طرز تهیه آش برگ چغندر از دستورهای سنتی و بسیار مقوی در آشپزی ایرانی است که با ترکیب برگ چغندر تازه، انواع حبوبات، سبزی آش و رشته آشی تهیه میشود. این آش نه تنها بافتی غلیظ، طعمی ملایم و عطری دلنشین دارد بلکه بهدلیل استفاده از حبوبات و سبزیجات، غذایی کامل و مغذی هم به شمار میآید. در این دستور یاد میگیرید چگونه با رعایت چند نکته ساده، یک آش برگ چغندر خوشمزه و جاافتاده برای یک وعده خانوادگی درست کنید.
مواد لازم برای تهیه آش برگ چغندر
- برگ چغندر ۳ بسته
- رشته آش ۵۰۰ گرم
- عدس ۱ پیمانه
- لوبیا چشمبلبلی ۱ پیمانه
- ماش ۱ پیمانه
- نخود ۱ پیمانه
- جعفری ۱ بسته
- گشنیز ۱ بسته
- تره ۱ بسته
- اسفناج بهمقدار لازم
- پیاز ۲ عدد
- سیر ۲ بوته
طرز تهیه آش برگ چغندر
مرحله اول: آمادهسازی حبوبات و سبزی آش

برای شروع طرز تهیه آش برگ چغندر، نخود و لوبیا چشمبلبلی را از شب قبل در کاسهای آب خیس کنید. در این مدت چند بار آب آن را عوض کنید تا نفخ حبوبات گرفته شود.
عدس و ماش را پاک کنید و بشویید. برگ چغندر، جعفری، گشنیز، تره و اسفناج را نیز پاک کنید، بشویید و پس از خشک شدن، ریز خرد کنید.
در ادامه پیاز و سیرها را پوست بگیرید. آنها را نگینی ریز خرد کنید و برای ادامه کار، کنار بگذارید.
اگر به غذاهای سنتی علاقه دارید پیشنهاد میکنیم طرز تهیه آش رشته را هم امتحان کنید.
مرحله دوم: پخت اولیه حبوبات

در یک قابلمه مناسب، نخود و لوبیا چشمبلبلی را همراه چند لیوان آب روی حرارت متوسط قرار دهید تا نیمپز شوند؛ زیرا زمان پخت این دو نوع حبوبات از بقیه بیشتر است.
وقتی کمی نرم شدند، عدس و ماش شستهشده را به قابلمه اضافه کنید. اجازه دهید همه حبوبات با هم و با حرارت ملایم بپزند تا کاملا نرم شوند. در این مرحله در قابلمه را نیمهباز بگذارید.
مرحله سوم: آمادهکردن پیازداغ و سیرداغ

در یک تابه مقداری روغن بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید تا گرم شود. سپس پیازهای خردشده را اضافه کنید. آرام تفت دهید تا طلایی و سبک شوند.
سپس کمی زردچوبه و ادویه دلخواه اضافه کنید تا عطر پیاز بیشتر شود.
در ادامه سیر خردشده را داخل تابه بریزید. فقط در حدی تفت دهید که بوی خامی آن گرفته شود. برای خوشطعمتر شدن پیازداغ، میتوانید هنگام تفت دادن حدود ۲ قاشق غذاخوری آب به تابه اضافه کنید تا پیازها کاراملیتر و نرمتر شوند.
مرحله چهارم: پخت سبزی آش

در قابلمهای دیگر حدود پنج لیوان آب بریزید. آن را روی حرارت قرار دهید تا گرم شود. سپس سبزیهای خردشده را همراه با برگ چغندر به قابلمه اضافه کنید.
سبزیها را حدود ۳۰ دقیقه با حرارت ملایم بپزید. در این مرحله در قابلمه را نبندید؛ بستن در باعث تیره شدن رنگ سبزی و از بین رفتن رنگ طبیعی آش سنتی میشود.
پخت آرام سبزیها باعث میشود عطر و طعم آنها بهتر در آش آزاد شود.
مرحله پنجم: اضافه کردن حبوبات و رشته آشی

پس از پخت سبزیها، حبوبات پختهشده را به قابلمه سبزی اضافه کنید. سپس نمک و حدود سهچهارم از پیازداغ و سیرداغ را داخل آش بریزید. مواد را خوب هم بزنید.
در ۳۰ دقیقه پایانی پخت، رشته آشی را با دست کمی خرد کرده و به قابلمه اضافه کنید. در این مدت آش را هر چند دقیقه یکبار هم بزنید تا رشتهها به هم نچسبند و آش ته نگیرد.
وقتی آش سبزی و برگ چغندر غلیظ و کاملا جاافتاده شد، آن را در ظرف سرو بریزید. با باقیمانده پیازداغ و سیرداغ تزئین کنید.
نکته: آش برگ چغندر را میتوانید بدون رشته هم تهیه کنید. در این حالت، حبوبات و سبزیها مواد اصلی آش هستند و با پخت بیشتر، قوام و غلظت مناسبی پیدا میکنند.

