلی دریافت کلسیم از این طریق است.


سخن آخر

در سال های اخیر، استفاده از شیر گیاهی در دنیا بسیار گسترش یافته است. شیرهای غیرلبنی، تولید شده از دانه‌های خوراکی حاوی مواد مغذی و انواع ویتامین‌ها هستند. طعم شیرهای غیرلبنی با شیر گاو متفاوت است و در مقایسه با آن، بافتی ملایم و سبک‌تر دارد. شیر بادام کاله اولین شیر غیرلبنی بادام صنعتی در ایران است.

شیر فندق کاله در کنار شیر بادام اولین محصولات غیرلبنی صنعتی ایران است. پروتئین فندق به دلیل دارا بودن مقادیر بالای ال آرژنین (L-arginine) یک وعده غذایی سرشار از پروتئین محسوب می‌شود. چربی دانه فندق عمدتا از اسیدهای چرب ضروری تشکیل شده که خود شامل ۸۰% امگا ۹ و ۱۳ % امگا ۶ است.

انواع شیر گیاهی کاله

شیر بادام منبع غنی از انواع ویتامین‌ها، کلسیم، ویتامین ئی، انواع آنتی‌اکسیدان‌ها و فیبر رژیمی است که نقش مهمی در سلامتی و کاهش اکسیداسیون سلول‌های بدن دارد. این محصول علاوه بر طعم خوبی که دارد، رژیمی و سرشار از مواد مغذی ضروری است.

از مزایای فندق می‌توان به کاهش سطح کلسترول خون اشاره کرد. فندق می‌تواند تأثیرات نامطلوب فشار خون را کنترل کند. این دانه پرخاصیت حاوی مقدار بالای ترکیبات آنتی اکسیدان است که به همین دلیل در جلوگیری از بیماری قلبی نقش دارد. این محصول مانند بادام در رده محصولات گیاهی دسته‌بندی می‌شود.

شیر بادام و شیر فندق به ویژه برای گیاهخواران، افراد حساس به لاکتوز و گلوتن که امکان مصرف شیر حیوانی را در رژیم غذایی خود ندارند، مناسب است. با توجه به نیاز افراد مختلف که پیرو سبک زندگی سالم هستند و به خصوص افراد وگان، مدتی هست که شیر بادام و شیر فندق روانه بازار داخلی شده است. در صورتی که شما نمی‌توانید یا مایل نیستید از شیر لبنی استفاده کنید، افزودن شیرهای گیاهی به سبد غذایی امکان بهره‌مند شدن از یک وعده پرخاصیت را برای شما فراهم کرده است. به این ترتیب، شما گزینه‌های بیشتری هنگام خرید در اختیار دارید.


دیدگاه ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *