شیرینی سی مانند شیرینی قرابیه تبریز یکی از خوشمزهترین و خاصترین شیرینیهای سنتی ایران است که با نام بستنی خشک یا سوت تبریزی هم شناخته میشود. این شیرینی اصیل تبریز بافتی تُرد، سبک و خوشعطر دارد و درست مثل ورقههای نازک بستنی خشک، روی زبان به سرعت آب میشود. شیرینی سی در واقع نوعی شیرینی خشک است که با ترکیب شیر، شکر، کره و طعمدهندههایی مثل گلاب یا وانیل درست میشود. در ادامه طرز تهیه شیرینی سی را بخوانید تا شیرینی متفاوتی برای نوروز درست کنید.
مواد لازم برای تهیه شیرینی سی
- شیر ۲ پیمانه
- شکر ۱ پیمانه
- کره ۲۵ گرم
- وانیل نوک قاشق چایخوری
طرز تهیه شیرینی سی
مرحله اول: شیر را آماده کنید
در اولین مرحله از طرز تهیه شیرینی سی، شیر را در یک قابلمه مناسب بریزید و روی حرارت زیاد قرار دهید. با جوش آمدن شیر، حرارت را کمتر کنید. با هم زدن مداوم، اجازه دهید تا آب اضافی آن به طور کامل تبخیر شده و شیر کمی غلیظ شود.
دقت داشته باشید که شیر نباید سر برود یا ته بگیرد. پس از تبخیر مناسب، محتوای قابلمه را از یک صافی ریز عبور دهید تا بافتی کاملا یکدست و خالص برای ادامه تهیه بستنی خشک تبریزی داشته باشید. در نهایت شیر را برای ادامه کار، در ظرفی مناسب بریزید.
از دیگر شیرینیهای تبریزی برای پذیرایی در عید که دستور آن را با جزئیات در کتاب کاله میتوانید بخوانید طرز تهیه قرابیه بادام به سبک قنادیها است.
مرحله دوم: شکر را اضافه کنید
در دومین مرحله از طرز تهیه شیرینی سی، ظرف را دوباره روی حرارت کم قرار دهید و شکر را به مخلوط اضافه کنید. مواد را به طور مداوم هم بزنید تا شکر کاملا حل شده و ترکیب به تدریج غلیظ شود.
هم زدن را تا جایی ادامه دهید که مخلوط خودش را بگیرد و رد قاشق روی آن باقی بماند. در این مرحله حرارت را خاموش کنید اما چند دقیقه دیگر مواد را هم بزنید تا کمی از حرارت و داغی آن کم شود.
نکته: برای جلوگیری از ته گرفتن مخلوط باید در تمامی مراحل هم زدن مداوم با قاشق چوبی و استفاده از حرارت کم را فراموش نکنید.
مرحله سوم: کره و وانیل را اضافه کنید
حال در ادامه طرز تهیه شیرینی سی تبریزی، کره و وانیل را به مخلوط اضافه کنید. دوباره مواد را خوب هم بزنید تا ترکیبی مشابه خمیری یکدست، خوشعطر و نسبتا سفت به دست آید.
اگر به خوراکیها و دسرهای تبریزی علاقهمند هستید میتوانید طرز تهیه حلوا گردویی را با جزئیات در کتاب کاله بخوانید.
مرحله چهارم: شیرینی را در قالب بریزید
در ادامه طرز تهیه شیرینی سی، کف ظرف یا قالب موردنظر را با یک لایه نایلون بپوشانید. کمی آن را چرب کنید تا مواد بستنی خشک به ظرف نچسبد.
حال مخلوط آمادهشده را داخل ظرف بریزید. سطح آن را کامل صاف کنید. در نهایت ظرف شیرینی را برای یک تا یک ساعتونیم در یخچال قرار دهید تا مواد کاملا خنک شود و خودش را بگیرد.
نکته: بهتر است از ظروف نچسب استفاده کنید.
مرحله چهارم: شیرینی را سرو کنید
در آخرین مرحله از طرز تهیه شیرینی سی، پس از سفت شدن مخلوط شیرینی، ظرف را از یخچال بیرون بیاورید. حال به آرامی شیرینی را از ظرف خارج کنید. آن را به اندازههای دلخواه با یک چاقوی تیز برش بزنید. در نهایت برای جذابتر شدن ظاهر و طعم، روی شیرینیها را با پودر پسته تزئین کنید.
نکته: بهتر است چاقو را قبل از برش شیرینی، کمی چرب کنید.
نکات تکمیلی تهیه شیرینی سی تبریزی
برای آن که شیرینی سی شما طعم، بافت و ظاهر بینقصی داشته باشد، رعایت چند نکته ساده اما مهم در مراحل تهیه ضروری است. این نکات کمک میکنند شیرینی شما حرفهایتر، خوشعطرتر و ماندگارتر باشد.
طرز تهیه سوت شیرینی سی تبریزی چند رنگ
برای تهیه شیرینی سی تبریزی چند رنگ، بعد از آماده شدن مواد اصلی باید تصمیم بگیرید که میخواهید طعم و رنگ شیرینی شما چگونه باشد. در این مرحله میتوانید بخشی از مواد را جدا کنید. به هر قسمت زعفران دمکرده غلیظ یا پودر کاکائو الکشده اضافه کنید. هر کدام از مخلوطها را خوب هم بزنید تا خمیر کاملا یکدست شوند. در ادامه مواد رنگی را به صورت لایهای یا جداگانه داخل قالب یا ظرف نچسب بریزید. قالبها را با توجه به ضخامت لایهها برای ساعاتی در یخچال قرار دهید تا سفت شوند.
