اثرات سس تند بر بدن چیست؟ بررسی فواید، مضرات و واکنش‌های بدن به تندی

اثرات سس تند بر بدن از همان لحظه‌ای که اولین لقمه غذای تند را می‌خورید، شروع می‌شود. غذاهای تند از آن چیزهایی هستند که یا دوستشان دارید یا از آن‌ها متنفرید و معمولا حد وسطی وجود ندارد (البته ما معتقدیم که وجود دارد). با مواد مختلفی می‌توان غذا را تند کرد، ولی یکی از راحت‌ترین راه‌ها اضافه کردن سس تند است. سس تند می‌تواند در کوتاه‌مدت و بلندمدت تاثیرات متفاوتی بر بدن داشته باشد؛ از سوزش دهان، تعریق و تغییرات گوارشی گرفته تا اثرات احتمالی بر سوخت‌وساز بدن. در ادامه با کتاب کاله همراه باشید تا ببینیم سس تند با بدن شما چه می‌کند.

وقتی سس تند می خوریم چه اتفاقاتی برای بدن می‌افتد؟

با خوردن سس تند، بدن واکنش‌هایی نشان می‌دهد که بعضی از آن‌ها را بلافاصله احساس می‌کنیم و برخی کمتر قابل تشخیص هستند. از تحریک گیرنده‌های درد و افزایش تعریق گرفته تا تغییرات گوارشی، در ادامه اثرات سس تند بر بدن را بررسی می‌کنیم.

گیرنده‌های درد زبانتان تحریک می‌شوند

اگر تا حالا یک فلفل چیلی خیلی تند را امتحان کرده باشید یا بیش از حد سس تند به غذایتان اضافه کرده باشید متوجه شده‌اید که زبانتان موقتا در معرض بعضی از دردها قرار می‌گیرد. این غذاهای تند واقعا سبب آسیب جدی بر روی بافت نرم درون دهان شما نمی‌شوند، به‌این معنا که نباید بابت سوزش دهانتان نگران شوید. پس باید با خوردن چیزهای دیگر سعی در رفع آن داشته باشید. ماده‌ای که به‌طور طبیعی باعث تندی سس می‌شود کپسایسین نام دارد. کپسایسین به گیرنده‌های زبان متصل می‌شود و دما و درد را القا می‌کند. به‌همین دلیل است که موقع خوردن سس تند، دهانتان می‌سوزد و احساس درد می‌کنید، حتی اگر واقعا آسیبی در میان نباشد.

شدت تندی سس فقط به مقدار فلفلی که در آن استفاده شده بستگی ندارد. نوع فلفل، میزان کپسایسین، غلظت سس و حتی ترکیب آن با مواد دیگر می‌تواند روی احساس سوزش تاثیر بگذارد. برای مثال، فلفل هالوپینو معمولا تندی ملایم‌تری نسبت به فلفل هابانرو دارد. سس‌هایی که از عصاره غلیظ فلفل تهیه می‌شوند هم ممکن است بسیار تندتر از سس‌های معمولی باشند.

برای اندازه‌گیری تندی فلفل از مقیاسی به نام اسکویل (Scoville) استفاده می‌شود. هرچه عدد اسکویل بالاتر باشد، میزان مواد تندکننده فلفل بیشتر است. البته احساس تندی در افراد یکسان نیست. کسی که مرتب غذای تند می‌خورد ممکن است سسی را ملایم بداند که برای فرد دیگری بسیار تند است.

دمای درونی بدنتان افزایش می‌یابد

وقتی کمی از چیزی مانند سس تند که دارای ادویه است می‌خورید بدن شما شروع به گرمازایی می‌کند. طی این فرآیند دمای درونی بدن شما افزایش می‌یابد. در نتیجه منجر به عرق کردن، آبریزش بینی و قرمز شدن صورت یا قسمت‌های دیگری از بدنتان می‌شود. به‌این خاطر که ریزترین عروق خونی بدنتان که مویرگ نام دارند منبسط می‌شوند و خون در آن‌ها سرازیر می‌شود. این طبیعی است و جای نگرانی نیست.

عرق کردن بعد از خوردن سس تند همیشه به‌معنای افزایش چشمگیر مصرف انرژی نیست. کپسایسین می‌تواند گیرنده‌های حساس به گرما را تحریک کند و باعث شود مغز،احساس کند بدن در معرض حرارت قرار گرفته است. به‌همین دلیل ممکن است حتی در محیط خنک هم پیشانی خیس شود یا صورت قرمز شود.

بعضی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که کپسایسین می‌تواند برای مدت کوتاهی مصرف انرژی بدن را کمی افزایش دهد. با این‌حال، این تغییر معمولا آن‌قدر زیاد نیست که به‌تنهایی باعث کاهش وزن قابل‌توجه شود. بنابراین نباید عرق کردن هنگام خوردن سس تند را با چربی‌سوزی موثر یکسان دانست. این یکی از اثرات سس تند بر بدن است.