نکات تکمیلی تهیه آش برگ چغندر
برای اینکه در طرز تهیه آش برگ چغندر به بهترین نتیجه برسید، رعایت چند نکته ساده اما مهم میتواند طعم و بافت آش را چند برابر بهتر کند. در ادامه به نکات کاربردی و حرفهای میپردازیم که به شما کمک میکند یک آش خوشطعم، جاافتاده و حرفهای تهیه کنید.
انتخاب بهترین برگ چغندر برای آش
کیفیت برگ چغندر تاثیر زیادی در طعم نهایی آش دارد. برگهای جوان و تازه رنگ سبز روشنتری دارند و بافت آنها نرمتر است. این نوع برگها سریعتر میپزند و طعم ملایمتری دارند. برگهای خیلی درشت یا کهنه ممکن است کمی تلخی داشته باشند. بهتر است هنگام خرید، برگهایی را انتخاب کنید که شاداب، بدون لکه و بدون زردی باشند تا آش شما عطر و رنگ بهتری پیدا کند.
راز لعابدار شدن آش سنتی ایرانی
برای اینکه آش برگ چغندر قوام خوبی پیدا کند، باید تعادل مناسبی بین حبوبات، سبزی و رشته برقرار کنید. عدس و ماش نقش مهمی در ایجاد لعاب طبیعی دارند. همچنین همزدن ملایم آش در زمان پخت باعث آزاد شدن نشاسته رشتهها میشود و بافت آش را غلیظتر میکند. اگر احساس کردید آش رقیق است، اجازه دهید کمی بیشتر با حرارت ملایم بجوشد تا به غلظت مناسب برسد.
بهترین زمان اضافه کردن رشته آشی
اگر رشته را خیلی زود به آش اضافه کنید، ممکن است بیش از حد نرم شود و بافت آش را خمیر کند. بهترین زمان برای اضافه کردن رشته آشی حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پایانی پخت است. در این زمان رشتهها بهاندازه کافی نرم میشوند و در عین حال شکل خود را حفظ میکنند. خرد کردن رشتهها به قطعات کوتاهتر هم کمک میکند رشتهها بهتر در آش پخش شوند.
تنظیم طعم آش با چاشنیهای ساده
برای متعادل شدن طعم آش برگ چغندر میتوانید از چاشنیهای ساده استفاده کنید. کمی آبغوره یا آبلیمو تازه در انتهای پخت میتواند طعم آش را خوشمزهتر کند و حالت سنگینی حبوبات را کاهش دهد. برخی افراد هم کمی فلفل سیاه یا نعناعداغ به آش اضافه میکنند تا عطر آن بیشتر شود.
اشتباهات رایج در پخت آش ایرانی
یکی از اشتباهات رایج در تهیه این آش، اضافه کردن نمک در ابتدای پخت حبوبات است. نمک باعث میشود حبوبات دیرتر نرم شوند. همچنین اگر سبزیها را با در بسته بپزید، رنگ آش تیره میشود. هم نزدن آش در مرحله پایانی هم ممکن است باعث ته گرفتن رشتهها شود. رعایت این نکات ساده کیفیت آش را بهطور محسوسی بهتر میکند.
روش نگهداری آش برگ چغندر
اگر مقدار آش بیشتر از نیازتان بود، میتوانید آن را پس از خنک شدن در ظرف دربسته داخل یخچال نگهداری کنید. این آش تا سه روز در یخچال کیفیت خوبی دارد. برای نگهداری طولانیتر، میتوانید آش را در ظرف مناسب فریز کنید. هنگام مصرف، آن را با حرارت ملایم گرم کنید و در صورت غلیظ شدن، کمی آب یا آب قلم به آن اضافه کنید.
بهترین روش سرو آش
برای سرو حرفهایتر این آش سنتی، آن را در کاسههای سفالی یا سرامیکی عمیق بریزید. سپس روی آش را با پیازداغ چیپسی، سیرداغ و کمی نعناعداغ تزئین کنید. این ترکیب علاوه بر زیبایی ظاهری، عطر و طعم آش را هم چند برابر میکند. سرو آش همراه با نان سنگک تازه میتواند یک وعده کامل و بسیار دلچسب بسازد.
اگر به آشهای مقوی علاقه دارید، طرز تهیه آش دوغ سنتی و آش شله قلمکار هم گزینههای بسیار محبوبی هستند.
سوالات متداول درباره طرز تهیه آش برگ چغندر
در ادامه به چند سوال پرتکرار درباره طرز تهیه آش برگ چغندر پاسخ میدهیم تا بهسادگی از پس تهیه آن برای وعدههای خانوادگیتان بربیایید.
۱. آیا میتوان آش برگ چغندر را بدون رشته تهیه کرد؟
بله. در صورت تمایل میتوانید رشته آشی را حذف کنید. در این حالت آش کمی سبکتر میشود اما همچنان بافت خوبی خواهد داشت.
۲. آیا میتوان از برگ چغندر منجمد استفاده کرد؟
بله. برگ چغندر فریزشده هم قابل استفاده است. فقط بهتر است قبل از اضافه کردن به آش، اجازه دهید یخ آن کاملا باز شود.
۳. چرا آش برگ چغندر گاهی بیش از حد رقیق میشود؟
اضافه بودن آب یا کم بودن رشته و حبوبات باعث رقیق شدن آش میشود. برای جبران، اجازه دهید آش کمی بیشتر بجوشد تا غلیظ شود.
۴. آیا میتوان این آش را در زودپز تهیه کرد؟
بله، میتوانید حبوبات را در زودپز بپزید تا زمان آمادهسازی آش برگ چغندر کوتاهتر شود.
۵. چگونه نفخ حبوبات در این آش کمتر میشود؟
خیس کردن حبوبات از شب قبل و چند بار عوض کردن آب آنها کمک میکند نفخ حبوبات تا حد زیادی کاهش پیدا کند.