دستور تهیه بستنی خشک تبریزی با نشاسته ذرت
برای تهیه شیرینی سوت تبریزی ابتدا نشاسته ذرت را در آب حل کنید. در ظرفی جداگانه آرد برنج را با شیر مخلوط کنید تا یکدست شود. سپس هر ۲ ترکیب را در قابلمهای روی حرارت کم قرار دهید. مرتب هم بزنید تا مواد غلیظ شده و حالتی شبیه فرنی با نشاسته ذرت پیدا کند.
در ادامه شکر و گلاب را اضافه کنید. هم زدن را مجدد ادامه دهید تا مواد گلوله نشوند. وقتی مایه شیرینی سوت به غلظتی رسید که رد قاشق روی آن باقی ماند، آن را در قالب بریزید و برای ساعاتی در یخچال قرار دهید تا سفت شود؛ سپس به شکل دلخواه برش بزنید.
دستور تهیه بستنی خشک تبریزی با خامه
برای تهیه سوت شیرینی سی خامهای یا بستنی خشک تبریزی به روش خانگی، ابتدا شیر و شکر را در یک قابلمه روی حرارت ملایم قرار دهید و مرتب هم بزنید تا شیر کمکم غلیظ شود. وقتی مخلوط به غلظت مناسب رسید، خامه صبحانه را همراه با کمی زعفران دمکرده و وانیل اضافه کنید. چند دقیقه دیگر اجازه دهید مواد با هم بجوشند تا طعمها کاملا ترکیب شوند.
سپس قابلمه را از روی حرارت بردارید و چند دقیقه با همزن دستی مواد را مخلوط کنید تا مایه شیرینی غلیظتر و یکدست شود. در پایان، مواد را در قالب دلخواه بریزید و پس از خنک شدن حدود پنج دقیقه در فریزر یا حدود یک ساعت در یخچال قرار دهید تا سفت شود؛ سپس آن را خارج کرده و به دلخواه تزیین کنید.
نحوه استفاده از شیر در تهیه شیرینی سوت تبریزی
اگر شیر را قبل از اضافه کردن شکر کمی بیشتر بجوشانید، زمان پخت شیرینی تبریزی کوتاهتر میشود. برای داشتن رنگ روشنتر بهتر است از شیر پاستوریزه استفاده کنید اما اگر میخواهید طعم شیرینی لذیذتر شود، استفاده از شیر پرچرب یا شیر محلی گزینه بهتری است. مهمترین نکته آن است که هنگام جوشاندن شیر و شکر حرارت نسبتا زیاد باشد و مواد را مرتب هم بزنید؛ اگر شیر در آستانه سر رفتن قرار گرفت، حرارت را کمی کم کرده و دوباره افزایش دهید.
انتخاب قالب مناسب برای تهیه شیرینی سی
از قالبهای سیلیکونی، قالب یخ، قالبهای شکلات یا حتی یک ظرف ساده مستطیلی نشکن برای این کار استفاده میکنند. بعد از آماده شدن مایه شیرینی، آن را داخل قالب میریزند و در یخچال یا فریزر قرار میدهند تا سفت شود و شکل قالب را بگیرد.
اگر از ظرف ساده استفاده شود، پس از سفت شدن شیرینی آن را به صورت مربعی، لوزی یا مستطیلی برش میزنند اما استفاده از قالبهای کوچک باعث میشود بستنی خشک تبریزی ظاهری یکدستتر، مجلسیتر و مناسب پذیرایی داشته باشد.
تزئین شیرینی سی تبریزی
بعد از آنکه شیرینی سی یا بستنی خشک تبریزی کامل سفت شد باید آن را به شکل دلخواهتان برش بزنید. سپس میتوانید روی آنها را با پودر پسته، خلال پسته، پودر گردو، خلال بادام یا کمی زعفران دمکرده تزئین کنید.
سوالات رایج درباره طرز تهیه سوت شیرینی سی تبریزی
در ادامه به سوالات رایج درباره طرز تهیه شیرینی سی یا بستنی خشک تبریزی پاسخ میدهیم تا با دانستن نکات مهم، این شیرینی سنتی را راحتتر و با نتیجهای بهتر آماده کنید.
۱. چرا شیرینی سی بعد از سرد شدن خیلی سفت یا کشدار میشود؟
این مشکل معمولا به دلیل جوشاندن بیش از حد شیر و شکر یا غلیظ شدن بیش از اندازه مواد اتفاق میافتد. در این حالت بهتر است مایه شیرینی را زودتر از روی حرارت بردارید.
۲. ضخامت مناسب شیرینی سی هنگام ریختن در قالب چقدر باید باشد؟
بهتر است ضخامت مایه شیرینی در قالب حدود یک تا یک و نیم سانتیمتر باشد تا بعد از سرد شدن بافتی نرم و مناسب برای برش داشته باشد.
۳. اگر شیرینی سی در قالب نچسبید و به سختی جدا شد چه کار کنیم؟
بهتر است قبل از ریختن مواد، قالب را کمی چرب کنید یا از نایلون و کاغذ روغنی استفاده کنید تا بعد از سفت شدن، شیرینی به راحتی از قالب جدا شود.