روحیه شما بهتر می‌شود

به‌محض اینکه در زبانتان احساس سوزش کنید سیستم نگرانی‌تان به آن پاسخ می‌دهد. از بقیه قسمت‌های بدن برای حل آن کمک می‌گیرد. در نتیجه، اندورفین‌ها که باعث خوشحالیتان می‌شوند را آزاد می‌کند. اندورفین‌ها آزاد می‌شوند تا به شما برای مقابله با درد کمک کنند. اینکار باعث بی‌حسی اعصاب در زبان شما می‌شود و به تحمل درد کمک می‌کند. خوردن غذای تند باعث می‌شود اول درد را حس کنید و سپس خوشحال شوید. در واقع، همه حس‌ها را تجربه خواهید کرد.

ضربان قلب شما افزایش می‌یابد

اگر همیشه مقداری سس تند استفاده می‌کنید حتما متوجه شده‌اید که بعد از خوردن آن ضربان قبل شما کمی تندتر از قبل می‌شود. پس از خوردن سس تند مقدار خونی که به معده می‌رسد افزایش می‌یابد. این باعث افزایش ضربان قلب هم شده و گردش خون در تمام بدن تجدید می‌شود. از سویی به هضم بهتر و سریع‌تر غذا کمک می‌کند. همه این‌ها در ازای خوردن مقداری تندی اتفاق می‌افتد.

دهانتان آب خواهد افتاد

بعد از خوردن سس تند دهان و بینی شما شروع به ترشح می‌کند. احتمالا با آب ریزش بینی بعد از خوردن سس تند مواجه شده‌اید اما شاید با ترشح بزاق آشنایی کامل نداشته باشید. اتفاقی که می‌افتد این است که غدد بزاقی شما در تلاش برای تولید بزاق کافی برای پاک کردن کپسایسین موجود روی زبان‌تان، بیش فعال می‌شوند.

بعد از خوردن سس تند چه چیزی سوزش دهان را کمتر می‌کند؟

وقتی دهان بر اثر خوردن سس تند می‌سوزد، اولین واکنش بسیاری از افراد نوشیدن آب سرد است. آب ممکن است برای چند لحظه احساس خنکی ایجاد کند، ولی معمولا کپسایسین را به‌خوبی از سطح دهان پاک نمی‌کند. این ماده در آب انحلال‌پذیری کمی دارد. به‌همین دلیل نوشیدن چند لیوان آب هم ممکن است سوزش را کاملا برطرف نکند.

شیر و ماست برای بسیاری از افراد انتخاب مناسب‌تری هستند. پروتئین‌های شیر، به‌ویژه کازئین، می‌توانند به کاهش احساس تندی کمک کنند. خوردن بستنی شیری یا ماست خنک هم ممکن است سوزش را قابل‌تحمل‌تر کند. غذاهای نشاسته‌ای مانند نان و برنج هم گاهی به کاهش احساس تندی کمک می‌کنند.

اگر سس بسیار تندی خورده‌اید، بهتر است از خوردن دوباره آن خودداری کنید و به دهانتان فرصت آرام شدن بدهید.

شاید سوزش معده را تجربه کنید

اگر سوزش معده دارید یکی از چیزهایی که باید از خوردن آن اجتناب کنید غذاهای تند است زیرا مواد تشکیل دهنده آن باعث تشدید سوزش می‌شود. احساس اولیه و احتمالا چیزی که تجربه خواهید کرد در واقع سوزش نیست. کپسایسین به گیرنده‌های مری که باعث ایجاد حس سوزش (شبیه سوزش معده می‌شود) می‌رسد. گاهی اوقات هم باعث می‌شود دریچه عضلانی در بالای معده برای مدت طولانی باز شود. در این حالت شما بعد از خوردن غذای تند سوزش معده را احساس می‌کنید و اسید به مری برمی‌گردد.

به‌هر حال بهتر است موقع خوردن سس تند کمی داروی ضد اسید معده نزدیک خود داشته باشید تا بتوانید هرگونه سوزش مری را مدیریت کنید.

تاثیر سس تند بر رفلاکس معده در همه افراد یکسان نیست. بعضی افراد پس از خوردن مقدار کمی غذای تند دچار سوزش پشت جناغ سینه، ترش کردن یا احساس بازگشت محتویات معده می‌شوند. در مقابل، گروهی دیگر می‌توانند غذاهای تند را بدون ناراحتی خاصی مصرف کنند.

سس‌های تندی که حاوی سرکه، گوجه‌ فرنگی یا مقدار زیادی چربی هستند ممکن است به‌دلیل ترکیب موادشان هم علائم گوارشی بعضی افراد را تشدید کنند. بنابراین همیشه نمی‌توان تمام ناراحتی‌ها را به کپسایسین نسبت داد.

اگر رفلاکس دارید، بهتر است به‌جای حذف همیشگی تمام غذاهای تند، ابتدا بررسی کنید کدام نوع سس و چه مقداری از آن علائم شما را بیشتر می‌کند. در صورت تکرار سوزش معده یا بروز مشکل در بلع، مراجعه به پزشک ضروری است.

شاید شکم شما دچار گرفتگی بشود

هر چند که این برای همه اتفاق نمی‌افتد اما بعضی مردم بعد از خوردن سس تند دچار گرفتگی شکم می‌شوند. گیرنده‌های درد در طول روده کوچک هستند و وقتی کپسایسین به آن‌ها می‌رسد پیامی را به اعصاب منتقل می‌کنند. در نتیجه باعث انقباض شکمی می‌شوند. اگر بعد از خوردن غذاهای تند مانند سس تند، به‌طور منظم از شکم درد رنج می‌برید بهتر است برای جلوگیری از مسائل گوارشی مانند گرفتگی دردناک یا حتی اسهال از خوردن بیش از حد آن جلوگیری کنید.

افرادی که به سندرم روده تحریک‌پذیر یا IBS مبتلا هستند ممکن است نسبت به غذاهای تند حساسیت بیشتری نشان دهند. در این افراد، تحریک گیرنده‌های درد دستگاه گوارش می‌تواند با افزایش احساس ناراحتی، دل‌پیچه یا فوریت دفع همراه باشد.

البته همه افراد مبتلا به روده تحریک‌پذیر واکنش مشابهی ندارند. بعضی‌ها می‌توانند مقدار کمی سس تند مصرف کنند، درحالی‌که برای برخی دیگر حتی چند قطره سس هم باعث تشدید علائم می‌شود.

اگر پس از خوردن سس تند مرتب دچار دل‌درد، نفخ یا اسهال می‌شوید، ثبت غذاهای مصرفی و علائم روزانه می‌تواند به شناسایی محرک‌های شخصی کمک کند. وجود خون در مدفوع، کاهش وزن بی‌دلیل یا درد شدید شکم به بررسی پزشکی نیاز دارد.

آلرژی فصلی شما رفع می‌شود

فلفل قرمز و چیلی باعث از بین رفتن گرفتگی می‌شوند. هنگامی که حساسیت فصلیتان شروع شد کمی سس تند بخورید و ببینید که از اثرات سس تند بر بدن است که به از بین رفتن آلرژی شما کمک می‌کند. آلرژی فصلی می‌تواند دردناک باشد اما کمی سس تند می‌تواند به آن کمک کند. این تنها یک دلیل است برای این که به تخم مرغ صبحانه‌تان کمی سس تند بزنید.

رژیم غذایی شما موفقیت‌آمیزتر خواهد بود

اگر می‌خواهید چند کیلوگرم وزن کم کنید، چه بهتر که سس تند را به برنامه غذایی‌تان اضافه کنید. به دلیل اینکه کپسایسین حرارت بدن شما را بالا می‌برد، سوخت و ساز تسریع می‌شود. در نتیجه شما چربی بیشتری می‌سوزانید و برنامه غذاییتان موفقیت آمیزتر از زمانی‌ خواهد بود که کپسایسین در آن نیست. می‌توانید سس تند بیشتری به غذایتان اضافه کنید اما ممکن است که این باعث پر خوری شود. پس اعتدال را رعایت کنید.

تاثیر سس تند بر اشتها به میزان مصرف و واکنش بدن بستگی دارد. بعضی مطالعات نشان داده‌اند که کپسایسین ممکن است احساس سیری را برای مدت کوتاهی افزایش دهد یا میل به خوردن بعضی غذاها را کاهش دهد. با این‌حال، نتایج پژوهش‌ها یکسان نیست و نمی‌توان سس تند را یک ماده موثر و قطعی برای کنترل اشتها دانست.

از طرف دیگر، اضافه کردن سس تند به غذای اصلی ممکن است آن را خوش‌طعم‌تر کند و باعث شود فرد مقدار بیشتری غذا بخورد. نوع غذایی که سس به آن اضافه می‌شود هم اهمیت دارد. برای مثال، مصرف سس تند همراه با غذاهای سرخ‌شده و پرکالری لزوما به کاهش وزن کمک نمی‌کند.

احتمالا فشار خونتان کاهش می‌یابد

این اتفاق بلافاصله بعد از خوردن سس تند اتفاق نمی‌افتد. اگر سال‌ها است که سس تند می‌خورید این طبیعتا به کاهش فشار خونتان کمک می‌کند. اگر از مواد غذایی که حاوی کپسایسین هستند به طور منظم استفاده کنید بعد از مدتی مولکول‌ها به رگ‌های خونی شما کمک می‌کنند تا آرام شوند و فشار خونتان کاهش پیدا کند. از سس‌های فلفل‌دار بیشتر استفاده کنید.

سرطان پروستات را سرکوب می‌کند

البته که بلافاصله بعد از خوردن سس تند تاثیر آن را بر سلامتی‌تان مشاهده نمی‌کنید. اما این مورد خاص می‌تواند مردان را ترغیب کند تا از سس تند در غذاهای خود استفاده کنند. کپسایسین به‌خوبی در جلوگیری از رشد غدد سرطانی به پروستات کمک می‌کند. کمی سس تند به رژیم غذاییتان بزنید و سلامتی خود را حفظ کنید.

عمر طولانی‌تری خواهید داشت

خوردن سس تند به طولانی شدن عمر شما کمک می‌کند. وقتی نقش سایر عوامل خطرزا را از تحقیقات کنار بگذاریم، خوردن غذاهای فلفلی مثل سس تند  باعث افزایش طول عمر مردان و زنان می‌گردد. طبق مطالعات خوردن غذای تند در اکثر روزهای هفته ریسک بیماری را تا ۱۴ درصد کاهش می‌دهد.

هنگام خرید سس تند به چه نکاتی توجه کنیم؟

همه سس‌های تند ترکیب یکسانی ندارند. بعضی محصولات بیشتر از فلفل، سرکه و نمک تهیه می‌شوند و برخی دیگر حاوی شکر افزوده، روغن یا افزودنی‌های مختلف هستند. به همین دلیل بهتر است هنگام خرید، فهرست ترکیبات و جدول ارزش غذایی محصول را بررسی کنید.

مقدار سدیم یکی از مهم‌ترین مواردی است که باید به آن توجه داشت. مصرف زیاد سدیم می‌تواند به افزایش فشار خون کمک کند، به‌‌ویژه در افرادی که به نمک حساس هستند. اگر مرتب از سس تند استفاده می‌کنید، انتخاب محصولی با سدیم کمتر و مصرف آن در مقدار متعادل تصمیم مناسب‌تری است.

چه کسانی باید در مصرف سس تند احتیاط کنند؟

با اینکه بسیاری از افراد می‌توانند سس تند را بدون مشکل مصرف کنند، بعضی گروه‌ها بهتر است نسبت به مقدار و نوع آن حساس‌تر باشند. افراد مبتلا به رفلاکس معده، مشکلات گوارشی یا سندرم روده تحریک‌پذیر ممکن است پس از مصرف سس تند دچار تشدید علائم شوند.

کودکان هم معمولا نسبت به طعم‌های بسیار تند تحمل کمتری دارند. بهتر است غذاهای بسیار تند به کودکان تحمیل نشود و مقدار تندی متناسب با سن و تحمل آن‌ها باشد.

اگر پس از خوردن سس تند با علائمی مانند تورم لب‌ها، مشکل تنفس یا واکنش پوستی شدید مواجه شدید، ممکن است پای حساسیت به یکی از ترکیبات سس در میان باشد و باید فوری کمک پزشکی دریافت کنید.

آیا خوردن روزانه سس تند ضرر دارد؟

برای افراد سالم، مصرف متعادل سس تند لزوما مشکلی ایجاد نمی‌کند. آنچه اهمیت دارد مقدار مصرف، میزان تندی، ترکیبات محصول و واکنش شخصی بدن است. بعضی افراد می‌توانند هر روز مقدار کمی سس تند بخورند، بدون اینکه ناراحتی خاصی داشته باشند.

با این‌حال، مصرف مداوم سس‌های بسیار تند ممکن است در افراد حساس باعث تحریک دستگاه گوارش شود. بهتر است مقدار مصرف را به‌تدریج تنظیم کنید و اگر بعد از خوردن سس تند دچار درد یا ناراحتی می‌شوید، آن را کاهش دهید.

همچنین سس تند نباید جایگزین عادت‌های غذایی سالم شود. تنوع غذایی، مصرف سبزیجات و میوه‌ها، دریافت پروتئین کافی و محدود کردن نمک و قند افزوده، نقش مهم‌تری در حفظ سلامت دارند.

حتما شنیده بودید که غذای تند برای شما مفید است اما حالا دیگر می‌دانید سس تند چه فواید و اثراتی بر بدن دارد.

سوالات متداول درباره اثرات سس تند بر بدن

خوردن سس تند فقط باعث سوزش دهان نمی‌شود و ممکن است واکنش‌های متفاوتی در بدن ایجاد کند. در ادامه به چند سوال رایج درباره تاثیر سس تند بر سلامت، معده و سوخت‌وساز بدن پاسخ داده‌ایم.